RecensieSigns

De voetstappen van een hogere macht

David Sneek
Mel Gibson en Joaquin Phoenix in Signs (M. Night Shyamalan, 2002). Beeld
Mel Gibson en Joaquin Phoenix in Signs (M. Night Shyamalan, 2002).

Signs is een film over kijken. Voormalig priester Mel Gibson bestudeert met zijn kinderen verbaasd de patronen van platgewalst graan, die 's nachts op hun akkers zijn ontstaan. Met zijn broer tuurt Gibson in de duisternis om een glimp op te vangen van de schimmen die rond hun huis waren. En iedereen staart naar de televisie wanneer de eerste aankondigingen van buitenaards bezoek aan onze wereld worden gedaan.

Op de opname van een personage dat geconcentreerd naar iets buiten beeld kijkt, hoort volgens alle filmconventies een shot te volgen waarin onthuld wordt wat hij ziet. Die tegenshots worden hier steeds tergend lang uitgesteld, waarmee regisseur M. Night Shyamalan na The Sixth Sense en Unbreakable opnieuw laat zien hoe knap hij zijn publiek weet te manipuleren.

Net als die eerdere films is Signs één lange voorbereiding. Elke regel tekst en alle kleinigheden, van de astma van Gibsons zoontje tot zijn dochters obsessie voor schoon drinkwater, zijn aanwijzingen die deel uitmaken van de zorgvuldige opbouw. Maar waar de ontkoping van The Sixth Sense een openbaring was, en die van Unbreakable een mooie vondst, besluit Shyamalan nu teleurstellend.

Het is een Hollywoodtraditie dat aliens - net als serial killers en engelen - het liefst opduiken in de levens van getraumatiseerde, beschadigde helden. De confrontatie met de vreemde indringers is dan de kans persoonlijke rampspoed achter te laten. Het gezin van de geestelijke is ontwricht doordat de moeder is overleden, en de wrede manier waarop dat gebeurde resulteerde voor Gibson in een geloofscrisis. De mysterieuze aanwezigheid die de familie bedreigt is voor hem een blik op een hogere macht; 'God heeft ze gemaakt', is de eerste reactie van de kinderen op de graancirkels.

De tekens uit de titel kunnen dan ook op verschillende manieren worden bekeken. Voetstappen op het dak, een flard van een wegschietend monster, krijsende stemmen uit een babyfoon: als onderdeel van een horrorfilm dragen zulke details bij aan een beklemmende sfeer, maar voor het religieuze slot dat Shyamalan ermee wil bereiken schieten ze tekort.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden