De villa van Dallas in Roemenië

De Eiffeltoren en de villa Southfork Ranch uit de Amerikaanse televisieserie Dallas in één tuin. In Roemenië liet de rijke Ilie Alexandru de twee kopieën bouwen op zijn landgoed....

De bevindingen zijn het resultaat van het onderzoek dat de Amerikaanse kunstenaar Sean Snyder deed voor zijn project Dallas Southfork in Hermes Land Slobozia Romania (2001), te zien op zijn solotentoonstelling in De Appel. Aanvankelijk was Dallas een van de weinige Amerikaanse series die onder Ceaucescu in Roemenië uitgezonden werd. De communistische leider zou deze soap hebben toegestaan omdat hij de slechte kanten van het kapitalisme in beeld bracht.

Na de dood van Ceaucescu werd de serie door miljardair Alexandru juist voor het tegendeel gebruikt: de villa als symbool voor macht, rijkdom en kapitalistisch vernuft. Hij combineerde in de reconstructie bovendien de binnen- en buitenkant van de villa, die in werkelijkheid op tweeduizend kilometer van elkaar werden gefilmd: het exterieur in Texas, het interieur in Los Angeles. De kopie werd daarmee nog beter dan het fictieve origineel .

Werkelijkheid en fictie lopen in het werk van Snyder steeds door elkaar heen. Dit wordt mooi geïllustreerd door een foto die deel uitmaakt van Snyders Dallas-project. Je ziet acteur Larry Hagman in zijn cowboy-outfit van J.R. voor Southfork Ranch staan. Niets verraadt waar hij is: in Texas of Roemenië. Door de manier van presenteren raak je over de herkomst van de beelden in de war. Dat is precies wat Snyder wil: aansporen tot kritisch kijken.

In zijn videowerk Analepsys (2002) trekken korte shots van gebouwen, autowegen en rivieren aan je voorbij - zonder commentaar. Geen moment wordt duidelijk waar de beelden zijn opgenomen. Je herkent ze van de nieuwsbulletins op televisie, alsof een journalist zich op dat moment ter plekke bevindt en rapporteert. In werkelijkheid putten de nieuwsmakers uit beeldarchieven van persbureaus. Niets journalist ter plekke. Snyder maakt de kunstmatigheid van het nieuws inzichtelijk.

In de video-installatie uit de serie Bucharest/Pyongyang (2000-2004) hanteert Snyder een andere tactiek om de beschouwer tot kritisch kijken aan te sporen. Hij monteerde propagandabeelden van de Noord-Koreaanse regering aan een videodagboek van een Amerikaanse man die voor het eerst Noord-Korea bezoekt. Resultaat: de typische propagandabeelden van megalomane festiviteiten, met duizenden Noord-Koreanen die gekleurde bloemetjes omhoog houden en gigantische kleurenvlakken vormen, lijken door de Amerikaanse bezoeker gefilmd. Voor even. Totdat je je bewust wordt van het onoverbrugbare verschil in kwaliteit en soort beelden: de haarscherpe beelden van de propagandafilm die vaak vanaf grote hoogte gefilmd zijn, zien er heel anders uit dan het bibberende, kwalitatief slechte videodagboek.

Met zijn solotentoonstelling slaagt Snyder er op overtuigende wijze in om aan te tonen dat diepgaand onderzoek geen saaie werken hoeft op te leveren. Dat het tot interessante kunst kan leiden. Kunst die bovendien aanspoort om over de informatiebronnen na te denken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.