De Vijfde BeatlePetr Novák

De Vijfde Beatle was Petr Novák

But when you talk about destruction
Don’t you know that you can count me out.
(Revolution, 1968)

Petr Novák op de hoes van Bezhlavý rytíř (1969), een plaat van George and the Beatovens.Beeld Geen

Nog voordat Petr Novák een Vijfde Beatle kon worden, richtte hij midden jaren zestig The Beatles op – de Tsjechische Beatles dus. Hij was zo onder de indruk van de verschijning van het viertal uit Liverpool dat hij voor zijn eigen band geen betere naam kon bedenken.

Gelukkig herpakte hij zich en werd het George and the Beatovens en later Flamingo, bands die het opruiende ritme leverden voor de opstand tegen de Russische onderdrukkers, de Praagse Lente (1968). Rond de tijd dat de Russen het Tsjechische optimisme de nek omdraaiden, had Novák hits als Ja budu chodit po spickach (ik ga rondlopen) en Povídej (Vertel het me). Het waren romantische, westerse liedjes, in de Tsjechische taal gezongen en samenvloeiend met het rebelse levensgevoel.

Novák werd gezien als de stem van een generatie, de John Lennon van Praag. Hij leek zelfs op hem, met zijn lange haar en grote neus. Net als Lennon wilde hij niet buigen voor het bevoegd gezag. Nadat hij tijdens een concert één minuut stilte had gehouden voor Jan Pallach, de student die zichzelf in de brand had gestoken uit verzet tegen het communistische regime, hadden de autoriteiten het met hem gehad.

Wat ook niet hielp, was dat hij zich als een echte rockster gedroeg: zwaar aan de zuip, en oneindig feestend. Zijn bijnaam werd ‘Het Biervat’. Veel muziek kwam er niet meer uit zijn handen. Hij had het gevoel dat er geen behoefte meer was aan zijn beatleske sound, of aan dat waar The Beatles voor stonden, en hij ging totaal op in de alcohol. 

De liedjes die hij in de jaren tachtig en negentig maakte, werden door critici getypeerd als ‘rampzalig’. Hier klonk een doodvermoeide man, met een getroebleerde ziel. In 1997 overleed hij op 51-jarige leeftijd aan een hartaanval.

Bij zijn overlijden wilde niemand het meer hebben over zijn tragische teloorgang. Petr Novák was de eerste rock-’n-roll-troubadour geweest van Tsjechië, dat mocht niet vergeten worden. Hij had de harten verwarmd en als een ware Vijfde Beatle de grensoverschrijdende sound van The Beatles achter het IJzeren Gordijn verspreid. Dat hij in 2007 postuum werd opgenomen in de Beatová síň slávy (de Tjechische Beat Hall of Fame) was dan ook niet meer dan terecht.

John & Paul

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden