DE VIJFDE BEATLEBrian Wilson

De Vijfde Beatle was Brian Wilson

Brian Wilson in 1966.Beeld Getty

I don’t know why you should want to hide

But I can’t get through, my hands are tied

(Uit: You Won’t See Me, 1965)

De wedloop welk land als eerste op de maan zou landen, viel voor muziekliefhebbers in het niet bij de krachtmeting tussen The Beatles en The Beach Boys, midden jaren zestig. Feitelijk werd die strijd vooral gevoerd door Brian Wilson, het getroebleerde genie van The Beach Boys. Na het beluisteren van Rubber Soul (1965) was hij zo jaloers dat hij zich biddend voornam om de plaat te overklassen.

Terwijl de andere Beach Boys gingen touren, trok hij zich terug in de studio om de mooiste rockplaat ooit te maken. Niks geen surfliedjes, Californische vergezichten of Chuck Berry-achtige rock-’n-roll, maar innerlijke zoektochten en adolescent gemijmer, in sfeervolle, overdadige composities. Pet Sounds verscheen in 1966 en The Beatles (inclusief producer George Martin) waren totaal overrompeld. Brian Wilson was op slag de Vijfde Beatle, een baken waarop de band zich kon richten.

Pet Sounds (1966).Beeld Capitol

Paul McCartney erkende dat hij het niet droog hield bij Pet Sounds. Nog steeds is God Only Knows voor hem een van de mooiste nummers ooit. Op de volgende Beatles-plaat, Revolver, doken een strijkarrangement en Beach Boys-achtige achtergrondzang op. ‘Niemand heeft ooit meer impact gehad op The Beatles dan Brian’, zei George Martin.

In Wouldn’t It Be Nice, het boek over Pet Sounds en Brian Wilson, schrijft Charles L. Granata dat McCartney in Sgt. Pepper veel muzikale vondsten van Wilson toepaste; van baslijntjes en slagwerk tot de laatste noot van A Day in the Life.

Nadat hij Sgt. Pepper had gehoord, moest Wilson weer aan de bak. Smile moest zijn allesovertreffende ‘teenage symphony to God’ worden. De eerste sessies waren nog in orde, maar daarna verzandde het. Hij kapte met alles, hij kon het niet meer aan. 

Vaak is gesuggereerd dat de tweekamp met The Beatles hem fataal werd. Van grotere invloed waren zijn drugsgebruik en de depressies die hem in een inrichting brachten. Nadien stond hij onder permanent toezicht van een psychiater.

Pas eind jaren negentig krabbelde Wilson weer op. Zelfs de gestrande Smile Sessions werden alsnog uitgebracht. Daarop bleek zijn oude rivaal een verrassende gastrol te hebben gehad. Op het nummer Vega-Tables kauwt Paul McCartney hoorbaar op een stronk selderij.

John & Paul

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden