Take Five Bombino

De vijf belangrijkste platen voor Nigeriaanse zanger en gitarist Bombino, ambassadeur van de desert blues

Als balling leerde de ­Nigerees Bombino op een gevonden gitaar spelen, nu wordt hij beschouwd als een van de beste gitaristen ter wereld. Hij kiest vijf platen die belangrijk voor hem zijn.

Omara Moctar. Beeld Getty Images for OGR

Ja, je mag best zeggen dat ­Deran, het zesde album van Bombino (echte naam Omara Moctar), een terugkeer naar zijn roots ­betekent. Bijna letterlijk. De wereldberoemde zanger en gitarist wilde nu namelijk zijn thuisland Niger de geboorteplek van zijn nieuwe kindje maken, maar moest vanwege een strak tijdsschema uitwijken naar het nabijgelegen Marokko.

Dus niet Boston, Nashville of Woodstock, de plekken waar hij voorgaande albums had opgenomen. Deran is ook niet geproduceerd door een grote naam in de popmuziek als Dan Auerbach van The Black Keys of David Longstreth van Dirty Projectors; mannen die een paar jaar geleden nog dienden als ambassadeurs voor een publiek dat nog nooit van de gitaargod van de Sahara had gehoord.

Hij heeft ze niet meer nodig. Bombino’s desert blues doet het op eigen kracht. Heeft hij zeven jaar over ­gedaan. De 38-jarige Nigerees, die zichzelf als 10-jarig jochie in ballingschap in Algerije op een gevonden gitaar leerde spelen, werd in 2011 een gevestigde naam in popkringen. De Amerikaanse documentairemaker Ron Wyman, die cassettebandjes van Bombino had gehoord, overtuigde hem toen zijn muziek professioneel op te nemen. En boem, Bombino sloeg in. Zijn ­debuutalbum Agadez behaalde de toppositie van de iTunes wereldmuziekchart.

Keith Richards, Robert Plant en Queens Of The Stone Age-frontman Josh Homme zijn fans van de muzikant die door critici wordt beschouwd als een van de beste gitaristen van dit moment. Bombino speelde al op Amerikaanse festivals als Bonnaroo en het Newport Folk Festival.

En nu? Deze zomer mocht ­Bombino zijn desert blues ook laten horen op het Amsterdamse Americanafestival Once in a Blue Moon. De ultieme crossover, maar ook een beetje raar; moderne ­muziek uit ­Niger op een feest dat de Amerikaanse muzikale erfenis viert?

Nee hoor. Het genre muziek dat hij maakt wordt toch desert blues genoemd? Bombino: ‘En de blues komt uit Amerika. Terwijl de basis daarvan door slaven uit Afrika is meegenomen.’ Zie daar een twee­ledige rechtvaardiging voor zijn aanwezigheid tussen cowboyhoed en steelgitaar. ‘Bovendien, op zo’n Americanafestival kennen de meeste mensen mijn muziek niet. Dan is het goed dat ik het juist daar laat horen.’

Bombino is zijn eigen ambassadeur geworden.

Tinariwen

Aman Iman (2006)

Derde album van de Toearegband uit Mali die voor Bombino de weg plaveide van de desert blues. De band bestaat sinds 1979, maar brak in 2007 door bij het westerse publiek.

‘In een nummer als Soixante Trois hoor je waarom die term desert blues goed bij hun muziek past. De zang heeft datzelfde weemoedig klagende als blues, ­terwijl de gitaarlijnen dat ondersteunen en accentueren. De titel Aman Iman betekent ‘water is ­leven’ in de Toearegtaal ­Tamasheq. Een klassieke uitdrukking voor de Toeareg die in de Sahara leven. Trouwens Tinariwen betekent ‘woestijnen’. Een band die me inspireerde zelf te gaan spelen.’

Bob Marley & The Wailers

Babylon By Bus (1978)

Livedubbelalbum waarop de ­intensiteit van de concerten van het reggae-icoon, op het hoogtepunt van zijn carrière, is ­vastgelegd.

‘Het cassettebandje hiervan heb ik zo vaak gedraaid. In het vluchtelingenkamp in Algerije, waar ik zat na de Toearegopstand in 1990, maar ook vaak ’s nachts in de woestijn. Ook al versta je de teksten niet, Marleys boodschap komt altijd aan. De kracht van een nummer als War is zo groot dat je een connectie voelt door de muziek. Ik heb trouwens vaak reggae verwerkt in mijn muzie, maar bij ons heet het dan ­toeareggae.’

Intéyédén

Ténéré (jaren zeventig)

Intéyédén Ag Ablil was een van de oprichters van de Toearegband Tinariwen. Hij overleed in 1994 aan een virusinfectie.

‘Ik heb deze plaat pas in de jaren negentig ontdekt, een paar maanden voordat Intéyédén overleed. Hij was een van de eerste muzikanten die elektrische ­gitaar introduceerde in Toearegmuziek. Daarvoor maakten traditionele instrumenten als de ­imzad (een snaarinstrument) en de tende (een djembé-achtig ­instrument) deel uit van het ­standaardinstrumentarium. En hoewel ik toen al gitaar speelde, begreep ik door hem hoe je het geluid van de gitaar kon passen in traditionele muziek.’

Dire Straits

Making Movies (1980)

Derde album van de Britse rockband die hier definitief zijn eigen sound vond. Het ­album wordt beschouwd als een van de beste van de jaren tachtig.

‘Tunnel of Love is een van mijn all time favorites op die plaat. Ik ontdekte deze in mijn tiener­jaren toen ik in Libië woonde. Net zoals Hendrix heeft Mark Knopfler mij als gitarist behoorlijk beïnvloed. Ik heb talloze ­keren videoclips van hen bestudeerd om de kunst af te kijken. Knopfler heeft ervoor gezorgd dat ik geen plectrum gebruik. maar met al mijn vingers de snaren bespeel.’

Diverse Artiesten

Le Festival Au Désert (2003)

Compilatie-album van live ­opnamen van diverse acts die optraden op Le festival au ­désert in de woestijnoase ­Essakane in Mali in 2003.

‘Een mix van muziek uit Mali, Senegal, Mauritanië en Niger. De Malinese diva Oumou ­Sangaré staat erop, net als Tinariwen en Ali Farka Touré. Maar ook Robert Plant en een samenwerking tussen de Italiaanse filmcomponist Enaudi en de Malinese kora­speler Ballaké ­Sissoko hebben er een plekje gevonden. Dat vind ik zo mooi aan die plaat. Als je het allemaal beluistert, besef je dat er niet veel verschil is tussen al die genres en dat er door wederzijdse beïnvloeding iets fantastischs kan ontstaan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden