OmslagMarieke Lucas Rijneveld

De vertalingen van De avond is ongemak leveren een oogst aan omslagen op

De buitenlandse edities van De avond is ongemak doen het allemaal anders.

Illustratie Tammo Schuringa, ontwerp Roald Triebels, 2018.Beeld Atlas Contact

Was man sät heet De avond is ongemak in de Duitse vertaling door Helga van Beuningen – de helft van het spreekwoord ernten was man sät, je zult oogsten wat je zaait. Een uitdrukking die de wonderlijke directheid van de Nederlandse titel ontbeert, al kun je stellen dat wel de agrarische setting van de roman erin doorschemert. En net als de titel houdt het omslagontwerp van Rothfos & Gabler het bij suggereren in plaats van benoemen: een mistig plattelandstafereel.

Duitse vertaling, ontwerp Rothfos & Gabler, 2019.Beeld Suhrkamp

De bekroonde roman van Marieke Lucas Rijneveld is tot dusver in zes landen verschenen, maar vertalingen in nog minstens twintig landen zijn onderweg. Terwijl de Suhrkamp-editie alles anders doet, volgt de Spaanse vertaling (Maria Rosich Andreu), La inquietud de la noche, het Nederlandse voorbeeld op de voet, inclusief de illustratie van Tammo Schuringa: een nachtmerrieachtig complex waarin de gekwelde protagonist ons met één oog aanstaart.

Spaanse vertaling, ontwerp Planeta Arte & Diseño/Roald Triebels, 2020.Beeld Temas de Hoy

De Italiaanse vertaling (Stefano Musilli), Il disagio della sera, blijft op een andere manier dicht bij het Nederlandse voorbeeld. Het ontwerp van Ada Carpi combineert een groot portret van de auteur met de beginzinnen van de roman (‘Ik was tien jaar en deed mijn jas niet meer uit’), onvertaald, in Rijnevelds handschrift.

Italiaanse vertaling, ontwerp Ada Carpi, 2019.Beeld Nutrimenti

Het stukje rode jas in Schuringa’s illustratie is op de Franse vertaling (Daniel Cunin) tot hoofdzaak verheven. Ontwerper Cyril Tissot-Daguette heeft dwars naast het rood-zwarte silhouet de titel qui sème le vent geplaatst, ook weer een gehalveerd spreekwoord (‘wie wind zaait’) over consequenties.

Franse vertaling, ontwerp Cyril Tissot-Daguette, 2020.Beeld Buchet-Chastel

Op de Engelse vertaling door Michele Hutchison, The Discomfort of Evening, domineert het rood nog meer: zowel op de Britse uitgave van Faber and Faber (die Rijneveld de International Booker Prize opleverde) als op de Amerikaanse editie van Graywolf Press, een ontwerp van Kimberly Glyder waarin krassen en vouwen het ongemak verbeelden.

Engelse vertaling (VS), ontwerp Kimberly Glyder, 2020.Beeld Graywolf Press

Het sterkst is het Britse ontwerp van Pete Adlington: een portret van de gevoelige, waakzame hoofdpersoon, die tot haar neus in haar jas zit verschanst.

Engelse vertaling (VK), ontwerp Pete Adlington, 2020.Beeld Faber and Faber

Marieke Lucas Rijneveld: De avond is ongemak

Illustratie Tammo Schuringa, ontwerp Roald Triebels.

Atlas Contact; 20ste druk; € 15.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden