CULTUUR IN QUARANTAINE

De Verrukkelijke 15 deel 2 moet het ‘pareltje van de hitlijstjes’ worden

Nieuws over kunst, cultuur, mode en media in quarantainetijd, op deze plek verzameld door verslaggevers van de Volkskrant.

De Verrukkelijke 15 deel 2 moet het ‘pareltje van de hitlijstjes’ worden (4 mei)

Zoals zo veel programma’s van weleer keert ook de Verrukkelijke 15 terug, de lijst die in de jaren tachtig op Hilversum 3 (nu: NPO 3FM) met veel succes werd geplaatst in de ruimte tussen alternatieve muziek en mainstream. Vanaf 11 mei beleeft de Verrukkelijke 15 een herstart in de nacht van zondag op maandag, van 00.00 tot 02.00 uur op NPO Radio 2 bij BNNVARA.

Het logo van de Verrukkelijke 15 in de jaren tachtig.Beeld VARA

De VARA werpt twee bekende presentatoren in de strijd, Rob Stenders en Leo Blokhuis. Stenders was destijds ook een van de presentatoren. Hij hoopt van de Verrukkelijke 15 weer het ‘pareltje van de hitlijstjes te maken, en net als toen vele smaken te verrijken’.

Blokhuis was ook verheugd, maar heeft nog wel een wens. Dit is een mooi begin, liet hij op Twitter weten,  ‘maar hopelijk krijgen we snel een betere uitzendtijd’.

De Verrukkelijke 15 was op dinsdagmiddag te horen van oktober 1983 tot oktober 1989. De lijst werd samengesteld door luisteraars die per briefkaart (en later ook telefonisch) hun stem konden uitbrengen op een van de Verrukkelijke Tips. Deze keer kunnen stemmen worden uitgebracht op de site van Radio 2.

Het erfgoed is bewaard gebleven op een goed verzorgde site, verrukkelijke15.nl. Op de site zijn alle lijsten terug te vinden. Dit was op 4 oktober 1983 de eerste nummer 1:

En dit was de laatste nummer 1, op 3 oktober 1989:

Het alternatieve karakter van de lijst werd benadrukt door de volgorde waarop de platen werden gedraaid. Begonnen werd met nummer 1, nummer 15 sloot het uur af. Het programma werd achtereenvolgens gepresenteerd door Jeroen Soer, Rob Stenders, Pieter Jan Hagens en Luc de Rooy.

Niet zo obscuur als de VPRO destijds, zo omschrijft verrukkelijke15.nl de muziek die destijds werd gedraaid. ‘Maar ook niet zo middle-of-the-road als de hitparade. Dat gaf de Verrukkelijke 15 een unieke positie op de radio. Later veranderde dat wel wat; in het laatste jaar werd het steeds meer een “gewone” hitlijst, met meer mainstream pop.’ (Paul Onkenhout)

Beeld Rob en Robin

Een online Mahler-belevenis in het Concertgebouw en bij AvroTros (30 april)

Het Mahler Festival gaat tóch door. Althans, een online variant daarvan. In mei zouden onder meer de Berliner en Wiener Philharmoniker en het New York Philharmonic naar Amsterdam komen om alle symfonieën van Gustav Mahler (1860-1911) uit te voeren in het Concertgebouw.

De passe-partouts hadden 2.100 euro gekost, het festival was al gauw uitverkocht. Directeur Simon Reinink zei eerder tegen de Volkskrant dat hij het festival probeert te verplaatsen.

Van 8 tot 17 mei kan de liefhebber zich in ieder geval laven aan een online Mahler-belevenis. Via sociale media, de websites van het Concertgebouw en Avro-Tros en op NPO2 Extra worden onder meer registraties van de symfonieën uit het archief vertoond. Geen Berlijners: alle opnamen zijn van het Concertgebouworkest.

Vormgeving van het Mahler Festival waarin het zijprofiel van Gustav Mahler te zien is. Beeld VBAT / Studio Vondst

Opvallend is dat er ook voor uitvoeringen is gekozen onder leiding van Daniele Gatti (de nummers twee en vijf). De Italiaan was van 2016 tot 2018 chef-dirigent, maar werd weggestuurd nadat vrouwelijke collega’s melding hadden gemaakt van ongepast gedrag.

Bariton Thomas Oliemans en het Alma Quartet en pianist Nino Gvetadze brengen nieuwe Mahler-programma’s. Daarnaast zullen er tien nieuwe documentaires te zien zijn over de symfonieën, waarin kleindochter Marina Mahler de gids is. Ook sopraan Jessye Norman werkte mee; zij overleed kort na de opname. (Merlijn Kerkhof)

Freek de Jonge stelt erfenis veilig op eigen YouTube-kanaal (29 april)

Freek de Jonge stelt zijn erfenis veilig. Een groot deel van het oeuvre van de cabaretier (75) is binnenkort te zien op zijn eigen YouTube-kanaal. Het plan om zijn theatershows, oudjaarconferences en andere voorstellingen online te zetten had hij al langer, maar de uitvoering is versneld door de coronacrisis.

Hij maakte het nieuws woensdag bekend op nu.nl. ‘Omdat we nu in een tijd leven waarin veel mensen thuiszitten, leek het mij een goed moment om alles te delen en is het in een sneltreinvaart gekomen’, zei De Jonge.

Hij noemde nog een andere reden: ‘Daarbij wil ik er graag zelf nog bij zijn als het online komt. Waarom zou ik dat allemaal na mijn dood laten gebeuren? Nu heb ik er nog lol van.’

De shows die De Jonge maakte toen hij in de periode 1968-1979 een duo vormde met Bram Vermeulen in Neerlands Hoop in Bange Dagen, zullen niet te zien zijn. Het gaat om voorstellingen, masterclasses en lezingen die De Jonge en zijn vrouw Hella sinds 1980 op video hebben geregistreerd. In totaal gaat het om zo’n 200 uur aan materiaal.

Samen met cabaret- en stand up-comedywebsite Zwarte Kat is De Jonge bezig met de opnamen van zo’n tachtig podcasts over zijn verschillende activiteiten. Tegen nu.nl zei hij: ‘Daar gaat nog heel wat tijd in zitten, maar dan kan ik het ook netjes en mooi achterlaten. Dan heb ik er alles aan gedaan om het zo goed mogelijk bij de mensen bezorgd te krijgen.’ (Paul Onkenhout)

Een afscheid in Delft zonder knal voor violist Liza Ferschtman (24 april)

Ze had zich haar afscheid anders voorgesteld. Nog één mooie editie van het Delft Chamber Music Festival en dan zou violist Liza Ferschtman het artistiek leiderschap neerleggen. Maar het kamermuziekfestival in de Delftse binnenstad, dat gepland stond voor 30 juli tot en met 9 augustus, gaat wegens de coronamaatregelen niet door. Voor de editie 2021 was al een opvolger gestrikt, wat het onmogelijk maakt het hele festival te verplaatsen.

De organisatie maakt Ferschtmans afscheid vandaag bekend, en presenteert meteen haar opvolger: pianist Nino Gvetadze. Zij had al de leiding over het Naarden International Piano Festival.

Ferschtman, die het artistiek leiderschap in 2007 overnam van vioolcollega Isabelle van Keulen, had vorige zomer al een ‘sabbatical’ genomen van het festival, waarna ze ontdekte dat het tijd was om te stoppen.

Violist Liza Ferschtman. Beeld ANP

‘Een festival samenstellen kost veel tijd en energie, en als ik iets organiseer, wil ik het goed doen’, zegt ze tegen de Volkskrant. ‘Ik wilde een vrijer hoofd hebben, me kunnen focussen op het spelen zelf. Voor Delft is het ook goed als er een nieuwe impuls komt.’

Op de achtergrond speelde nog iets: Ferschtman wilde het festival korter maken. ‘Mijn misschien wat naïeve ideaal is altijd geweest dat in een festival alle onderdelen van het programma op elkaar aansluiten. Het liefst wil je dan dat het publiek bij al die onderdelen aanwezig is, zodat er een bundeling van energie ontstaat en die beoogde boog overkomt. Maar dat is verdeeld over tien of meer dagen niet realistisch. Het bestuur wilde vasthouden aan de lengte, waar veel voor te zeggen valt. Toen vroeg ik me af: kan ik dat nog opbrengen?’

Ferschtman droeg enkele namen aan als mogelijke opvolgers, waarna het bestuur voor Gvetadze koos. De uit Georgië afkomstige pianist werd in Nederland bekend na haar deelname aan het Liszt Concours in 2008 (tweede en publieksprijs).

Ferschtman zal niet vertrekken zonder afscheidsconcert: in 2021 zal ze nog een deel van de programmering voor haar rekening nemen. Ook wordt momenteel bekeken of er deze zomer nog een digitaal concert kan worden georganiseerd, zonder publiek. (Merlijn Kerkhof)

De Rolling Stones tijdens het online festival 'One World: Together at Home’Beeld Getty

De Rolling Stones trappen met een nieuwe single de tijdgeest op zijn staart (24 april)

Dat uitgerekend de Rolling Stones weer nieuwe energie krijgen van de covidcrisis. De band is al een dagje ouder, maar vorig weekeinde speelden Mick Jagger, Keith Richards, Ronnie Wood en Charlie Watts als herboren bij het gestreamde festival One World: Together at Home. Geen centje pijn, al was Watts zijn drumstel even kwijt.

En dan komt de band nu ook nog met een nieuwe single die de coronatijdgeest aardig op de staart trapt. In Living in a Ghosttown, een rauw en enigszins desolaat nummer met in de eerste maten een aarzelende reggaevibe, zingt Jagger over de wereld die nogal is veranderd: ‘Life was so beautiful, then we all got locked down. Feel like a ghost, living in a ghosttown.’

In de clip, die gisteren op YouTube verscheen, trekt een camera door verlaten Londense straten en langs lege metroperrons. ‘Always had the feeling, it will all come tumbling down’, zingt Jagger. Waarna hij er ook nog even een solo op de mondharmonica uitgooit.

En al lijkt het dus of de Stones de covidcrisis van verre zagen aankomen, dat is toch niet helemaal het geval. Keith Richards liet weten dat de eerste Stones-single sinds 2012 al een tijd op de plank lag, en dat het nummer lichtelijk is herschreven in het licht van de pandemie. Dat woordje ‘lockdown’ in de tekst zal wellicht zijn toegevoegd? (Robert van Gijssel)

Dit is een nieuw liveblog over kunst en cultuur in coronatijd. Bekijk de voorgaande berichten hier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden