Poëzie Goed en slecht

De vernieuwer die de lente, de liefde, de kus en de vrouw op zovele manieren bezong

 Laat de lente-liefde maar komen, stelt Arjan Peters voor, met een gedicht van e.e. cummings.

Wat een prachtige poëzie schreef e.e. cummings (1894-1962), de vernieuwer die zwoer bij zijn eigen interpunctie en die de lente, de liefde, de kus en de vrouw op zovele manieren bezong.

Slechts één manier zat daar niet bij: de ordinaire. Hoe intiem en erotisch zijn verzen ook waren, dát nooit. Dus nu de Belgische dichter Willy Spillebeen (ook alweer 87 jaar) een bloemlezing heeft uitgebracht met 69 gedichten over liefde, onliefde en lust, Horizontale zaken (uitgeverij P; € 22,-), maakt hij twee kardinale fouten in een gedicht waarin twee geliefden in bed liggen.

Cummings begint zo:

‘raise the shade
will youse dearie?’

Spillebeen vertaalt:

‘trek ’t gordijn weg
wil je scheetje?’

Nee, Spillebeen. Geen scheetje! Dat woord leidt meteen af. Het had liefje of liefie moeten zijn. Eigenlijk kan het hier al niet meer goed komen.

Het regent buiten, de twee blijven lekker liggen, de dichter beklaagt al die arme meisjes die wél moeten opstaan. Maar zijn liefje hoeft dat niet.

Dit is het slot:

‘oo-oo dearie
not so
hard dear

you-re killing me.’

Spillebeen, hardleers:

‘oo-oo scheetje
niet zo
hard schat

je neukt me plat.’

Vieze Willy! Dit zijn toch geen cummings-woorden. ‘Je doodt me nog’, of ‘Je put me uit’, maar geen platneuken. Waarom heeft de oude vertaler zo weinig gevoel voor wat cummings bezielde?

In 1996 maakte vertaler Peter Verstegen een mooie cummings-keuze, jouw ogen hebben hun stilte (Prometheus; alleen nog antiquarisch verkrijgbaar) en daaruit citeer ik het volgende glorieuze liefdesvers, om alle nare smaken weg te spoelen. 

‘omdat gevoel voorop staat
zal wie het gaat om
de syntaxis van de dingen
jou nooit volledig kussen;

volledig gek te zijn zolang
de Lente is in de wereld

mijn bloed zegt ja,
en kussen zijn een beter lot
dan wijsheid

vrouw ’k zweer het je bij alle bloemen; Huil niet
’t beste gebaar van mijn verstand is minder
dan het beven van jouw oogleden dat zegt
dat wij voor elkaar zijn: lach dan,
achterovergeleund in mijn armen
want het leven is geen alinea

En dood is volgens mij geen haakje sluiten’

Laat nu de lente-liefde maar komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden