De verlegen minnaars

In Nathans hoofd


'Ik vind ze eng, ik durf niet naar ze te kijken, (...) die wangetjes tegen elkaar aan, die mondjes, het is net alsof ze elkaar gaan kussen, ik weet dat het mooie kinderen zijn, maar dat helpt niet', verzucht Alice in de roman De verlegen minnaars van Chaja Polak (1941).

Zeven jaar is de Siamese tweeling van Alice en Nathan, als de bevriende arts Lobatto ze van elkaar wil scheiden. Alice is voor, Nathan is tegen. De roman speelt zich af op de dag waarop de betrokkenen tijdens een diner definitief over het lot van de tweeling zullen besluiten.

We zitten in Nathans hoofd en dat is even wennen. Wat is dit voor middelbare man, telg uit een rijk Joods bankiersgeslacht, die zich door de dag sleept vol melancholieke gedachten en sombere herinneringen aan zijn jeugd en zijn twee ex-vrouwen?

En wat is het dat Polak via hem probeert te laten zien?

Dat liefde niet eenduidig is? Of dat een mens door gebrek aan liefde ook zelf niet zal kunnen liefhebben? Zowel Nathan als Alice is een gemankeerde ziel. Beiden handelen extreem. Alice verstoot haar tweeling, al wonen ze op hetzelfde landgoed en Nathan adoreert hen en isoleert ze van de buitenwereld.

De kaarten zijn al geschud, en dat maakt het dilemma minder interessant. Of Alice na zeven jaar ontkenning nog wel een band zal kunnen krijgen met de jongens, die de operatie wellicht niet of gehandicapt zullen overleven, vraagt niemand zich af. Dokter Lobatto lijkt vooral professioneel geïnteresseerd. Nathans zus Beccy is vooral een stoorzender.

Polak doorspekt haar proza met symboliek. De charme daarvan vervluchtigt gauw, omdat ze nodeloos geheimzinnig en pathetisch doet.

Als men aan het einde van De verlegen minnaars aan tafel gaat, verwacht je weinig meer van de ontknoping die op de omslag wordt gesuggereerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden