De vader van de Zuid-Afrikaanse jazz Hugh Masekela (1939-2018) was naast trompettist ook activist

De trompettist Hugh Masekela zal de geschiedenis ingaan als de man die de Zuid-Afrikaanse jazz de wereld inblies. Maar boven alles was Masekela een activist die streed aan de zijde van Nelson Mandela en altijd maar probeerde het leven voor de Zuid-Afrikaan wat draaglijker te maken, desnoods met muziek.

Hugh Masekela in 1968 in New York. Beeld getty

Een interview met de Volkskrant, tien jaar geleden in Johannesburg, trapte de trompettist af met een lange tirade over de deplorabele staat waarin het land verkeerde onder het bewind van het ANC. 'Het is een verschrikking om te zien hoe de mensen hier nog altijd leven als muizen in een huis vol katten, hoe uitzichtloos het leven is voor de armen en hoe vervreemd van iedere menselijkheid de politiek.' Masekela had zich nooit voor het karretje van Mandela's partij laten spannen, en dat werd hem door het politieke establishment niet in dank afgenomen.

Naar Amerika

Hugh Ramopolo Masekela (Witbank, Zuid-Afrika, 1939) groeide op in de straatarme township Alexandra bij Johannesburg, onder erbarmelijke omstandigheden. Even leek hij het verkeerde pad op te gaan, onder de invloed van foute vrienden, maar Masekela ontdekte net op tijd de trompet en dook in de jaren vijftig in het nachtclubcircuit, waar de jazz van Amerikaanse voorbeelden werd nagespeeld door groepen als The African Inkspots en The Skylarks, met zangeres Miriam Makeba.

Als trompettist bij de Huddleston Jazz Band speelde Masekela in louche clubs, waar gangsterbendes de dienst uitmaakten. Maar in 1960 vertrok hij naar Amerika, in het kielzog van Miriam Makeba met wie Masekela bevriend was geraakt en later trouwde en weer scheidde. De trompettist, wiens sprankelende virtuositeit werd geroemd door Dizzy Gillespie, raakte bevriend met grote Amerikaanse artiesten als Miles Davis, John Coltrane en Harry Belafonte, en kon volop aan het werk als sideman in een van de vele grote jazzbands van de jaren zestig. Eind jaren zestig scoorde hij in de Verenigde Staten zelf grote jazzhits, met Up, Up and Away en Grazin' in the Grass.

Masekela in 2008 in Johannesburg. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Volksheld

Masekela leidde het leven van een doorsnee Amerikaanse jazzheld uit die tijd en liet zich vollopen met drank en drugs. In de jaren zeventig greep hij in zijn muziek terug op de Afrikaanse roots en de afrobeat van bijvoorbeeld Fela Kuti. Masekela keerde terug naar Afrika en begon een studio in Botswana, waar hij Zuid-Afrikaanse jazz mengde met afropop en platen opnam met de grootheden van de internationale popmuziek, van Paul Simon tot The Byrds.

Maar met zijn eigen compositie Bring Him Back Home zou Masekela een volksheld worden: het lied werd in Zuid-Afrika hét anthem van de strijd tegen de apartheid en smeedde een verbond tussen de trompettist en Mandela. Toen het overlijden van Masekela dinsdag bekend werd, rolden de officiële rouwbetuigingen al snel over elkaar heen. President Jacob Zuma zei dat Zuid-Afrika een man verliest, 'die de fakkel van de vrijheid altijd heeft laten branden'. Hugh Masekela is 78 jaar geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden