De Tostifabriek wint eerste cultuurprijs van The Art of Impact

Kunstenaarsinitiatief De Tostifabriek wint de eerste cultuurprijs van The Art of Impact, een fonds dat maatschappelijk relevante projecten ondersteunt. Wat gaan zij met die 30 duizend euro doen?

Vera Anna Bachrach, producent van De Tostifabriek. Foto Sanne De Wilde

De eerste Impact Award, een nieuwe 'kunstprijs voor niet-kunstenaars' is toegekend aan Vera Anna Bachrach van De Tostifabriek. De prijs, die wordt uitgereikt door cultuurfonds The Art of Impact, bestaat uit een bedrag van 30 duizend euro dat de winnaar mag besteden aan een kunstproject dat maatschappelijke betekenis heeft.

Bachrach (1989) won de prijs voor haar rol als producent bij De Tostifabriek, een kunstproject dat in 2013 liet zien wat er allemaal moet gebeuren voor je een tosti op je bord hebt.

In hartje Amsterdam werd maandenlang graan verbouwd, er loeiden koeien (melk voor de kaas) en er groeiden twee varkentjes op voor de slacht. Het idee kwam van fotograaf Sascha Landshoff. Volgens cultuurfonds The Art of Impact (zie kader) zijn mensen als Bachrach noodzakelijk om kunst met maatschappelijke impact mogelijk te maken.

Juryvoorzitter Adelheid Roosen weet precies welke uitdagingen horen bij kunstprojecten die buiten de veilige muren van schouwburg of museum plaatsvinden. Roosen: 'Met kunst een wijk betreden, of dat nou is met een Tostifabriek of met een theatrale Wijksafari zoals wij doen, vereist een nieuwe werkwijze. Betrokkenheid van de buurt is van groot belang. En de logistiek ontbreekt, dus de producent moet zelf een weg vinden, al improviserend. En we hebben gezien dat Vera Anna Bachrach dat goed heeft gedaan, met een grote sociale intelligentie.'

De buurt rond De Tostifabriek was niet meteen gecharmeerd van de luidruchtige aanwezigheid van het vee. Uiteindelijk mocht Bachrach bij het tv-programma Hart van Nederland een reactie geven. Ze vertelde: 'Ik kan me voorstellen dat het echt vervelend is. Koe Els loeit zo omdat ze haar kalf kwijt is. En in heel Nederland loeien koeien omdat ze hun kalf kwijt zijn.' Zo kwam een alledaags, maar voor velen onbekend aspect van onze zuivelconsumptie - dat koeien van hun kalveren gescheiden worden - heel dichtbij voor de buurt en voor de tv-kijker. Een paar maanden later ontstond soortgelijke ophef toen de biggetjes Wim en Max moesten worden geslacht.

Cultuurfonds

The Art of Impact is een overkoepelend cultuurfonds, dat cultuurminister Jet Bussemaker eind vorig jaar heeft opgericht. Binnen alle kunstdisciplines ondersteunt The Art of Impact projecten die maatschappelijke relevantie hebben, doordat ze zich richten op leefbaarheid, klimaat, zorg, sport, welzijn of economie. Sinds de oprichting ondersteunt het fonds 48 projecten, waaronder een mobiele medicijnfabriek, een app van Cinekid, het film-, tv- en nieuwe mediafestival voor de jeugd, een mode-show voor 60-plussers en een literair festival in een verzorgingstehuis.

Roosen legt uit: 'Het project is heel direct met de inhoud verbonden. Wat is eenvoudiger dan een tosti? En toch weten we er niks van af. We zijn vervreemd van de voedselproductie. Bachrach heeft dat hele productieproces uitgeplozen, stap voor stap. Efficiënt en liefdevol. Het is haar gelukt mensen uit de omgeving te enthousiasmeren vanuit het gedachtegoed van de kunstenaar.'

Volgens Roosen is er een tekort aan mensen als Bachrach; ze hoopt dat deze prijs anderen zal stimuleren om een rol als producent te kiezen voor geëngageerde kunst. 'Het is goed dat er nu in elk geval een woord voor is. Ook de andere genomineerden voor de prijs, zoals Yoonis Osman Nuur van vluchtelingeninititatief We Are Here en Joost Bos van het FAS-project voor alchololverslaafde moeders, waren erg blij dat wat zij doen vanaf nu een naam heeft.'

Deze eerste winnende 'impactproducent' wil haar prijzengeld besteden aan het kunstproject De Conserven Maatschappij van de organisatie die zij met drie vrienden oprichtte: Jansen, Jansen, Bachrach & Landshoff. Weer zal het over eten gaan, maar nu over ingeblikt eten.

Hun website vermeldt: 'Op zoek naar goed eten dat past in het voedselsysteem van de toekomst komen we uit bij het blik.'

Mogelijk komt koe Els ook in blikjes terecht.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over