FilmrecensieBorat

De tijden zijn veranderd, niet ten gunste van Borat ★★☆☆☆

Anno 2020 zijn er voor abjecte ideeën geen typetjes meer nodig.

Sacha Baron Cohen als Borat Sagdiyev.

In Kazachstan waren ze niet zo blij met Borat Sagdiyev. De joviaal seksistische en antisemitische reporter met de kloeke snor maakte de natie immers te schande met Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan. De export van kalium en schaamhaar van de Centraal-Aziatische republiek tuimelde zelfs, vanwege die wereldwijde filmhit uit 2006. President Nazarbajev was woedend en stuurde ’s lands bekendste journalist naar een strafkamp. Ook liet de Kazachstaanse leider huid – en scrotum – van Borats vaste assistent bewerken tot leunstoelvoering.

Dit leren we althans in de vervolgfilm, Borat Subsequent Moviefilm: Delivery of Prodigious Bribe to American Regime for Make Benefit Once Glorious Nation of Kazakhstan. In die komedie, vanaf vrijdag 23 oktober exclusief te zien op Amazon Prime, poogt Borat de aangerichte schade te repareren door nogmaals af te reizen naar die US of A. Ditmaal samen met zijn 15-jarige dochter Tutar Sagdiyev (de 24-jarige actrice Maria Bakalova), die als verzoeningsgeschenk moet worden aangeboden aan een hoog iemand uit de kliek van de huidige Amerikaanse president.

Begin 21ste eeuw verrichtte de Engelse komiek Sacha Baron Cohen iets nieuws door zijn ontregelende satire in te bedden in de werkelijkheid. En van al zijn tussen onwetende hoogwaardigheidsbekleders en ‘gewone’ mensen losgelaten typetjes was die Borat toch het fijnst. De vreemdeling die alles mag doen of zeggen, en dat ook schaamteloos doet. Ontmaskerend was het, op z’n best. Hoe ver die Amerikaanse beleefdheidscultuur ging, bijvoorbeeld. En hoe makkelijk, of welwillend, toehoorders de abjecte ideeën van de Kazachstaan beaamden. 

Dat die Borat nu alom bekend is, vormt het voornaamste gebrek van de nieuwe film, waarin de maskerade noodgedwongen verder wordt gevoerd. Om de Kazachstaanse missie te doen slagen, en om Cohen in de periferie van voldoende onwetende Amerikanen te brengen, hult óók Borat zich nu in vermommingen. Een typetje verpakt als andere typetjes: het is een verkleedpartij te veel. Dat Cohen daarbij in een steeds legere vijver vist, is voortdurend voelbaar: alsof hij en zijn camerateam twee keer zo hard moesten werken en manipuleren om nog voldoende respons te oogsten onder zijn ‘slachtoffers’.

Misschien zijn de tijden ook veranderd, niet ten gunste van deze vorm van komedie. De Trump-aanhangers die tegenover Borat verklaren te geloven dat de Clintons babybloed drinken (‘dat hebben we gelezen’) zouden zulks ook gewoon verkondigen als Sacha Baron Cohen als zichzelf langskwam. Daar is anno 2020 geen typetje meer voor nodig.

De apotheose van Borat Subsequent Moviefilm - en de inmiddels wereldkundig gemaakte spoiler - is het moment waarop Borats dochter, uitgedost als een duidelijk niet minderjarige televisie-interviewer, Trumps advocaat en adviseur Rudy Giuliani naar een hotelslaapkamer voert. We zien een ijdele ouwe man, die zich wel senang voelt bij de begerige aandacht van een knappe jonge vrouw. Kijkt iemand daarvan op?

Borat Subsequent Moviefilm: Delivery of Prodigious Bribe to American Regime for Make Benefit Once Glorious Nation of Kazakhstan

Komedie

★★☆☆☆

Regie Jason Woliner

Met Sacha Baron Cohen, Maria Bakalova, Dani Popescu.

96 min., vanaf 23/10 op Amazon Prime.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden