ZomerlezersSaskia Noort

‘De thrillerscene is nog steeds een mannenbolwerk’

null Beeld Valentina Vos
Beeld Valentina Vos

Wat lezen schrijvers deze zomer, nu ze niet meer hoeven werken aan hun eigen boek? En waar gaat dat eigen boek trouwens over? Deze week Saskia Noort (53), van wie net Bonuskind is verschenen.

Welk boek leest u deze zomer?

Daar waar de rivierkreeften zingen van Delia Owens. Het gaat over een kind dat wordt achtergelaten in een moeras. Het is geen thriller, maar wel spannend. Ik heb het bewaard voor de vakantie, want dan wil ik boeken lezen die ik in een avond uitlees.’

Waarom lezen mensen in de zomer graag spannende boeken?

‘Er zijn veel mensen, zoals mijn lezers, die alleen op vakantie de tijd nemen om te lezen en thuis nooit. Lezen moet dan niet als huiswerk voelen. Thrillers hebben iets verslavends, als een goede Netflix-serie. Je wordt meteen in een verhaal gezogen en kunt niet meer stoppen.’

Het genre krijgt minder waardering dan andere genres, terwijl de helft van alle verkochte fictie uit thrillers bestaat.

‘Gek genoeg werkt dat aan twee kanten. In de literaire wereld wordt neergekeken op thrillers. Er zijn niet veel thrillerrecensenten meer over, literaire recensenten recenseren thrillers niet en als ze het wel doen, dan doen ze het licht badinerend. En binnen de thrillerwereld worden vrouwelijke auteurs die goed verkopen weer niet voor vol aangezien. We zijn een bedreiging, of geen échte thrillerschrijvers, we zijn te soft, te commercieel, danken ons succes aan ons uiterlijk. Hoe dan ook, we hebben in ons eigen genre weinig gunfactor in Nederland.

‘De Gouden Strop, de prijs voor de beste Nederlandstalige spannende roman, wordt meestal uitgereikt aan een Belg, of in elk geval aan iemand van wie niemand ooit heeft gehoord. En de prijs krijgt zo weinig aandacht dat het boek niet eens extra wordt verkocht, noch belangstelling voor het genre kan wekken. Esther Verhoef was dit jaar wel genomineerd en had moeten winnen. Mijn eerste twee boeken Terug naar de kust en De eetclub zijn genomineerd geweest, zeventien jaar geleden, en daarna werden mijn boeken genegeerd. De prijs is nu verworden tot een farce. En de Nederlandse thrillerscene is nog steeds een mannenbolwerk, ondanks dat vrouwen de successen behalen.’

Wie is Saskia Noort?

Saskia Noort (1967), geboren in Bergen, is schrijver en columnist voor Linda en het Algemeen Dagblad. Haar werk werd in vijftien talen vertaald. Bonuskind is haar achtste thriller.

Wat bedoelt u met dat mannenbolwerk?

‘De eerste keer dat ik was genomineerd, voor zowel de Gouden Strop als voor beste debuut, was ik verrast en vereerd, dus ik kwam vol trots op het feest, in een nieuwe jurk, de hele familie was mee. Het viel me direct op dat er bijna alleen maar mannen waren. Alle genomineerden moesten vooraan zitten, op voor hen gereserveerde stoelen, en toen ik me in die richting begaf, kreeg ik de vraag: ‘En bij wie hoort u?’

‘Esther Verhoef, Simone van der Vlugt en ik hebben intussen honderdduizenden boeken verkocht, maar collega Tomas Ross, die zo ongeveer jaarlijks de cheque van de Gouden Strop kwam ophalen, noemde ons ‘kwebbelkutjes’. Het is een seksistische wereld. Terwijl ze natuurlijk hadden moeten toejuichen dat drie Nederlandse vrouwen veel thrillers verkopen. Maar dat is lastig als je zelf weinig verkoopt.’

Ross heeft later ontkend dat die kwebbelkutjes-opmerking over jullie ging.

‘Laten we het erop houden dat het mijn woord tegen het zijne is. Ross is de Johan Derksen van de thrillerwereld. In een interview in NRC heeft hij jaren geleden al eens gezegd dat dames in de thrillerwereld een teruggang zijn. Dat wat wij schrijven Talpa-drama is.’

U heeft een trouw publiek, inmiddels heeft u ruim drie miljoen boeken verkocht.

‘Ja, vaak zeggen mijn lezers: dit gaat over mij. Terwijl mijn hoofdpersonages een bak ellende over zich heen krijgen die niet normaal is. Maar ik schrijf wel over het normale leven, met alledaagse problemen, waarbij de ramp per ongeluk plaatsvindt. Het is nooit met voorbedachten rade.’

Uw nieuwe boek Bonuskind gaat over een vechtscheiding. Liep u al lang rond met dit idee?

‘Ja, ik wilde een boek schrijven vanuit het perspectief van een 15-jarige, maar wel een verhaal voor volwassenen. Op het idee van de vechtscheiding kwam ik doordat om mij heen fatsoenlijke en leuke mensen toch in de afschuwelijkste scheidingen belandden. Terwijl ik denk: je hebt toch verstand in je hoofd? Oké, hij heeft een ander, maar ga op boksen en val je kinderen daar niet mee lastig. In dit boek laat ik zien dat een kind dat daartussen zit, nooit iets zal vertellen aan haar ouders: niet wat haar beweegt of wat zij voelt. Het is een broeinest voor geheimen en rare psychische toestanden.’

Komt dit thema te weinig aan bod in het maatschappelijk debat?

‘Ik ken mensen in vechtscheidingen die ik mag en leuk vind. Maar als het hierover gaat, vinden zij altijd dat het over iemand anders gaat. Als je bedenkt dat een op de drie huwelijken strandt en dat daarvan 30 procent in een vechtscheiding eindigt, gaat het dus om honderdduizenden kinderen die dit meemaken en -dragen.

‘Ik ben ook gescheiden, geen vechtscheiding, maar ik snap dat het in zoiets kan ontaarden. Je kunt soms zo boos zijn, en denken: wie ben jij? Daarom zou iedereen begeleiding moeten krijgen, in plaats van een advocaat te nemen. Want dat is de andere kant van de zaak: een hoop advocaten spinnen er garen bij. Dat zie je ook in Bonuskind. Familie gaat zich ermee bemoeien, oma is ook boos en kent een goeie advocaat, het is een vieze, nare toestand.’

U laat in Bonuskind naast de thrillerelementen ook de armoede en afhankelijkheid zien die rond een scheiding hangen.

‘Nederland heeft de meeste vrouwelijke parttimers van Europa. Vrouwen verdedigen met hand en tand hoe heerlijk het is om met de kinderen thuis te zitten. Dat ís ook fijn, maar als in de toekomst een op de twee huwelijken in een scheiding eindigt, wordt het minder leuk. Een van de redenen dat mijn ex en ik het redelijk hebben kunnen houden toen we gingen scheiden, is dat we geen ruzie hoefden te maken over geld. En dat geldt voor meer vrouwen met een baan: je bent minder afhankelijk. Meestal krijgt een vrouw geld van de ex-man, bij mij was het andersom. Het was best een bedrag, maar ik heb gedacht: afrekenen, niet meer naar kijken en door. Dat kon ik me permitteren, maar het is ook een mindset.’

null Beeld Valentina Vos
Beeld Valentina Vos

In uw boeken beschrijft u de tijdgeest. Hoe kijkt u naar deze tijd?

‘We zijn op uiterlijk gericht. Het liefdesleven is verworden tot een datingapp waarbij je door foto’s scrollt. Als vrouw moet je geilheid, beschikbaarheid en vruchtbaarheid uitstralen. Kijk naar de Kardashians. Oudere vrouwen zien we zelden op televisie, terwijl de 80-jarigen van nu de Dolle Mina’s van toen waren, die gingen naar Woodstock. Maar het beeld dat we nog steeds hebben, is dat van een oudje in een verzorgingshuis. Je moet als vrouw tien keer harder werken, je mag geen fouten maken. Wat Femke Halsema is overkomen, is keihard seksisme. En als je dat zegt, krijg je een bak bagger over je heen.’

Hoe ziet uw zomer er verder uit?

‘Ik ga naar Griekenland met mijn dochter.’

Wat doet u daar?

‘We lezen. En er is lekker eten. ’s Avonds praten we over de boeken die we hebben gelezen en ruilen we. We gaan vroeg naar bed. Heerlijk. Tijdens de vakantie kom ik meestal op ideeën voor een nieuw verhaal en krijg ik weer zin om te gaan schrijven.’

Terwijl het geen opbeurende verhalen zijn die u bedenkt.

‘Nee, het is allemaal niet vrolijk. Ik neem me vaak voor eens een grappig boek te schrijven, maar dat wordt het uiteindelijk nooit. Deze keer ook niet, vrees ik.’

null Beeld The House of Books
Beeld The House of Books
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden