De gidsThrillers

De thrillers van Yoko Ogawa en Seishi Yokomizo zijn precies de boeken die je nu wilt lezen

null Beeld Sabine Van Wechem
Beeld Sabine Van Wechem

Donker en licht: twee Japanse thrillers om door de avondklok heen te komen.

Rob van Scheers leidt u door de wereld van de thriller. Hugo Blom doet dat volgende week over luisterboeken, Pjotr van Lenteren praat u daarna bij over jeugdboeken.

Hoe een dystopische thriller uit 1994 – zojuist voor het eerst in het Nederlands vertaald – toch hoogst actueel kan zijn. Dat is het wonder van De geheugenpolitie, geschreven door de vooraanstaande Japanse auteur Yoko Ogawa (1962; meer dan vijftig titels gepubliceerd). Ze neemt ons mee naar een naamloos eiland waar een orwelliaans regime heerst. Waarom weet niemand, maar eens in de zoveel tijd worden per decreet voorwerpen verboden. Hoeden, vogels, rozen, parfum – het regime noemt dat uitwissing. Wij zouden zeggen: héé, dat lijkt wel cancel culture. Kalenders en boeken volgen al snel – de hele bieb wordt in de brand gestoken.

Door zo’n uitwissing verliezen de eilanders langzaamaan hun herinneringen. Ze bewegen zich lethargisch door de straten, en zijn bevreesd voor de geheugenpolitie in hun lange, met bont afgezette groene jassen en intimiderende zwarte laarzen, en met een vuurwapen op de heup. Via razzia’s zoeken ze onderduikers die willen vasthouden aan hun geheugen. Nazi-Duitsland ontmoet Mao’s China ontmoet het Noord-Korea van Kim Jong-un, wat het verhaal in feite even universeel als tijdloos maakt. Gegeven onze eigen avondklok en quarantainetoestanden is dit hét boek om nu te lezen. Niet op een zonnig terras, maar in de onderduik – zo van: het kan altijd nog erger. Daar knap je van op.

null Beeld Cossee
Beeld Cossee

De verteller is een naamloze jonge schrijver, die aan haar vierde boek werkt. ‘Stuk voor stuk romans over verlies. Daar houdt iedereen van’, laat ze weten. Ditmaal schrijft ze een liefdesverhaal over een leraar en een studente dat een bizarre twist krijgt – de tekst is verwerkt in de dystopie. Als blijkt dat haar redacteur R. een van de dissidenten is die zijn geheugen niet wil verliezen, biedt ze hem in een geheime kamer van haar verlaten ouderlijk huis een schuiladres aan, een levensgevaarlijke daad van humanisme. Zo wordt de spanning verder opgevoerd, want de geheugenpolitie is nooit ver weg.

Extra info: Yoko Ogawa, begrijpen we, was in haar jeugd geobsedeerd door het dagboek van Anne Frank. Zozeer zelfs dat ze geregeld met een notitieblokje in een kast kroop om het gevoel van totaal isolement te beleven. Ervaringen die ze voor De geheugenpolitie (Cossee; € 22,99) heeft opgehaald. Nog meer extra info: haal je de politieke context ervan af, dan is het een meditatie over ouder worden. Niet alleen onze herinneringen, ook ons fysiek zal op den duur onontkoombaar verdwijnen – maar dan op poëtische, Japanse wijze gesteld. Zo kan een thriller dus ook. De recente Britse vertaling werd in 2020 genomineerd voor de International Booker Prize (gewonnen door Marieke Lucas Rijneveld).

null Beeld Pushkin Vertigo
Beeld Pushkin Vertigo

Ook Japans, maar van een geheel andere orde, want aanzienlijk lichter, is The Inugami Curse (Pushkin Press, import; € 12,99) van Seishi Yokomizo (1902-1981). Deze auteur was in Japan een grootheid, vooral door het geliefde personage van privédetective Kosuke Kindaichi. Een vrij onooglijk mannetje, als we zijn schepper mogen geloven, maar met een uitzonderlijk talent voor redeneren en deduceren. Liefst 77 episodes verschenen van zijn avonturen, die ook werden bewerkt voor toneel en televisie. Hún Maigret, zeg maar. Iemand bij de imprint Pushkin Vertigo in Londen – gespecialiseerd in klassieke thrillers van rond de globe – moet onlangs hebben gedacht: leuk, laten we Yokomizo eens in vertaling uitbrengen, en dat is ook zo. Humorvol geschreven, en in dit deeltje uit 1973 krijgt Kosuke Kindaichi te maken met de machtige familieclan Inugami, rijk geworden in de zijde. Pater familias Sahei Inugami overlijdt, maar de advocaat van de familie laat aan het sterfbed weten dat het testament niet kan worden geopend voordat kleinzoon Kiyo is teruggekeerd uit de oorlog in Birma. Vertrekpunt voor vele intriges, moord en doodslag. Geraffineerd gedaan, misschien een idee om de onderhoudende cultheld Kosuke Kindaichi ook eens in het Nederlands te vertalen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden