NieuwsIlluminated River

De Theems, die van oudsher bekendstaat als de donkere rivier, wordt verlicht. Met dank aan de familie Rothschild

Verlichte bruggen in Londen, ontworpen door de Amerikaanse beeldend kunstenaar Leo Villareal. Beeld Matthew Anderson
Verlichte bruggen in Londen, ontworpen door de Amerikaanse beeldend kunstenaar Leo Villareal.Beeld Matthew Anderson

Kunstenaar Leo Villareal creëerde het energiezuinige lichtkunstwerk Illuminated River.

Over de oorsprong van de naam Theems is veel gediscussieerd, maar de meeste etymologen gaan ervan uit dat het een verbastering is van Tamasa, Sanskriet voor ‘donker’. De Theems heeft altijd iets donkers gehad, zozeer dat het wel eens de rivier van de doden is genoemd. Wat Hannah Rothschild betreft, telg van de fameuze bankiersfamilie, komt er verandering in die reputatie. Onder haar leiding is begonnen met het verlichten van de Londense bruggen. Illuminated River moet het grootste ‘kunstwerk’ ooit worden.

Het zal voor menigeen een verrassing zijn dat maar een paar bruggen in Londen ’s nachts verlicht zijn. De beeldbepalende Tower Bridge natuurlijk en, in het westen, de stijlvolle Albert Bridge. Deze sierbrug uit 1873 is sinds 1992 verlicht, waardoor het aantal aanvaringen tussen boten is afgenomen. De twaalf tussenliggende auto-, spoor- en voetgangersbruggen – het aantal stijgt langzaam – zijn meestal in duister gehuld, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de bruggen in Amsterdam.

Kies een hoog uitkijkpunt

Nu heeft Leo Villareal, kunstenaar uit New York, de eerste vier bruggen op energiezuinige wijze verlicht: London Bridge, Cannon Street, Southwark Bridge en de relatief nieuwe Millennium Bridge. Zes jaar geleden verlichtte hij ook de Bay Bridge in San Francisco. Wie het licht goed wil zien, kan zich het beste op een hoge plek begeven, zoals wolkenkrabber The Shard, de London Eye of de Sky Garden van de Walkie Talkie-wolkenkrabber. Villareal won de internationale wedstrijd die Rothschild voor het project had uitgeschreven.

De oorsprong van het idee van Hannah Rothschild ligt bij haar vaders restauratie van Somerset House, een neoklassiek gebouw aan de noordoever van de Theems. Het leek Jacob Rothschild een aardig idee om de nabijgelegen Waterloo Bridge te verlichten. De toenmalige burgemeester van Londen, Ken Livingstone, had weinig belangstelling voor openbare kunst en moest niets hebben van financiële reuzen als Rothschild. Zijn opvolgers Boris Johnson en Sadiq Khan toonden wel interesse. Bovendien is Londen sinds de succesvolle Olympische Spelen van 2012 een speeltuin voor mensen met grootse initiatieven.

Toch komt het initiatief van de Rothschilds in een tijd echter waarin private steun voor kunst steeds kritischer wordt bekeken. Het wordt voor musea en theatergezelschappen steeds moeilijker om geld aan te nemen van milieuvervuilende multinationals als BP en Shell. Britse en Franse musea zagen zich gedwongen af te zien van donaties van de familie Sackler, omdat die haar fortuin heeft verdiend met omstreden en zeer verslavende pijnstillers. Vanaf het begin speelde de familie Rothschild open kaart bij de financiering van en betrokkenheid bij de lichtbruggen.

Voor Londen, waar het hoofdkwartier van Rothschild & Co zich bevindt, heeft deze gift ook een symbolische waarde. Het lichtjesfeest op de Theems is een manier om te vieren dat de rivier steeds schoner wordt, zo schoon zelfs dat er in de monding voor het eerst sinds mensenheugenis zeehonden gesignaleerd zijn. Daarbij komt dat de rivier, ooit het toneel van de première van Händels Watermuziek, steeds meer wordt gebruikt voor recreatie en vervoer. Het verlichten van de bruggen met hun pilaren heeft dus ook nog praktisch nut.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden