De televisie als beschermengel

'Terwijl de jeugd van Korea, Indonesië en China de toekomst van het land een ander gezicht geeft, worden wij opgezadeld met dat commerciële verzinsel dat jeugdcultuur heet.'..

En: 'Vierhonderd jaar heeft de ene helft van de mensheid onbetaalde arbeid voor de andere verricht. Nu wordt het tijd om de rekening op te maken.'

Peter Sellars - regisseur, festivaldirecteur, Erasmus-prijswinnaar - was weer even in Nederland. Op uitnodiging van het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Omroepproducties zou hij een lezing geven over televisie en cultuur. Zijn gehoor in de Rode Hoed in Amsterdam bestond uit omroepbazen en programmamakers.

Aan een lezing van Sellars komt geen papier te pas. Hij stapt het podium op, zet zijn contactmicrofoontje aan, brandt los en houdt pas twee uur later stil: zonder haperingen of verspreking, zonder in herhalingen te vervallen.

Als een coach in de pauze van een grote wedstrijd zet hij zijn gehoor op scherp. Dit keer vanuit zuidelijk perspectief. Sellars heeft Los Angeles tijdelijk verruild voor Australië, waar hij leiding geeft aan het kunstenfestival van Adelaide. Vandaar de titel van zijn voordracht: The View from the South: a New Millennium begins in the Southern Hemisphere.

Zoals Sellars in Los Angeles de multiculturele samenleving tot inzet van al zijn werk verhief, zo blijkt hij in Australië de zaak van de Aboriginals tot de zijne te hebben gemaakt. Met grote streken schetste hij de geschiedenis van het kolonialisme: hoe aan het begin van de vorige eeuw de Aboriginal-kinderen van hun ouders werden gescheiden, hoe de kleur van hun huid de maatstaf vormde voor de behandeling die hen ten deel viel.

Bijna onnavolgbaar was het traject dat Sellars volgde om via de vergevingsgezindheid van Nelson Mandela, de massabetogingen in Peking en de gangstermethoden van de politie van Los Angeles toch nog bij de rol van de media uit te komen.

Een ferme stelling was het resultaat: 'Televisie moet het democratisch gehalte van een samenleving versterken.' Sellars pleitte ervoor dat televisiemakers zich zouden laten inspireren door de culturen van het zuidelijk halfrond. De camera zou dan gehanteerd kunnen worden als ceremonieel attribuut, als beschermer, en niet als wrekende engel. Waarmee televisie van boos oog verandert in een raamwerk van liefde. 'Laat zien hoe de wereld te veranderen is, weest helend en betrokken', zo luidde de opdracht.

Dat Sellars daarbij van de commerciële media-ondernemingen weinig goeds verwacht, spreekt haast vanzelf. Zijn hoop is gevestigd op de zelfstandige filmer, die gewapend met betrokkenheid, de precisie van een chirurg en een klein budget de wereld tegemoet treedt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden