De taal der verboden liefde

Het nieuwe culturele seizoen begint dit weekeinde met de Uitmarkt in Amsterdam. Voor de kunstredactie het moment om vooruit te blikken. We selecteerden uit het aanbod tot eind 2014 de exposities, voorstellingen, concerten en evenementen waarnaar we reikhalzend uitzien.

Hein Janssen
Ik vertel het graag zo Beeld Arjan Benning
Ik vertel het graag zoBeeld Arjan Benning

Het afgelopen seizoen viel het al op: steeds vaker worden theatermakers geïnspireerd door klassieke taboe­onderwerpen. In een poging zaken bespreekbaar te maken waarover niet of alleen vol woede en onbegrip wordt gesproken.

Zoals over die Marokkaanse jongen die homo is (Schijn door Fahd Larhzaoui). Of over die gymleraar die een verhouding begint met een jong meisje (Speeldrift). Of over die vader die iets te intiem met zijn dochtertje omgaat (Vrijdag van Hugo Claus).

Sommige van die voorstellingen waren gebaseerd op nieuwe theaterteksten, andere op bestaande, soms al klassieke toneelstukken. Soms stond degene op het podium die zelf met dat taboe te maken had, andere keren waren het acteurs die een rol speelden.

Als ik de liefde niet heb Beeld 75B
Als ik de liefde niet hebBeeld 75B

Binnenkort komen weer twee lastige, zeg maar gerust nauwelijks bespreekbare, onderwerpen in het theater aan de orde. In Ik vertel het graag zo van Bellevue Lunchtheater gaat het over pedofilie; in Als ik de liefde niet heb van het Ro Theater komt een priester aan het woord die als jongen in de stilte van de katholieke kerk is misbruikt.

Die priester heet Remy Jacobs en ongeveer een jaar geleden benaderde hij theatermaakster Marjolijn van Heemstra. Of ze samen met hem een voorstelling wilde maken over wat hij als jongen binnen de kerk had meegemaakt. Hij had namelijk haar (zeer persoonlijke) voorstelling Garry Davis (over een 91-jarige mensenrechten­activist) gezien en was daarvan behoorlijk onder de indruk geraakt.

Van Heemstra en Jacobs kwamen in gesprek en straks staan ze samen op het podium. In de vorm van een katholieke mis zullen ze een voorstelling maken waarin het persoonlijke verhaal van Jacob wordt gecombineerd met een vertelling over twee Spaanse mystici uit de late Middel­eeuwen.

'Een pleidooi voor kwetsbaarheid en openheid en tegelijkertijd een bedevaart op weg naar Rome' - zo wordt Als ik de liefde niet heb getypeerd. Van Heemstra en Jacobs zijn namelijk vastbesloten om ooit, als God het wil, hun voorstelling te spelen voor paus Franciscus.

Worsteling

Waar Als ik de liefde niet heb uitgaat van het slachtoffer, geven de makers van Ik vertel het zo graag (tekst Simon Weeda, regie Albert van Andel) het woord aan twee mensen die ieder op hun eigen, persoonlijke manier worstelen met hun geheime pedofiele gevoelens: een jonge jongen en een volwassen vrouw.

De voorstelling is in dit geval puur fictie: op toneel staan twee acteurs die rollen spelen die door de schrijver zijn bedacht. Weeda verwerkte hierin ook de gesprekken die hij met een aantal pedofielen heeft gevoerd. Het heeft hem veel tijd en moeite gekost met hen in contact te komen, want pedofiele gevoelens zijn ook voor degenen die het betreft vaak een groot taboe. Ik vertel het zo graag zal behalve over hen ook gaan over de woede en weerzin waarmee dit onderwerp vandaag de dag in de publiciteit komt, tot en met de angstaanjagende volksgerichten aan toe.

'Al sprak ik de talen van alle mensen en die van de engelen - had ik de liefde niet, ik zou niet meer zijn dan een dreunende gong of een schelle cimbaal'. Op dit citaat uit 'Eerste Brief aan de Korinthiërs' is de Ro Theater-­voorstelling gebaseerd. Ook komend seizoen gaan theatermakers op zoek naar de taal der verboden liefde.

Ik vertel het graag zo, van ­Simon Weeda, door Bellevue Lunchtheater. 28/9 t/m 19/10.
Als ik de liefde niet heb, van ­Marjolijn van Heemstra en Remy Jacobs, door Ro Theater. 28/9 t/m 15/11.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden