de stijlpastoor riemen

De Stijlpastoor over riemen die een outfit maken of breken

Een riem deelt je silhouet in tweeën, weet Esquire-hoofdredacteur Arno Kantelberg. En ondertussen vond hij online een juweeltje waarin dat overduidelijk werd gedemonstreerd.

Ad Visser. Beeld Hollandse Hoogte / Patrick Harderwijk

Op de weinige foto’s die er zijn van mijn opa, draagt hij steevast bretels. Die bretels waren opvallend kort omdat mijn opa, een goedlachse Brabantse commies genaamd Janus, een bovenlijf had als Humpty Dumpty. De broekband eindigde zo ongeveer onder zijn ribbenkast. Dat leverde een koddig tafereel op, maar resulteerde bij mij – ik was dol op mijn opa – in een eeuwige voorkeur voor bretels boven de riem. Het zal aan Jort Kelder te danken zijn, maar in bretels word ik altijd aangestaard alsof ik – au! – lid van de Rotary of het corps ben. Terwijl bretels in vroeger tijden juist geassocieerd werden met de werkende klasse; die konden zich geen maatkleding veroorloven.

De riem lijkt moderner dan bretels, maar dat is een misverstand. Er zijn zelfs riemen gevonden uit de Bronstijd. Zo’n riem had zowel een utilitaire als decoratieve functie. Vooral legerofficieren maakten er graag goeie sier mee. Hoe breder en – vooral – strakker de riem, hoe imposanter de torso. Er schuilt iets martiaals in zo’n brede, glimmende riem. Wellicht dat de riem daarom nog altijd wordt ingezet als trofee bij het boksen.

Patrick Martens wordt in tweeën gedeeld door zijn riem. Beeld Hollandse Hoogte / Patrick Harderwijk

Al vanaf net na de Middeleeuwen dragen mannen broeken, maar pas in de jaren twintig van de vorige eeuw kregen broeken riemlussen. Dat ging hand in hand met het lager dragen van de broek, een tendens die door Janus Kantelberg uit Gemert overigens volledig werd genegeerd. De lussen vervingen de knopen aan de binnenkant van de broekband – daar waar je de leren uiteinden van je bretels aan vastknoopt. En zo begon de langzame trek van de bretels richting de garderobe der vergetelheid, waar al snel gezelschap volgde in de vorm van hoed en stropdas.

Ze zeggen dat een riem een outfit kan maken of breken, maar wat een riem vooral breekt, is je silhouet. De Wehrters Echte-gekleurde riem van acteur Patrick Martens (linksboven) is als de zaag waarmee David Copperfield zijn lieftallige assistente doormidden klieft. De onderste helft van de acteur lijkt van een ander poppetje te komen. Wat niet het geval is bij poplegende Ad Visser. Diens riem is van dezelfde kleur (zwart) als broek en shirt. De gesp – het boze/roze oog? – herken ik van een Toppop-uitzending uit 1977 waarin hij Non stop dance van The Gibson Brothers aankondigde, het allereerste singletje dat ik van mijn lieve moedertje kreeg. Ad Visser weet dat voor kleding hetzelfde geldt als voor herinneringen: wie wat bewaart, die heeft wat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden