De stijl van onze favoriete seriepersonages

De strenge jurken van Claire, de skinny jeans van Rita - waar zouden onze tv-heldinnen zijn zonder hun dodelijke eigen stijl? Dit zijn de interessantst geklede serievrouwen van het moment.

Claire Underwood uit House of Cards.

Carrie Mathison
Homeland (Netflix)

Twee jaar geleden was de modewereld in de ban van de normcore, waarbij alles wat supernormaal was op kledinggebied - een saaie spijkerbroek, een witte gymp, een grijze sweater - ineens het toppunt van gewild was. Een interessant normcore-icoon is CIA-agente Carrie Mathison uit Homeland, een personage dat wel wat anders aan haar hoofd heeft dan wat ze vandaag weer eens zal aantrekken. De vrije westerse wereld beschermen tegen terroristen, dat doe je natuurlijk niet in een jurkje met hakken. Dat doe je in een slechtzittende grijze broek met ietwat uitlopende pijp. Met daarbij een jasje in het model 'jasje'. En soms in een leren jack, maar dan wel precies zo'n helemaal niet hippe.

Schoenen zijn er om in te lopen of om in weg te vluchten, maar zeker niet om een voetenstatement mee te maken. En een tas, dat is een vervoermiddel voor spullen die je het liefst als een koerier overdwars over het lichaam draagt zodat je je handen vrij hebt voor je dienstpistool. Het meest extreme dat weleens gebeurt in het kledingleven van Carrie, is dat ze op locatie in Islamabad of Teheran een sjaal over haar hoofd gooit in een halfslachtige poging niet op te vallen tussen de locals. Carrie's haar, hoewel in een te benijden Timotei-blonde tint, hangt meestal maar een beetje los te hangen en make-up draagt ze nauwelijks.

Dit is allemaal ontzettend goed te begrijpen, ze heeft wel wat belangrijkers te doen. Maar er kleeft een gevaar aan deze vlees-noch-visgarderobe. Want Carrie heeft het non-descripte aspect van haar kleding zo ver doorgevoerd dat het bijna, nou ja, descript is geworden. Iedere vrouw in een niet al te best zittend broekpak is daardoor nu eigenlijk verdacht, want is dat niet een geheim agent?

Beeld .

Claire Underwood
House of Cards (Netflix)

Zonder aan spoilers te doen: Claire Underwood, vrouw van politiek konkelaar te Washington Frank, is niet wat je noemt een warm-menselijk type. Ze is ongenaakbaar, manipulatief en bereid ver te gaan om te krijgen wat ze wil. En ze is verpakt in een van de beste televisiegarderobes van dit moment. Blijkbaar zorgt de vertaling van een ijskoud en berekenend karakter naar kleding voor een aantrekkelijk resultaat.

De belangrijkste ingrediënten zijn nauwsluitende jurken, kokerrokken en bloesjes die een strak lichaam verraden (verkregen met hardlopen op goddeloze tijdstippen), maar die nooit over het randje van de goede smaak vallen. Het kleurenpalet is neutraal: veel wit, zwart, grijs en beige met als uitschieter af en toe blauw, maar nimmer gek gedoe met roze of rood of nog erger: prints.

Altijd hakken. Want klagen over zere voeten of blaren, dat doe je maar thuis. Of nee, thuis ook niet, daar draagt ze eveneens gewoon hakken, ook als ze even een kraan moet vervangen. Haar accessoires zijn luxueus, maar niet protserig (een Cartier-horloge, een Saint Laurent Sac du Jour), en als ze iets draagt dat laag uitgesneden is, is dat niet om de aandacht te vestigen op haar decolleté, maar op misschien wel haar beste feature: haar messcherpe sleutelbeenderen. Het is het perfecte uniform om een donker en gecompliceerd karakter mee te maskeren en met een beetje psychologie van de koude grond is haar garderobe misschien ook wel wat Claire staande houdt in de keiharde politieke wereld van Washington.

Zelfs als de Underwoodjes na een dag backstabben en konkelen, eindelijk thuis bij het open raam genieten van een glas wijn met een gedeelde sigaret, draagt Claire ofwel haar pak van de dag of een stijlvol zijden niemendalletje. Verder dan die negligeetjes gaat haar collectie loungewear niet. Een joggingbroek of verwassen

T-shirt zou een teken van zwakte zijn. En zo is haar garderobe tegelijkertijd een knipoog naar de kijker thuis die de serie waarschijnlijk tot zich neemt vanonder een dekentje in een huispak met dikke sokken.

De hele cast van Orange is the new Black
(Netflix)

Je kunt vrouwen opsluiten in de gevangenis en allemaal in dezelfde grauwe hobbezak steken, maar wie denkt dat hen daarmee ook hun eigen stijl wordt afgenomen, moet toch eens kijken hoe de gedetineerden in Litchfield Correctional Facility hun stempel op hun gevangenispakjes weten te drukken.

Het oranje uit de titel speelt verwarrend genoeg maar een kleine rol in de gevangenisgarderobe, want de oranje overall wordt alleen gedragen aan het begin van de straf. Daarna krijgen de bajesklanten de beschikking over een postzakkleurige en -vormige hes en broek, een grijze sweater, een wit T-shirt met lange mouwen, een bruin winterjack (type 'postbode') en grove zwarte boots. Uiteraard allemaal bedoeld om alles wat naar mode en eigen identiteit riekt uit de gevangene te slaan.

Maar mode kruipt waar het niet gaan kan. Naar haar en make-up bijvoorbeeld. Litchfield zit vol beautyqueens, zoals Lorna Morello die haar rode lippenstift stiekem uit oude sticks schraapt, oogschaduw uit instantkoffie vervaardigt en krullen zet met papillotten van wc-papier. Voor transgender Sophia Burset heeft haar en make-up nog een extra empowerment-lading en als huiskapster verzorgt ze niet alleen de kapsels, maar ook het zielenwelzijn van haar klanten.

In seizoen drie verschijnt de beeldschone Stella Carlin in de gevangenis, die er met haar undercut en tattoos meer uitziet als een rockster dan een gedetineerde. En dan heb je ook nog Poussey Washington, die geen haar, make-up of body-accessoires nodig heeft om er cool uit te zien in een grijze sweater.

En zo doet het vreemde geval zich voor dat met op nogal spaarzame en twijfelachtige ingrediënten, de serie onbedoeld een mode-inspiratiebron is geworden. Dat leidde nog tot een controverse toen het Britse Vogue haar lezeressen aanraadde om in de zoektocht naar dat vleugje authentieke bajes-je-ne-sais-quoi een designertruitje van 500 euro aan te schaffen.

Beeld .

Maura Pfefferman
Transparent (Amazon Prime)

Als Maura - né Mort - Pfefferman op 70-jarige leeftijd uit de kast komt als transgender, vraagt haar oudste dochter of zij zich nu zal gaan verkleden als vrouw. 'Nee, ik heb me mijn hele leven als man verkleed', is het antwoord van Maura.

In flashbacks zien we hoe Mort in het verleden stiekem naar bijeenkomsten van travestieten ging en qua stijl nog helemaal vast zat in de Maartje 't Hart-school of crossdressing die zich kenmerkt door damespakjes.

Twintig jaar later, als Mort eindelijk Maura wordt, komt niet alleen haar ware geaardheid, maar ook een stortvloed aan kaftans en gewaden uit de kast. Maura is zo blij en opgelucht eindelijk zichzelf te kunnen zijn dat haar garderobe en accessoires het uitschreeuwen. Ze draagt kleur, prints, houten kralenkettingen, enorme oorbellen, armbanden, regenboogtasjes. Dit klinkt misschien ietwat lachwekkend, maar toch wordt het nergens potsierlijk.

De kaftans passen bij Maura, bij haar leeftijd en bij haar hippie-achtergrond. En de vertolking van Jeffrey Tambor, met zijn grote postuur en 'karakteristieke' hoofd niet direct supervrouwelijk, is geloofwaardig.

En terwijl Maura Pfefferman haar mojo heeft gevonden in de excentrieke uithoek van het modespectrum, is zijn ex-vrouw Shelly met haar korte haar, rechte broeken en wijde overhemden met de jaren juist de genderneutrale kant op gegaan.

Beeld .

Rita (Netflix)

De weglopende kont van Rita is een leidmotief in de Deense serie over de rebelse juf met een hart van goud op een school in Kopenhagen. Het loopje van Rita zien we elke aflevering minstens één keer voorbijkomen.

Naast haar weelderige haardos, is die kont misschien wel Rita's belangrijkste accessoire en hij maakt in elk geval ruimschoots goed dat ze eigenlijk altijd hetzelfde aan heeft: een geruite bloes, een leren jackie en een skinny jeans. Het is de ultieme 'ik doe lekker mijn eigen zin'-garderobe en is daarmee Rita in een notendop.

Ze rookt, ze scheldt, haar privéleven is een chaos (ze doet het met Jan en alleman, onder wie de vader van een leerling en de schoonvader van haar zoon) en ze is geen ster in opvoeden. Ze lapt de schoolregels aan haar laars, maar ze is wel een rebel with a cause: het welzijn van haar leerlingen.

De look is overigens geen desinteresse voor kleding, Rita houdt gewoon zielsveel van houthakkershemden, waarom zou ze er anders ontelbaar veel bezitten, in alle mogelijke ruitencombinaties? Dat ze er niet uitziet als een houthakker, komt doordat het geheel een rock 'n' roll-edge krijgt doordat ze het hemd open draagt met een

T-shirt eronder (en natuurlijk ook door die beste røv van Denemarken in skinny jeans).

Liefhebbers van eigenzinnige herenmode komen overigens ook aan hun trekken in de serie, want die kunnen zich vergapen aan de combinaties van schooldirecteur Rasmus, die een bizarre voorkeur aan de dag legt voor bermuda's, hoog opgetrokken kousen en nerdy V-halstruien, en daarnaast ook veelvuldig is te zien in wielrenlycra. Wat sexy Rita ziet in deze padvinder, is het grootste raadsel van de serie.

Annalise Keating
How to get away with murder (Netflix)

Het is even schrikken, de eerste keer dat we zien hoe Annalise Keating - topadvocaat en docent op de universiteit van Philadelphia - 's avonds thuis haar pruik afzet. Normaal gesproken zien we haar bewapend tot de tanden en zonder spoor van zwakte in de rechtszaal of collegezaal, want Annalise is een bad-ass strafpleiter die geen zaken verliest en het uiterste eist van haar studenten. Haar wapenrusting is uiteraard van het figuurlijke soort en bestaat uit een type jurk dat ondanks de meestal vrouwelijke kleuren en prints eerder op een harnas lijkt; loeistrak, tot de knie en zonder mouwen (waardoor Annalise's indrukwekkende, gespierde bovenarmen goed in beeld zijn).

Ook onderdeel van de uitrusting is een verzameling opvallend grote powersieraden, die af en toe echt wat weg hebben van wapentuig.

En dan is er dus die collectie pruiken, op zich geen ongewoon onderdeel van de accessoirecollectie van veel Afro-Amerikaanse vrouwen, maar ook niet per se iets waarover veel openheid heerst. Het harnas functioneert goed voor de onaantastbaar lijkende Annalise, maar als ze betrokken raakt bij een moordzaak op een jonge studente met wie haar man een affaire blijkt te hebben gehad, begint het zorgvuldig samengestelde pantser barsten te vertonen.

Het was de bedoeling dat in de scène waar die barsten voor het eerst zichtbaar worden, Annalise alleen haar make-up eraf zou halen, maar actrice Viola Davis kwam met het idee ook de pruik af te zetten als ultiem gebaar van kwetsbaarheid.

Een scène die dubbele impact heeft als je weet dat de actrice al jaren kampt met gedeeltelijke alopecia (haaruitval). En die de kijker duidelijk maakt dat ook bad-ass strafpleiters uiteindelijk gewoon maar mensen zijn.

Beeld ABC via Getty Images

Carol Kirkwood
BBC Weather (BBC)

Ergens in de wereld is een geheime winkel waar alleen nieuwslezeressen en weervrouwen mogen komen. In die winkel verkopen ze de nieuws- en weervrouwenjurk: een getailleerd model tot net over de knie met een mouwtje tot op de elleboog, een royale V-hals en verkrijgbaar in alle kleuren van de regenboog en soms in meerdere kleuren van de regenboog tegelijk.

Degene die daar waarschijnlijk het vaajst de deur platloopt, is de Schotse Carol Kirkwood, weervrouw bij de BBC. En nee, dat is inderdaad geen fictief persoon, maar met een beetje fantasie kunnen we de weervrouw best beschouwen als een belangrijk personage in de langlopende serie 'Het Weer'.

Als er iemand verslingerd is aan De Jurk, dan is het Carol Kirkwood. Ze heeft er vrijwel elke dag een aan en een recente inventarisatie leverde de volgende kleuren op: zwart, rood, koningsblauw, hemelsblauw, turquoise, lila, paars, aubergine, cerise, Barbie-roze, zalmroze, limegroen, grasgroen, en zeegroen.

Het is een mysterieus geval, de populariteit van de jurk onder weervrouwen in het algemeen en Carol in het bijzonder. Misschien wil ze met al die kleur en fleur goedmaken waar het Britse weer vaak tekortschiet? En ze ziet er heus uit als een snoepje in een blik Quality Street, maar heel eerlijk gezegd - en dit is vloeken in de kerk, want Carol is heilig in Engeland - het is niet de meest flatteuze jurk op aarde. Hij verandert de voorgevel vaak in een amorfe monoborst. Hij accentueert plekken op buik en heupen waar veel vrouwen liever niet geaccentueerd willen worden. En niet zelden zie je het corrigerende ondergoed eronder zitten, wat dus niet de bedoeling is van corrigerend ondergoed.

Ook die felle kleuren zijn een klap in het gezicht. Maar het grootste mysterie van deze jurk is waar je hem in 's hemelsnaam kunt kopen, niemand heeft er ooit eentje in een echte winkel gezien. En dat is maar goed ook, want het is het beste als deze jurk beperkt blijft tot waar hij het best tot zijn recht komt: voor een kaart met meteorologische verschijnselen.

Beeld Hollandse Hoogte
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden