Interview

De Staat blijft onmiskenbaar zichzelf op nieuwe plaat O

Vandaag verschijnt O, het buitengewoon sterke, nieuwe album van De Staat. Voorman Torre Florim over de bijzondere wijze waarop de plaat tot stand kwam.

De Staat (met in rode jas frontman Torre Florim) in hun Nijmeegse hoofdkwartier, de voormalige club Doornroosje.Beeld Florian Braakman

Het beroemde, oude Doornroosje-pand in Nijmegen, een beetje verstopt aan de Groenewoudseweg, was altijd al een wonderlijke combinatie van Pippi Langkous' Villa Kakelbont en een oud spookhuis. Dat gevoel is sinds het laatste concert, op 5 juli 2014, en de verhuizing van 'Roosje' naar het Stationsplein alleen maar sterker geworden.

De strenge, hoge voordeur, het loketje waar je vroeger kaartjes kocht; ze vertellen je zwijgend dat ze niet vaak meer opengaan. Oude affiches krullen om. Op de verweerde traptreden voor de ingang is het na zonsondergang nog wat donkerder dan vroeger.

Toch leeft het hier nog - en dan hebben we het niet alleen over de graffiti die als bontgekleurd korstmos het pand overwoekert en nog altijd aangroeit. Linksachter, bij de ingang van de achterzaal, brandt licht en heeft Torre Florim (30) de koffie bijna klaar.

Hier kwam O tot stand, het buitengewoon sterke, vierde studioalbum van De Staat, de Nijmeegse band waarvan Florim frontman en creatief brein is. De plaat verschijnt vandaag, de januarivrijdag waarop de groep ook op Eurosonic in Groningen staat.

Experimenteren

'Toen we voor de zoveelste keer uit onze antikraakruimte moesten vertrekken, wilde ik een plek vinden waar we een tijd mochten blijven. Er waren plannen om in Nijmegen-Noord iets te bouwen dat we 'De Keetjes' noemden, maar toen kwam Doornroosje leeg te staan. Dat was een beter idee. Ik hoop dat we hier lang kunnen blijven.'

Bij binnenkomst zie je meteen een van de redenen waarom het album O moest heten: De Staat nam op in cirkelopstelling. Op de vloer ligt, uitgevoerd als grote rubberen mat, de blauwe hoesafbeelding met de witte ring. Ruwweg op die ring staat het instrumentarium opgesteld. Drumstel. Microfoons. De synthesizers die het geluid steeds meer zijn gaan domineren, op O meer dan ooit.

Florim kwam met demo's en ruwe schetsen aanzetten en dan gingen ze staan spelen: Florim, gitarist Vedran Mircetic, bassist Jop van Summeren, drummer Tim van Delft en Rocco Hueting, die op gitaar maar vooral ook als synthesizerman zijn stempel op O drukte.

'Beetje experimenteren, aan de drumsound werken', zegt Florim. 'Dat nam ik dan allemaal op en als de anderen gingen pauzeren, ging ik alvast een beetje zitten mixen. Ik bleef ook vaak knutselen wanneer de rest al naar huis was. Zo losjes hebben we nooit eerder gewerkt. Alle traditionele stadia - schrijven, demo, instuderen, opnemen, mixen - lopen hier door elkaar. Ik vind dat heerlijk.'

'Muzieklab'

Welkom in 'Staatopia', zoals Florim het hoofdkwartier al eens noemde, met een knipoog naar Colin 'Kyteman' Benders, die in het oude Tivoli aan de Utrechtse Oudegracht zijn 'Kytopia' schiep.

'O had nergens anders gemaakt kunnen worden dan hier', zegt Florim. 'Een eigen broedplaats: oefenruimte, opnamestudio en hangout tegelijk. We zitten hier nu ruim een jaar. Eindelijk had het een keer zin om mijn hele thuisstudio te verhuizen.'

Florim droomt van een 'muzieklab' in het oude 'Roosje': een plek waar muzikanten elkaar kunnen inspireren en waar jonge bands kunnen profiteren van de aanwezigheid van het ervaren De Staat. Singer-songwriter Roy Santiago resideert ook in het complex. De bevriende rockband Navarone oefent iets verderop, maar komt regelmatig buurten. Beneden repeteren lokale bandjes 'die ik eerlijk gezegd niet ken'.

'We zouden graag willen dat het café aan de voorzijde opent voor bands en publiek, dat toerende bands een ruimte kunnen huren en dat er een gastenverblijf komt voor bands die Nijmegen aandoen. Een concertzaal komt er zeker niet, maar over het andere kun je dromen. De gemeente staat er positief tegenover, maar we krijgen geen geld. Prima, we kunnen zelf werven, maar of het dan allemaal uit kan, moet nog blijken.'

Muzikale invloeden

Nadat De Jeugd van Tegenwoordig op 5 juli het licht had uitgedaan in het oude 'Roosje', betrok De Staat eind 2014 de achterzaal waar vroeger veel dancefeesten werden gehouden. Antikraak. Schimmel wegschrobben, boenen met chloor, luchtverversing in orde maken, een bevriende akoesticus aan het werk zetten en ziedaar, een honk dat ruim is, maar ook knus. Keukentje. Bandopstelling in een cirkel. Florims thuisstudio achterin. Zithoekje erbij.

Op een richel leunt de discografie tegen de wand: debuut Waiting For Evolution (2009) en opvolger Machinery (2011), waarop je De Staat nog kon typeren als Nederlandse neefjes van Queens of The Stone Age, en daarnaast I_Con (2013) de EP met herinterpretaties van eigen songs, Vinticious Versions (2014), de platen waarop De Staat de rockinvloeden achter zich liet en steeds pakkender, funkier popmuziek ging maken. Eerder 'heavy disco' dan 'stoner rock', maar toch bleven ze onmiskenbaar De Staat.

'Als ik op Spotify een liedje hoor dat me om de een of andere reden inspireert, sleep ik het naar mijn playlist 'Inspiratie'. 'Daar staat nauwelijks nog rock in. Wel D'Angelo, Vince Staples en ouder spul zoals The Meters, Beastie Boys en Doe Maar. En veel gekke beats. Het is jatten, maar dan wel heel specifiek jatten: kleine onderdeeltjes, een beat, een sound, een drumgeluid. Het zijn veel hiphopdingetjes waarbij je je normaliter geen band voorstelt. Ik vind het leuk om die muzikale invloeden naar een bandsetting te vertalen. Dat is wat De Staat steeds meer is gaan doen.'

Florims vrouwen
De naam Torre Florim dook de laatste jaren vaak op in combinatie met die van twee prominente vrouwen uit de Nederlandse popmuziek. Met Roos Rebergen (Roosbeef) maakte hij onder de naam De Speeldoos twee platen met liedteksten van mensen met een verstandelijke beperking. Daarnaast ontfermde hij zich als producer over Ponzo (2015), het jongste album van zijn geliefde Janne Schra.

Cycli

Hij laat beats uit de luidsprekers schallen: knisperdroge, afgemeten beats die hem inspireerden bij het schrijven en opnemen van O, een album dat met zijn vele synthesizers niet klinkt als een 'garageplaat' maar het in veel opzichten wel is.

'O is grotendeels live ingespeeld', zegt Florim. 'Band in een kring en spelen maar. Ik had als producer nog nooit een hele band opgenomen. Vroeger schreven we nummers, studeerden die in en huurden een veel te dure studio, met een engineer. Dan moest het in acht of tien dagen worden opgenomen, laag voor laag. I_Con was een tamelijk volle plaat met rijke arrangementen. Op O wilden we het kaler en directer houden.'

Het resultaat is een album dat bruist van energie en, in vergelijking met de tekstueel grimmige voorgangers, bij vlagen de trekken van een feestplaat heeft: je ziet de meute al springen en dansen op Peptalk met zijn jubelende synthesizerlijntjes of het onweerstaanbaar stuiterende Round, een dansstamper die in zijn titel verwijst naar het terugkerende thema van het album: cycli.

'Round gaat over mensen die in relaties steeds maar weer tegen dezelfde problemen aanlopen. Baby gaat over ouders die proberen hun kinderen tot kopieën van zichzelf te maken. Murder Death gaat over het eeuwige leven: de dood vermoorden, de cyclus doorbreken. Het kwam toevallig zo uit, maar de cirkel komt in veel nummers terug.'

Wijdere tourcirkel

Nog een cirkel: de rondgang langs de podia, die in Groningen van start gaat en De Staat ook weer over de grens zal voeren. De eerste internationale ervaringen deed de groep al op voor het debuutalbum was verschenen, als voorprogramma van dEUS in Groot-Brittannië, in 2008. Vooral in de Duitstalige landen gaat het goed, hoewel Florim de impact van De Staat een beetje bagatelliseert.

'We hebben in geen enkel land de media of radio veroverd', zegt hij. 'We proberen iets op te bouwen door veel te spelen. In Duitsland lukt dat steeds beter: steeds iets meer publiek. We staan voor onze vierde Duitse clubtournee.'

De tourcirkel moet wijder, daarop heeft De Staat vanaf het prille begin ingezet. O verschijnt via Caroline, dochter van het grote Universal, wat het weer iets makkelijker maakt om het album in het buitenland aan de man te brengen. En dan is er Eurosonic. Dus niet het 'Nederlandse' Noorderslag, maar het zusterfestival waar de internationale programmeurs en boekers rondzwermen.

'We gaan voor het eerst naar Spanje en er is sprake van een tournee in Zuid-Amerika. Maar het begint met een thuisbasis en die hebben we hier. Ik betrap me erop dat ik meer sporen wil nalaten dan alleen mijn muziek. Ik stel me weleens voor dat in de zomer het terras hierbuiten stampvol zit. Dat ik uit een kelder hiphopbeats hoor opstijgen en uit een andere ruimte gitaarrock. Een infrastructuur nalaten, dat zou ik geweldig vinden.'

O. van De Staat is vandaag (bij Caroline) verschenen. Live: vanavond Eurosonic Air, Groningen. Clubtournee vanaf 21/1

Tweet van Tommy
'The sickest shit I've seen 'n heard in a long time!!! Enjoy!' schreef Tommy Lee, drummer van de Amerikaanse hardrockband Mötley Crüe, op 9 november 2015 op zijn Facebook-pagina. De videoclip waar hij zo enthousiast van werd, was Witch Doctor van De Staat. De verbaasde band twitterde een screenshot en schreef er als commentaar slechts twee ongelovige woorden bij: 'This happened.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden