De signaalfunctie van het kalf

Een worsteling. Die heeft de afgelopen dagen plaatsgevonden in decoulissen van het Nederlands Film Festival (NFF)....

Door Ronald Ockhuysen en Jan Pieter Ekker

Met aan de ene kantde leiding van het festival, en de andere kant de jury, waarin onderanderen museumdirecteur Kees van Twist, regisseur Mijke de Jong enproducent Els Vandevorst zitting hebben.

De jury toonde zich dinsdag, bij de bekendmaking van de nominaties,een dwarse club. Haar smaak ging naar persoonlijke films uit, naarproducties met een noodzaak. De winnaar van het Gouden Kalf voor deBeste Film – Paradise Now van Hany Abu-Assad, over twee Palestijnsezelfmoordterroristen – is zo'n film, evenals Guernsey van NanoukLeopold (Beste regie, Beste actrice).

De jury had het dit jaar extra moeilijk, zo werd benadrukt. Zij had detaak het werk te beoordelen van de overleden regisseurs Theo van Goghen Willem van de Sande Bakhuyzen. 'De jury heeft gemeend het meesterecht te doen aan hen, en aan de andere makers, door hun ingezondenproducties op dezelfde wijze te beoordelen als al de andereinzendingen en zich niet te laten leiden door, terechte enbegrijpelijke, emoties.'

Vrijdagavond bleek die opvatting te zijn bijgesteld. Zowel Van Gogh(juryrapport: 'voor en boven alles een uiterst getalenteerdfilmmaker') als Van de Sande Bakhuyzen ('een groot regisseur') kreegop het slotgala de Speciale Juryprijs.

Het kan natuurlijk zo zijn dat de jury vanaf het begin van plan isgeweest deze regisseurs te eren. Maar het heeft er de schijn van dathet festival zich met de besluitvorming is gaan bemoeien, om pijnlijkesituaties te voorkomen.

Hoe dan ook: de beslissing staat haaks op de eerdere opmerking over de 'terechte en begrijpelijke emoties' die bij de toekenning van prijzennooit een leidraad mogen vormen. Van de Sande Bakhuyzen was met Lepelen Leef! in de competitie present. Van Gogh dong met 06/05 en Medeamee naar de Gouden Kalveren. De jury achtte deze producties niet goedgenoeg voor een nominatie in de categorie Beste regie. Die keuze geeftde Speciale Juryprijs een vreemde bijsmaak.

Dergelijk geharrewar met tussenoplossingen is tekenend voor het NFF.Op dit festival moet de jury rekening houden met een striktgeformuleerd reglement, waarin de publiciteitsfunctie een dwingenderol speelt. Zo dient de jury bij de toekenning van de prijzen ook overde signaalfunctie van de Kalveren na te denken.

Over de vijf nominaties voor de geflopte arthousefilm Zwarte Zwanen,waarvan er een werd verzilverd, werd in festivalkringen de afgelopendagen veel getobd; wat moest het publiek hier niet van denken?

Het NFF is sinds de aanstelling in 2001 van directeur Doreen Boonekampprofessioneler geworden. Die professionalisering heeft ookschaduwkanten: voor afwijkende meningen is in deze strak geregisseerdeBlije Boodschap geen plaats.

Op dit festival wordt de toon niet bepaald door de ontregelende wettenvan de kunst, maar door het jargon van de marketingsector.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden