In beeld Paul Kooiker

De sigaren van Paul Kooiker belichamen de vluchtigheid van het bestaan

Met een vette knipoog verbeeldt Paul Kooiker de vergankelijkheid. Verassende constante in zijn werk: de sigaar. 

Kan de foto van een bijna tot as verbrande sigaar een metafoor zijn voor de vergankelijkheid van het leven? Het is een vraag die opdoemt als je kijkt naar de bijdrage van Paul Kooiker aan het Fotofestival Naarden. In het oude stadhuis van het vestingstadje toont hij een klein overzicht van zijn fotografie, zoals die zich sinds het begin van zijn artistieke loopbaan in pakweg 1994 heeft ontwikkeld.

Behalve mollig vrouwelijk naakt in niet altijd alledaagse, soms wat ongemakkelijke poses (achterover op krappe keukentafel, op de buik balancerend op krukje), aaibare dieren als schaap, lama en konijn, en niet of lastig aaibare als struisvogel en vis, vormt de sigaar een constante in het oeuvre van de Amsterdamse fotograaf.

Zijn foto’s van Nude, Animal, Cigar, zoals de expositie heet, zijn afgedrukt in sepia, wat nostalgische gevoelens aanwakkert, omdat het – met een vette knipoog van de kunstenaar – zo doet denken aan de vroege jaren van de fotografie, aan een voorbij verleden. Tamelijk schaamteloos speelt Kooiker, met de inzet van die naakt­foto’s, met onze voyeuristische instincten. We ­generen ons een beetje omdat we kijken naar die machtige billen en die rijpe borsten, maar we willen ze toch zien. Gevolg van misschien een erotisch verlangen of een hunkering naar onze gewichtloze staat in de moederschoot.

Beeld Paul Kooiker
Beeld Paul Kooiker

De sigaren die Kooiker decennialang heeft laten smeulen in zijn atelier, die de lucht en zijn longen vulden met de o zo ongezonde maar ook zo heerlijke tabaksrook, belichamen de vluchtigheid en de onbegrijpelijkheid van het bestaan zoals Kooiker ons dat presenteert. Wat weten we van het schaap, behalve dat het dom lijkt en zacht als wol is? Wie zegt ons dat de schubben van de vis níét hunkeren naar de aanraking van een zachte hand? Waarom voelen we de drang om het konijn over zijn kleine kop te aaien?

Waarom verleidt Kooiker ons met die tactiele beelden? En waarom is het traag verassen van zo’n sigaar zo ­poëtisch?

Kijk nog maar eens, naar dat doorvoede vrouwenlijf. Aai nog maar eens over die onschuldige lamakop. Wees snel, want voor je het weet zijn zij, zoals de sigaar, tot stof weergekeerd.

Paul Kooiker, Oude Stadhuis, Fotofestival Naarden, t/m 30-6.

Beeld Paul Kooiker
Beeld Paul Kooiker
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden