De schapen staan klaar: het kunstwerk kan beginnen

'Bupke, rechts. Juist ja. Bupke, links. Goe-oed. Bupke, af.' Bordercollie Bobby - Bupke in Venloos dialect - heeft slechts enkele herderlijke aanwijzingen nodig om de schapen door het gat in de afrastering te drijven....

'Ze grazen goed', knikt de Limburgse schaapsherder Sjraar van Beek tevreden. 'Fantastisch, ze hebben honger', jubelt beeldend kunstenaar Woody van Amen uit Rotterdam.

Het tweetal kijkt vertederd naar de kudde van honderd witte wolletjes op een stuk ruig grasland aan de rand van de Groote Heide bij Venlo. Grazende kunstenaars zijn het, vindt Van Amen. 'Ik had het ook met een grasmaaier kunnen doen. Maar dit is veel natuurlijker.'

De kunstenaar heeft op het weiland een dubbelkruis - zijn favoriete kunstvorm - van honderd bij zestig meter uitgezet en afgerasterd. De herder verwacht dat de schapen twee dagen nodig hebben om het patroon kaal te vreten. Een videocamera in de lucht, bungelend aan enkele heliumballonnen, registreert de vorderingen aan het kunstwerk.

'Ik noem het art sheeping', grijnst schapenhouder Sjraar van Beek. 'Zie het als een vorm van land art: de natuur als inspiratie en materie.' Het idee borrelde op toen kunstenaar en herder enkele weken geleden een middagje over de hei liepen. Ze raakten geboeid door de graaspatronen van de schapen en voilà: een nieuwe kunstvorm was geboren.

Binnen de afrastering klinkt tevreden gesmek. Hond Bupke kan het niet laten en houdt voor de show de kudde bijeen. Alleen schaap Beerke, tien jaar oud en de leidster van de gang, onttrekt zich soms aan de supervisie van de hond. Het gedrag van het schaap wordt gedoogd.

Beerke was er, net als Bupke, al bij toen Van Beek vijf jaar geleden met een kudde naar Parijs trok, in de voetsporen van de schaapskonvooien tussen Limburg en de Franse hoofdstad uit de vorige eeuw.

Camera's zoomen in op wollen vachten, snuivende neuzen, happende bekken. Het zijn zeer pastorale plaatjes, maar de kunst is nog ver te zoeken. 'Wacht maar tot het dubbelkruis over twee dagen is kaalgevreten', sust herder Van Beek de lacherige omstanders. Bovendien moet de nieuwe kunstvorm vooral vanuit de lucht worden bekeken.

Over twee weken worden de videobeelden van de graaskunst vertoond op een overzichtstentoonstelling van alle activiteiten die worden voorbereid voor de grote kunstmanifestatie Borderline. Die internationale manifestatie wordt volgend jaar gehouden in het Nederlands-Duitse grensgebied.

'Eigenlijk is dit nog maar een try-out', vertelt Van Amen. Als de proef slaagt, zullen volgend jaar wel tien dubbelkruisen ter begrazing worden uitgezet op de Groote Heide. De verschillende stadia van begroeiing vormen dan een grillig patroon van kleuren. 'Zoals de puzzelstukjes van een puzzel', aldus de Rotterdamse kunstenaar.

Van Amen zegt dat hij nog nooit op deze manier met kunst is beziggeweest. Over diepere achtergronden heeft hij niet nagedacht. Maar het was hem als kind al opgevallen dat konijnen in een ren prachtige kale rechthoeken in het gras vreten. 'Met schapen moet dat nog spectaculairder zijn dan met konijnen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden