De rietdekker

Boterhammen met spekvet en suiker

'Dat varken dat vanmorgen nog knorrend door z'n hok liep zit nu in grote geglazuurde potten, goed ingezouten en bedekt met een laag reuzel', schrijft Rinus Spruit (1946) in De rietdekker, 'want dat varken daar moeten we een heel jaar van eten'. Zo was het leven op het platteland in het begin van de twintigste eeuw. Zo was het ook voor de Gebr. Spruit, Rietdekkers te Nieuwdorp.

Opa Jan en zijn zoons werken dag en nacht voor 'goede en slechte boeren'. Alles doen ze op de fiets, en in hun stutemaele zitten boterhammen met spekvet en suiker. De handen van opa 'lijken op stukken tuingereedschap, harken', en oma draagt een grote Zeeuwse muts met daaronder 'een tupmusse'. Ze is vaak 'nie goêd' , lijdt aan 'melancholische hypochondrie' en blijft dan hele dagen in bed.

Kleinzoon Rinus heeft de lotgevallen van zijn familie onder woorden gebracht. Met een groot inlevingsvermogen brengt hij een ode aan zijn vader, die in zijn dagboek noteerde 'Je wist niet beter, het was nu eenmaal je leven. Je was blij met mooi riet. Lekke laarzen maar je gaf niet op.'

Het verhaal verscheen vorig jaar als geschenk in de Week van het Zeeuwse boek, en het is een geluk dat het nu overal verkrijgbaar is. Deze familiegeschiedenis heeft de allure van een roman. Spanning, personages van vlees en bloed. Als bron dienden de anekdoten die Jan een paar jaar voor zijn dood heeft ingesproken. Zoon Rinus heeft niet alleen gezorgd voor voldoende afstand in de tijd (zijn vader overleed in 1997) maar ook in gevoel om zo de essentie te vatten van 'de strijd om het bestaan. Want o wee als je moet eindigen als oud en arm. Oud en arm, houd erover op. Oud en erm, man, zwieg stille'.

Wat een liefdevol boek over een vader die geen keus had, die hoog op de daken, in weer en wind de kost verdiende voor vrouw en vijf kinderen, van wie niet eentje de familietraditie wilde voortzetten. Wat een ingetogen, ontroerend verhaal over vergankelijkheid en 'huilend riet'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden