De regisseur maakt gebruik van Binet-onwaardige kunstgrepen

De Fransman Cédric Jimenez verfilmt de historische roman van Laurent Binet, maar hij maakt gebruik van Binet-onwaardige kunstgrepen.

null Beeld
Beeld

Laurent Binet gaf de historische roman in 2011 een fenomenale duw met HhhH (Himmlers hersenen heten Heydrich). In zijn debuutroman vervlocht de Franse schrijver drie verhalen: een zo feitelijk mogelijk verslag van de levensloop van nazikopstuk Reinhard Heydrich, de bespiegelingen van schrijver Binet zelf, die worstelt met de totstandkoming en gebreken van zijn boekwerk, én de zenuwslopende missie van de twee Tsjecho-Slowaakse elitesoldaten die in bezet gebied worden gedropt om de gevreesde SS-Obergruppenführer om te brengen. Roel van Broekhoven verwerkte Binets bestseller eerder dit jaar tot een markante VPRO-documentaireserie, eveneens HhhH getiteld, door meer dimensies toe te voegen: een anachronistisch rondstappende Heydrich en de zichzelf acterende schrijver Binet.

HhhH, met Barry Atsma in een bijrol als naziverhoorder, haalt juist een deel weg. De aanwezigheid van auteur Binet, die twijfels uit over de onvermijdelijke dichting in zijn historische werk, komt in de speelfilm van de Franse regisseur Cédric Jimenez niet voor.

HhhH

Drama - (**)

Regie: Cédric Jimenez

Met: Jason Clarke, Rosamund Pike, Jack O'Connell, Mia Wasikowska, Barry Atsma

120 min., in 59 zalen

Barry Atsma in HhhH. Beeld
Barry Atsma in HhhH.Beeld

Oubollige verteltruc

Nogal een gemis: zónder die stem valt HhhH nauwelijks een verfilming van de roman te noemen.

Wat is gebleven, is de breuk tussen de twee resterende verhaalonderdelen: eerst volgen we de klim van Heydrich (een geblondeerde Jason Clarke), die op aandringen van zijn vriendin en latere echtgenote Lina (Rosamund Pike) aanpapt met de nazipartij. Vervolgens komen daar Jan en Jozef bij, de helden die per parachute worden gedropt in het Derde Rijk.

Om de twee verhaallijnen te verbinden, grijpt het filmscript naar een sleetse en oubollig uitgevoerde verteltruc: aan begin van HhhH is er de vooruitblik op de aanslag op Heydrich, waarna het beeld bevriest en we terugspringen in de tijd. Die Binet-onwaardige kunstgreep herhaalt Jimenez in het middenstuk, voor de kijker die de aanstaande aanslag was vergeten.

Acteurs

De Amerikaan Clarke speelt de kille Heydrich bekwaam. Ook in scènes waarin Jimenez het liefdesleven van de nazi verkent is er geen enkele sprake van empathie: we snijden van een orgasme naar een heil-Hitlerende menigte. Maar wanneer die dappere aanslagplegers in het tweede deel van de film óók op afstand van de kijker blijven, wordt HhhH problematisch: over wie gaat deze film nou eigenlijk?

Als wordingsgeschiedenis intrigeert de film wel, bij vlagen. Wie de voor de oorlog in zijn militaire carrière gesneefde Heydrich zo samen ziet met de pedante Himmler, ontwaart nog niets van de latere statuur van de twee architecten van de Holocaust: het kwaad begon klein, bijna onbenullig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden