De praatjes

We treffen prins Bernhard in april aan in een rustige stemming...

Hij heeft in februari een open brief gepubliceerd, waarin hij probeerde een einde te maken aan geruchten en achterklap. Eindelijk kon hij iets terugzeggen. De RVD, de ministers, zijn dochter, nooit hadden ze hem toestemming gegeven. Nu wel. Hoe lang had hij niet moeten wachten op dat moment? Hij gelooft dat hij heeft kunnen rechtzetten wat hem echt dwars zat, zijn rol in de Tweede Wereldoorlog bijvoorbeeld, het huwelijk van zijn ouders.

In december 2002 hadden we de prins op Soestdijk aangetroffen in een opgewonden bui. Zojuist was een nieuw boek van thrillerschrijver Tomas Ross verschenen, Omwille van de troon. Ross doet aan faction, een mengeling van fictie en non-fictie. Waar waarheid overgaat in verdichting is niet altijd gemakkelijk aan te wijzen.

De prins en trouwens de gehele koninklijke familie kwamen er niet best af, in het boek. Bernhard was het beu. Waarom zouden hij en de rest van de koninklijke familie al die roddelverhalen altijd in stilte moeten verdragen? Het was nagenoeg een monoloog die hij voerde, bijna twee uur lang. En passant gaf hij nog eens expliciet zijn beweegredenen aan voor het in alle opzichten delicate spel van stil gehouden ontmoetingen dat hij en wij toen, eind 2002, al bijna twee jaar speelden.

De prins: 'Waar het mij onder meer om gaat is dat die vent schrijft dat mijn moeder in haar jonge jaren door alle nachtkroegen van Berlijn is gesleept om haar maar aan de man te brengen. Langs tal van Pruisische officieren, hetgeen meestal eindigde in een chambre separée. Mijn moeder zou een wilde tante zijn geweest, een tolle Lola.

'Al in 1976 stond zo'n verhaal in Vrij Nederland. Ik had graag de redacteur die dat schreef te spreken gekregen. Wie is uw bron, waar haalt u het vandaan?

'Ze zouden haar, mijn moeder, hebben gedwongen om met mijn vader te trouwen, een verarmde, waardeloze landjonker, een waardeloze figuur van wie mijn moeder zou hebben gehoopt dat hij de Eerste Wereldoorlog niet zou overleven, want ze haatte hem. Dat was het verhaal. Laat ik dit zeggen: een gelukkiger huwelijk dan dat van mijn ouders heb ik niet meegemaakt. Mijn broer en ik hebben nooit een kwaad woord gehoord tussen die twee. 'Ik vind het erg om al die kwaadsprekerij te moeten lezen in het boek van die vent. Hij schrijft meer onzin. De Ursula-kliniek wordt er weer bij gehaald. Deze keer is het nog mooier dan in andere versies. De ministers zouden mij hebben gesteund in mijn pogingen mijn vrouw te laten opsluiten vanwege de Hofmans-affaire.

Ze vergeten allemaal vader Drees. De mensen die deze praatjes vertellen – ze gaan geloof ik al dertig jaar rond – gebruiken hun verstand niet. Het is niet mogelijk de koningin te laten opsluiten zonder instemming van de regering en een top-medisch attest van ten minste drie vakmensen. Vader Drees zou dat nooit hebben laten gebeuren.

'Die verhalen kwamen allemaal uit het andere kamp, uit het kamp van Hofmans.'

Greet Hofmans was de gebedsgenezeres die in de jaren vijftig koningin Juliana, paleis Soestdijk en uiteindelijk heel het land in haar greep had.

Prins Bernhard: 'Geen flauw idee wie het precies waren die kwaad over mij spraken. Er zijn zoveel mensen geweest* Van Molecaten, die rotzak, hij was secretaris van mijn vrouw, die heeft mij zelfs een pooier genoemd. Ik wist niet eens wat het was. Hij schreef het in een brief, ik liet het iemand lezen en vroeg: een pooier, wat is dat? Toen is het mij uitgelegd.

'Er staat nog veel meer onzin in dat boek. Ik zou in Londen een brief hebben geschreven aan Hitler of Himmler waarin ik vraag om hier Gauleiter te mogen worden.

'Het is allemaal zo kinderachtig. Moet ik me eigenlijk wel ergeren aan iets waarover ik zou moeten lachen? Maar het gaat al vijftig, zestig jaar zo. Kikkert, deze nephistoricus, schrijft dat ik twee zonen heb in Londen. Iedereen schrijft het over. En de regering zegt: ach, waar zou u zich druk over maken? 'Van mijn moeder moeten ze afblijven. De RVD (Rijksvoorlichtingsdienst, red.) en de verschillende premiers hebben steeds tegen me gezegd: hoge bomen vangen ve wind. Ze vinden, geloof ik, dat ik een groter incasseringsvermogen moet hebben dan een gewone burger.

'Ik vind het jammer als mensen slecht over me denken. Ik zou niet graag na mijn dood door de doorsnee Neder lander herinnerd willen worden als iemand die aan spio nage heeft gedaan, vijfentwintig buitenechtelijke kinderen heeft, vermoedelijk twintig vrouwen heeft gehad. Zojuist heeft iemand weer een kind van me in Mexico ontdekt, het gaat maar door.'

'Ik heb tegen directeur Brouwers van de RVD gezegd: waarom geven jullie niet de dag na mijn dood een verklaring uit waarin staat dat de Nederlandse regering weet van al die verhalen en dat de Nederlandse regering bij deze verklaart dat ze onwaar zijn? Brouwers zei: maar hoe zou de Nederlandse regering dat moeten doen? Ik zei: dat laat me koud, ik vind alleen dat jullie het aan mij verplicht zijn. Iedere keer dat ik vroeg: mag ik nu eens zelf reageren op al die praatjes, zeiden jullie: nee, dat mag niet.

'Ik denk dat de grote meerderheid van de ministers het eng vindt verantwoordelijk te zijn voor het koninklijk huis. Ze schrikken ervoor terug in te grijpen. Ze durven niet een boek te verbieden als het vol laster staat. Nee, dat geeft maar opspraak.

'Ze schrikken terug. Ze zeggen: moeten we de prins nu echt onder ede laten verklaren dat hij geen twee zonen heeft? Liever niet. Maar geen van de heren, ook Lubbers niet, heeft erbij stil gestaan dat die praatjes blijven hangen. 'Ik ben tegenover jullie openhartig. Ik vertel wat ik weet. Jullie kunnen zeggen: wij denken dat hij de waarheid spreekt, ook al kunnen jullie het niet garanderen.

'Het maakt uit of de mensen aan mij terugdenken als een aardige vent of een scharrelaar.

'Als het beeld is dat ik zo nu en dan een deugniet was, dan gun ik dat de mensen. Maar ik zou het erg vinden als ze denken: hij deugde niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden