The big picture Obama's

De post-presidentiële Obama's dansen, zingen en lachen door een periode van dreigend onheil heen

Arie Elshout en Rob Vreeken becommentariëren beurtelings het buitenlandse nieuws. 

Oud-president Obama leerde kitesurfen na zijn aftreden. Foto Getty Images

Genoeg dramatische beelden deze zomer. Brandende bossen, verpieterende aardappels, tobbende boeren, instortende bruggen. Maar wat mij het langst bijbleef, is een foto in de Volkskrant van Barack Obama tijdens het kitesurfen. Een lach van oor tot oor, een blauwe helm op het hoofd, een zwemvest om het blote bovenlijf. Hij geniet. De krant schrijft dat hij en zijn vrouw Michelle dansen op concerten van Beyoncé, zeilen op luxejachten en raften op Bali. Het is ze gegund na acht jaar Witte Huis. Toch heeft het ook iets contra-intuïtiefs.

Trump ontmantelt Obama’s erfenis, schrapt internationale verdragen, ontketent handelsoorlogen. Ook elders bestormen populisten de barricaden, oud-minister Albright waarschuwt voor een nieuw fascisme, de liberale wereldorde wankelt. En wat doen de post-presidentiële Obama’s? Zij dansen, zingen en lachen.

Oud-president Obama leert kitesurfen bij Necker, het naar een Nederlandse militair genoemde privé-eiland van miljardair Richard Branson. Foto Getty

Wat moet ik hier nou van denken? Ik kan een greep doen in het al bijna leeggehaalde trommeltje met jaren-dertiganalogieën. De feestende Obama’s als hedendaagse variant op de Berlijnse cabarets voor de Grote Catastrofe. Of is het geen Weimar maar wijsheid wat Obama laat zien? Rustig aan mensen, de wereld gaat niet ten onder, de situatie is ernstig maar niet hopeloos – is dat wat hij wil zeggen?

Dat kan, maar dat is zeker voor ons media moeilijk. Redacties moeten zendtijd, sites en pagina’s vullen, duizenden columnisten storten zich elke dag als een roedel jachthonden op dezelfde onderwerpen, en dan worden dingen al snel groter gemaakt in plaats van kleiner.

Om voor mezelf te spreken: pas zocht ik in het krantenarchief een ooit door mij gebruikt citaat. Ik scrolde door een reeks beschouwingen van mijn hand, allemaal doorwrocht en doodserieus, toch schoot ik in de lach. Altijd was er wat: in de jaren tachtig de kernraketten, in de jaren negentig de Balkanoorlogen, na ‘11 september’ de botsende culturen en nu de populisten. Reële problemen, daarover geen misverstand, maar ineens viel me op hoe ik altijd door-speculeerde tot het gaatje van de potentiële Apocalyps. Dat zo achter elkaar te zien, had onbedoeld een komisch effect. Mijn strippenkaart voor het Einde der Tijden zat vol, en toch leven we nog.

Rond die tijd las ik ook twee opiniestukken in de Financial Times die aanvoelden als de verkwikkende zomerregen die buiten maar niet wilde komen. De investeerder Ken Fisher berekende dat de invoertarieven die eind juli in Trumps handelsoorlogen over en weer waren ingevoerd, neerkwamen op een belastingverhoging van een luttele 0,04 procent van het mondiale bbp. Dat rechtvaardigt niet de ‘kakofonie van de catastrofe’, aldus Fisher. In het andere artikel schreef Janan Ganesh niet bang te zijn dat Trumps buitenlandse politiek Trump overleeft, omdat driekwart van de Amerikanen positief is over de Navo en negatief over Rusland.

Dit neemt niet weg dat we een periode van grote disruptie beleven, met veel dreigend onheil, maar laten we oog houden voor contra-indicaties. Op de Navo-top was Trump in juli flink aan het donderjagen. Wij journalisten glommen: lekkere top, want chaos, goed voor de kopij. Toen we na afloop de perstent verlieten en achterom keken, zagen we dat het hoofdkwartier er gewoon nog stond. Het gaat de waslijst aan concrete acties uitvoeren die in het communiqué werd afgesproken ter versterking van het bondgenootschap. Een week later op de Helsinki-top maakte Trump op schaamteloze wijze gemene zaak met Poetin; toch zijn inmiddels gewoon weer nieuwe Amerikaanse sancties tegen Rusland afgekondigd.

Zo is er meer. Wie een de-globalisering vreest, kijke naar de Brexit om te zien hoe moeilijk het is te breken met het bestaande. De euro is er ook nog steeds.

Natuurlijk moet ik niet de andere kant op gaan overdrijven, maar beetje minder majoreren en iets meer relativeren zou fijn zijn. Met Obama’s foto op het bureau.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.