de perfecte.. schurk

De perfecte schurk, dat ben je eigenlijk zelf. Jij. En ik ook

Schrijver Mel Wallis de Vries weet hoe in een jeugdthriller een normaal mens verandert in een schurk.

Mel Wallis de Vries Beeld Jerome Schlomoff

‘De perfecte schurk, dat ben je eigenlijk zelf. Jij. En ik ook. Ik heb biologie gestudeerd en ben gefascineerd door gedragsbiologie. Elk mens heeft een laagje vernis dat de grens bepaalt tot waar hij kan gaan om niet door te slaan en een schurk te worden. Hoe sympathiek ook. Een goed voorbeeld van een sympathieke schurk is de terminaal zieke scheikundeleraar in de serie Breaking Bad, Walter White. Die gaat crystal meth produceren en verkopen om de toekomst van zijn gezin veilig te stellen. Langzaam glijdt hij af van stoffige leraar naar gewelddadige drugsbaron. Ik vind dat fascinerend: zou bij mij dat laagje vernis ook breken als ik te horen zou krijgen dat ik niet lang meer te leven had?

‘Vroeger dacht ik: de schurk moet echt een vreselijk mens zijn om een misdaad te kunnen plegen. Daarin ben ik veranderd: de schurk is perfect omdat die dingen doet waartoe jij ook in staat bent. Of je vriendin. Tijdens het schrijfproces gebruik ik mezelf als proefpersoon: zou ik zó boos kunnen worden? Me zo gekwetst kunnen voelen? Dat ik daardoor een schurk zou kunnen worden?

‘De schurk verstop je, als thrillerschrijver. Voordat ik echt begin met schrijven, werk ik alles uit. Als ik dat niet zou doen, zou ik de schurk veel te vroeg in het boek naar voren laten komen. Ik bepaal een route die de schurk moet gaan volgen, zo dat hij of zij zich niet te snel bekendmaakt. Dat is heel lastig. Maar je moet hem ook niet zó goed verstoppen dat de lezers aan het einde denken: ja – hállo, dit had ik nooit zelf kunnen bedenken, op de laatste bladzijde heeft opeens het nichtje het gedaan. Daarvan raken lezers geïrriteerd, dus dat moet je niet doen. Je moet als lezer meerdere verdachten in je hoofd kunnen hebben. Anders is het niet leuk. En je moet aan het einde – en dat vind ik het allerbelangrijkste – verrast worden. Alles moet zó zijn, dat de schurk inderdaad niet in het prototypische schurkenhoekje valt.

‘De schurk heeft niet altijd het ergste gedaan; maar de schurk heeft wel altijd de grens van zijn eigen persoonlijkheid overschreden. Mijn schurken vind ik sympathiek. Ik krijg een band met al mijn hoofdpersonen, maar die met de schurk is het beste. Ook omdat dat personage het leukste is om over na te denken. Ik kan ook worstelen met de vraag of de schurk op het laatst wel of niet moet blijven leven.

‘Het verhaal mag zeker eng zijn. Eng is als het onder je huid gaat kruipen. Dat je het achter in je nek voelt prikken, dat je het zeurderige gevoel hebt dat er iets niet klopt. Eng moet niet te clichématig zijn. De schurk herken je bij mij nooit aan de woordkeus, dus niet: ‘Hé bro, daar in het steegje kun je coke kopen’ – zeg maar. Eigenlijk heb ik liever dat-ie lief is, zodat de lezer het aan het einde nog meer voelt schuren wanneer iemand de dader blijkt te zijn. Dat je denkt: jee, wat heftig dat jouw laagje vernis zó afgekrabd is. Ik hou van lieve schurken. Hoewel. Af en toe mogen ze gewoon mensen doden, hahaha!’

Mel Wallis de Vries (1973) studeerde medische biologie en journalistiek. Ze heeft vijftien jeugdthrillers op haar naam staan. Wild is in november verschenen. Dit jaar won ze voor de zesde keer de Prijs van de Jonge Jury. De musicalversie van Schuld staat t/m 1 maart in de theaters. De verfilming van Vals draait vanaf eind januari in de bioscoop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.