De Parade Utrecht

De Parade biedt ruimte aan jonge makers die de grenzen opzoeken, soms pakt dit goed uit, soms minder

PARADE _ NADIA _ Amira al Rawi onderzoekt en bevraagt vrouwelijke rolpatronen in verschillende culturen in een zoektocht naar haar eigen identiteit. Beeld sacha grootjans

Amira al Rawi met Nadia (drie sterren)

Wat is ze mooi, Amira al Rawi, danseres uit Delft met Iraakse roots. In Oosters aandoende, zalmroze outfit treffen we haar aan in een glazen kooi. Terwijl het publiek plaatsneemt op tribunes rondom, kunnen we haar in haar krappe etalage bewonderen, als koopwaar. Ja, ze is prachtig, maar gelukkig is ze niet. Deze tekstloze productie verwijst nadrukkelijk naar thema’s als vrouwelijkheid, onderdrukking, emancipatie en vrijheid.

Aanvankelijk bedient Al Rawi zich in Nadia van een klassiek Arabische danstaal: sierlijk, esthetisch, ingetogen. Maar al snel komt ze in de knel. Ze drukt heupen en billen tegen het glas, of werpt zich er woest tegenaan. Ze zoekt meer bewegingsvrijheid, en vindt die uiteindelijk buiten haar kooi, terwijl ze nog steeds, voorzichtig, dicht langs het glas blijft schurken.

Nu worden de etherische klanken van de begeleidende muziek doorspekt met stevige beats. Haar bewegingen worden hoekiger, krachtiger, er sluipt hiphop en streetdance in. Zien we hier een jonge vrouw die zichzelf bevrijdt uit een beknellende patriarchale traditie, of is dat een misplaatste eurocentrische interpretatie? Hoe dan ook gaat Al Rawi uiteindelijk niet alleen haar glazen kooi te lijf, maar overstijgt die zelfs, door erop te klimmen en hoog boven ons uit te torenen: ongenaakbaar en soeverein als een roofvogel.

Studio Amorra met Amorra (twee sterren)

Dat De Parade ruimte biedt aan dit soort jonge makers, die de grenzen van theaterdisciplines onderzoeken, is mooi. En het is onvermijdelijk dat dat soms ook wat minder goed uitpakt. Amorra van acteur Harm Duco Schut en fotograaf Anouk van Kalmthout is zo’n intrigerend echec. Aan deze multidisciplinaire productie – half toneel, half videokunst, valt veel te prijzen: het concept is een fascinerende, hallucinante montage van zweterige drugstrip, existentieel drama en scheppingsverhaal, en de ‘visuals’ van bevreemdende, eenzame onderwaterwerelden zijn verbluffend. De begeleidende tekst (van Schut zelf) overtuigt minder: die is plechtstatig, neigt naar clichés en is bovendien slecht verstaanbaar. Ook zijn spel bezwijkt onder al te grote ernst. Schut – een getalenteerd acteur, verbonden aan Toneelgroep Amsterdam – is iets te verliefd op zijn materiaal. Amorra had een kritische eindregisseur verdiend.

Die Hele Ding met Fox Populi (vier sterren)

De ondertitel van Amorra: ‘Een sprookje voor millennials’, had ook goed bij Fox Populi gepast. In die voorstelling werkt het nieuwe theatercollectief Die Hele Ding het middeleeuwse dierenepos Van den vos Reynaerde brutaal om tot een opzwepend hiphopsprookje. Kaalgestript, beperkt tot slechts een paar personages en voorzien van een vette beat overheerst in dit aanstekelijke sprookje de humor. Gebleven zijn thema’s als het dierlijk (menselijk) instinct, en de hypocrisie van de ‘beschaafde’ mens die beweert die primitieve driften te kunnen onderdrukken. Maar voor je het weet fungeren evolutie en biologie tegenwoordig als excuus voor racisme en seksisme (‘het is nou eenmaal onze natuur!’): een valse variant op Darwin, die door volksmenners als Thierry Baudet handig wordt geëxploiteerd en door grote groepen mensen gemakzuchtig aanvaard. Niet voor niets heet de voorstelling Fox Populi, een zinspeling op Vox Populi, ‘stem van het volk’.

Dus ja: Reinaert de vos (een even cynische als verleidelijke Dalorim Wartes) heeft deels gelijk als hij wil aantonen dat de menselijke natuur genadeloos en onverbeterlijk is. Maar Fox Populi gaat ook over het ontroerende menselijke streven om beter te zijn dan dat – belichaamd door Ricky, de dochter van Reinaert die in opstand komt tegen haar vader, overtuigend en innemend gespeeld door Merel Pauw. Het knappe slot toont bovendien die eeuwig tragische paradox van de mens: de neiging om geweld met geweld te bestrijden. Die verwarrende spanning tilt Fox Populi uit boven de vrolijk swingende show die het óók is. Dat zijn de beste Paradeproducties.

Tip: de ironische superheldensaga Marvellous. Binnenkort in uw theater!

Van Bos Theaterproducties is op de Parade een voorproefje te zien van Marvellous, een satirische superheldenmusical, die vanaf januari 2019 avondvullend op tournee gaat. Over uitgebluste, gepensioneerde superhelden als Justitia en De Denker, die nu alleen nog verveeld over verkeersopstoppingen praten tijdens de jaarlijkse reünie-barbecue, in de miezerregen. Het half uurtje dat de vijf acteurs nu spelen zijn zogenaamd de ‘deleted scenes’, maar het heeft de vorm van een lange bioscooptrailer, compleet met opdringerige voice-over, ingesproken door zo’n zelfingenomen stemacteur met een teveel aan speeksel. Gek genoeg lijkt het een beetje alsof je naar een reclame voor een voorstelling zit te kijken. Maar dat is juist de grap. En eerlijk is eerlijk: het belooft wat.

bostheaterproducties.nl

De Parade, Utrecht, 8/8

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.