De paniek wanneer je zoon jihadistisch is

Scenarioschrijver Hassan Bahara over de vanavond op tv uitgezonden film over het dilemma van een vader met een jihadistische zoon.

Een man kijkt naar een schokkerig filmpje van Syrische rebellen. Hij is een eerste-generatiemigrant. Wanhopig zoekt hij zijn zoon op de beelden. Zijn dochter Bouchra legt een hand op zijn schouder en zegt in het Arabisch: 'Je zult hem niet vinden op die filmpjes.'

De openingsscène uit de korte speelfilm Mijn zoon is jihadist, vanavond om 23.17 uur te zien op NPO 2 in de Human-reeks Duivelse Dilemma's, zou rechtstreeks uit de krant kunnen komen. Zo stond er op 20 januari in de Volkskrant: 'Avond aan avond zat hij achter de computer IS-video's te bekijken, bang op beelden te stuiten van Achraf in een koppensnellersfilmpje.'

Dillema's

In de reeks Duivelse Dilemma's van omroep Human vertalen Nederlandse filmmakers in korte speelfilms actuele thema's naar verhalen waarin de personages voor onmogelijke keuzes komen te staan. Sinds 2011 zijn 16 films gemaakt.

Voor scenarist Hassan Bahara (37) was Achraf het beginpunt voor Mourad, de hoofdpersoon uit Mijn zoon is jihadist. Maar al gauw liet Bahara het verhaal van Achraf los, zegt hij. 'Veel verhalen van jonge moslims die radicaliseren lijken op elkaar.' Als redacteur van weekblad De Groene volgt Bahara het jihadproces en schrijft over radicalisering. Zo maakte hij een profiel van Mohammed B., moordenaar van Theo van Gogh. Net als Achraf en Mohammed komt Bahara uit Amsterdam-West. Van dichtbij maakte hij mee hoe jongens radicaliseerden.

De vader van de 17-jarige Achraf zocht uitgebreid de media op, nadat zijn zoon naar Syrië was vertrokken. De vader had de instanties gevraagd op te treden, maar dat hielp niet. Bahara: 'De vader gaf de overheid de schuld, maar ik wilde verder kijken. Een vader speelt zelf ook een rol.'

Ook Mourad vertrekt ondanks waarschuwingen naar Syrië. In de film zie je hem uit de handen van zijn vader glippen. Hij deelt 'Help Syrië'-folders uit en is boos dat zijn oma naar een bejaardentehuis in Marokko moet, want 'alleen Nederlanders doen hun familie weg'. Als hij zijn broertje MTV ziet kijken, zegt hij: 'Zet die kuffar-shit uit.' Ook zijn vader, die 'onrein vlees' snijdt in een fabriek, scheldt hij uit voor kuffar, een denigrerende term voor ongelovigen. Zelfs de imam kan de fanatiekeling niet van gedachten doen veranderen. De vader komt voor het duivelse dilemma te staan: moet hij zijn zoon verraden bij de instanties?

'In de berichtgeving gaat de aandacht meestal uit naar de jongen', zegt Bahara. 'Ik vond het interessant het perspectief van de achterblijvers te belichten. De paniek die ontstaat als vader naar de politie gaat omdat zijn zoon geronseld is.'

Schrijver, columnist en redacteur

Hassan Bahara brak op zijn 27ste door met de debuutroman Een verhaal uit de stad Damsko, over de 17-jarige Kader, die intelligent is maar afglijdt en zich wendt tot geweld. Met Margriet Oostveen schreef Bahara in NRC Handelsblad de wisselcolumn 'In Nederland'. Nu is hij redacteur van De Groene Amsterdammer. Momenteel werkt hij aan het non-fictie boek Tegen de vijand heb ik ook wat te zeggen, waarin hij een analyse maakt van jihadisme in Nederland.

Migranten van de eerste generatie waren volgens Bahara vooral bezig met de basisbehoeften. 'Hard werken, opklimmen en het goed hebben in materiële zin. De tweede generatie hoeft zich daar geen zorgen over te maken. Die wil serieus genomen worden als burger in de samenleving. Als de droom van integratie niet wordt verwezenlijkt, kunnen ze snel cynisch worden. Radicalisering is dan een makkelijke weg naar een weerbaarder identiteit.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden