INTERVIEW

'De orgies en de cocaïne zijn ingeruild voor spinaziesap, water en een masseuse'

Hij is de man die Nederland op het Eurovisiesongfestival vertegenwoordigt. Maar wie ís Douwe Bob eigenlijk?

Beeld Anne Claire de Breij

Ik was bij de presentatie van Slow Down. De Nederlandse inzending voor het Songfestival werd voor het eerst gedraaid en jij stond op een podium. Je zong niet, maar stond te dansen met dertien camera's op je gericht. Hoe ongemakkelijk is zoiets?

'Had jíj er een ongemakkelijk gevoel bij?'

Een beetje wel.

'Ik helemaal niet. En je formuleert het ook raar. Bij zo'n perspresentatie speel je het nummer niet live, want het moet precies klinken zoals op de band. En ik hóéf daar niet te gaan dansen. Jij doet alsof ik een aapje ben dat een kunstje doet. Alles wat ik doe, doe ik uit vrije wil. Als ik stil wil staan, sta ik stil, en als ik wil dansen, dan dans ik. En als ik een fucking biertje wil gaan halen, dan haal ik een fucking biertje.'

Je vond het niet spannend?

'Natuurlijk wel. Natuurlijk maakt het indruk als er dertien camera's op je gericht staan. Ik denk niet dat het goed is voor een mens om zoveel aandacht te krijgen. Dat is niet goed voor iemands ziel.'

Je bedoelt: niet goed voor jouw ziel.

'Ja. Het enige wat ik ooit heb geambieerd, is mijn muziek aan zo veel mogelijk mensen laten horen. En meedoen aan het Songfestival is de manier om dat te doen.'

Maar er wringt iets.
'Zeker. Ik heb een afkeer van die kermis. Ik merk dat ik alles met een korreltje zout moet nemen, omdat ik anders de realiteit uit het oog verlies. Dan vergeet ik dat dit allemaal een spel is. Uiteindelijk zit ik nu hier op mijn balkon met de zon op mijn gezicht en hoor ik de parkieten in de boom - dat is waar het eigenlijk om gaat, weet je. Daarmee vergeleken stellen dertien camera's op je hoofd niets voor.'

Je vindt die aandacht toch ook wel leuk?
Neemt een slokje muntthee en schraapt z'n keel. 'Ja natuurlijk.' Schaterlach. 'Alle artiesten zijn viezeriken.'

Douwe Bob Posthuma (23) vertrekt morgen naar Stockholm, waar hij voor bijna 200 miljoen televisiekijkers zijn Songfestivalnummer Slow Down zal zingen - een protestlied tegen zijn eigen gejaagde leven, zegt hij. Drie jaar heeft hij toegewerkt naar het optreden van krap 3 minuten. De finale gaat hij halen, over verliezen wil hij niet nadenken en er mag ook niets over worden gevraagd. 'Ik weiger daarover na te denken. Ik weiger het.'

Het huis waar hij woont, in De Pijp in Amsterdam, is het huis waar hij opgroeide, de eerste drie jaar met zijn beide ouders, na hun scheiding woonde hij er de helft van de tijd met zijn vader. Over die vader is al veel gezegd: Simon Posthuma, beeldend kunstenaar en in de jaren zestig lid van het legendarische designcollectief The Fool, dat psychedelische platencovers ontwierp voor onder meer The Beatles. Hij was 54 toen Douwe werd geboren, zijn derde kind, het enige met voormalig danseres Ellen Benard. Vanwege zijn alcoholisme, dat leidde tot korsakov, woont hij sinds vorig jaar in een verzorgingshuis.

Aan de woning is sinds zijn vertrek zo te zien niet veel veranderd: de muren zijn bruin van de rook, op de grond liggen versleten perzen, overal hangen zijn schilderijen. Alleen het atelier op de bovenste verdieping is er niet meer - tegenwoordig is het een bar, die tot Fool Bar is gedoopt, net als het nieuwe album van Douwe Bob. Op een gloednieuwe pooltafel na ziet de ruimte er doorleefd uit, de muren en vloer nog vol verfspatten, de grond vol lege flessen.

Soms zijn er feesten die tot 's ochtends duren, dan maken ze muziek of draaien ze oude plaatjes. Soms is Douwe bang dat de krakende vloer het niet houdt - meer dan zestig man kan eigenlijk niet: onverantwoord. Aan de muur hangt een foto van Douwe als baby, verbaasd kijkend tussen twee lachende ouders. 'Als ik hier ooit wegga, zal ik het enorm missen. Maar het zal nooit echt mijn huis worden. Het is het huis van mijn vader.'

CV Douwe Bob Posthuma

12 december 1992 Geboren in Amsterdam.

2012 Winnaar tv-talentenjacht De beste singer-songwriter van Nederland.

2013 Debuutalbum Born in a Storm.

2013 Hoofdpersoon in de documentaire Whatever Forever: Douwe Bob van Linda Hakeboom en Rolf Hartogensis.

2015 Hold Me, duet met Anouk.

2015 Album Pass It On.

2016 Album Fool Bar.

2016 Vertegenwoordigt Nederland op het Euro-visiesongfestival. De eerste voorronde is op dinsdag 10 mei.

Beeld Anne Claire de Breij

Wat is, behalve winnen, het doel van het Songfestival? Doorbreken in Duitsland, zoals The Common Linnets?

'Nederland is klein, op een gegeven moment heb je je rondje wel gedaan. Maar ik ga eerst maar eens proberen dat festival te winnen. Stel nou dat ik een psychische aanval krijg en m'n broek laat zakken op het podium, dan kan ik Duitsland ook vergeten. Maar als je me vraagt naar mijn dromen, dan is Duitsland te klein. Dan is zelfs de wereld te klein.'

Is het denkbaar dat het misgaat?

'Nee. We gaan iets heel gaafs doen. Iets wat nog nooit is gedaan.'

Dat zeiden ze ook van Sieneke en haar draaiorgel.

'O, ja? Een draaiorgel, dan ben je niet goed hoor. Dat is zinloos, want in geen enkel ander land weten ze wat een draaiorgel is.'

Wie gaan er met je mee naar Stockholm?
'De band en de mensen van de AVROTROS.'

En je vriendin, je moeder?

'Mijn vriendin wil ik niet mee hebben, dat leidt alleen maar af van het doel. Maar over haar wil ik het niet hebben, als je het niet erg vindt. Oké? Thanks.'

Ben je goed in relaties?

'Nee, ik ben helemaal niet goed in relaties. Ik ben wél goed in verliefd worden. Ik vind het onderhouden van relaties lastig. Ik vind het snel verstikkend. Dan ga ik rennen, en achteraf vind ik dat dan jammer.'

Misschien moet je je daar niet al te veel zorgen om maken, je bent 23.

'Ik geloof niet in leeftijd. Op je 12de of 13de word je voor het eerst verliefd en volwassenen nemen dat dan nooit serieus. Die noemen het kalverliefde, omdat je nog zo jong bent. Onzin. Liefde is liefde, of je nou 12 bent of 85. Zelf was ik verliefd op het meisje op wie iedereen verliefd was. Die was dan mooi, of zo, maar later bleek het helemaal geen leuke meid te zijn. Sowieso lag ze buiten mijn bereik, want ik had een bril en puisten.'

Wanneer had je je eerste vriendin?

'Toen ik 15 was. Voor het eerst samen uit eten, dat is iets prachtigs. Gingen we naar een Ethiopisch restaurant op de Overtoom, met onze handen eten. Ik voelde me helemaal the shit, weet ik nog - ik neem mijn meisje mee uit eten en drink een biertje. Alles was nieuw, seks ook. Heavy. Het is jammer dat leeftijd dat soort gevoelens later in de weg komt te zitten. Waarom zou het de vijftigste keer minder mooi zijn dan de eerste keer? Maar het is als een drug, hè? De eerste high is het lekkerst. Ik heb nooit een betere joint gerookt dan mijn eerste. Ik was net 13, het was hier thuis. Mijn vader ging thee zetten en ik nam stiekem een trekje van zijn joint. Hij nam altijd van die diepe halen, dus dat deed ik ook. Ik ben naar boven gerend, omdat ik niet wilde dat hij me high zag, en heb een halfuur voor de spiegel gezeten, in een soort trance. Leuk.'

Beeld Anne Claire de Breij

Had hij het erg gevonden je high te zien?

'Ik denk het niet. Later hebben we ook samen geblowd.'

Hij bood je toch ook een lijntje coke aan, op jonge leeftijd?

'Daar ga ik het echt niet over hebben. Echt niet. Pfff. Kom op. Alsjeblieft, echt, alsjeblíéft.'

De vraag doet de stemming omslaan. Douwe Bob staart van het balkon de binnentuin in en zegt: 'Ik dacht dat we het over mijn nieuwe album zouden hebben. En nu begin je over cocaïne snuiven met mijn pa. Je zoekt te veel de pijnpunten op. Kunnen we het over andere dingen hebben, niet over mijn seks- en drugsleven? Alsjeblieft?'

Ik begon toch niet over seks en drugs? Je begon zelf over blowen.

'Oké, ik begon erover. Het is ook mijn eigen schuld, ik moet eerder stop zeggen. Ik ben een soort colafles waarmee is geschud, ik blijf maar gaan. Ik weet het even niet. Misschien moeten we maar kappen, eigenlijk. Ik heb niet meer zo'n zin in dit interview.'

Het is stil. Douwe Bob zucht diep.

En nu?

'Ik weet het niet. Ik ga hier even lekker in het zonnetje zitten, denk ik. Prima.'

Meteen nadat hij dit heeft gezegd, staat Douwe Bob op, loopt naar de keuken, blijft een minuut weg en komt terug met een nieuwe pot muntthee. Daarna: 'Dit gaat niet werken. Ik voel de vibe gewoon niet. Waarover wil je het nog hebben?'

Het hoeft niet over cocaïne te gaan, maar wel over jou.

'Hmm. Tuurlijk. Begrijp ik. Laten we het dan niet meer over cocaïne hebben. Laten we gewoon het interview doen, alsjeblieft. Oké? Laten we het gewoon doen.'

Oké. Gaat je moeder mee naar Stockholm?

'Waarschijnlijk niet. Ze heeft een hondje, een klein oud hondje waar ze heel veel van houdt, en het hondje kan niet mee. Jammer, want ik zou het leuk vinden als ze bij de finale zou zijn.'

In de documentaire die in 2013 over je is gemaakt, zegt ze dat je een lastig kind was.

'Dat zal wel.'

Wat bedoelt ze?

'Dat ik moeilijk ben. Dat ik niet meewerk met interviews. Ik heb veel moeite gehad met autoriteit, ook die van mijn ouders. Ik wilde niet doen wat ze me vroegen. Ik ben altijd lastig geweest, bijdehand, schoppen tegen alles. Als een docent zei dat ik mijn werk moest doen, sprong ik op tafel en deed ik een dansje. Ik begon met vwo, maar ben drie keer van school gestuurd en heb uiteindelijk mijn vmbo-diploma gehaald. Nog steeds kan ik er totaal niet tegen als mensen me vertellen wat ik moet doen. Het gaat in tegen mijn rechtvaardigheidsgevoel. Als ik iets moet, flip ik. Ik kan er agressief van worden.'

Beeld Anne Claire de Breij

Gebeurt dat nog vaak?

'Zeker. Ik heb een gebruiksaanwijzing wat dat betreft. Ik probeer eraan te werken, maar als mijn manager, overigens een fantastische vent, tegen me zegt dat ik nu echt even dit of dat moet doen, dan doe ik het niet. Dan ga ik de hele dag lekker iets anders doen.'

Je geeft dan niet toe.

'Ik ben geen makkelijke jongen.'

Wat heb je van je moeder geleerd?

'Strijken. Liefhebben. Mijn moeder is mijn kerk. Ik had als kind paniekaanvallen. Dan werd ik 's nachts wakker, gillend, zij hield me tegen haar borst en dan was het alsof de angst letterlijk uit me werd gezogen. Dat was zoiets dierlijks. Ik hoop dat ik dat ooit voor mijn kind kan doen, ik hoop dat ik ooit kan liefhebben zoals zij dat kan. Mijn moeder staat op een enorm voetstuk.'

Kunnen andere vrouwen daar ooit aan tippen?

'Misschien niet, maar ik zou nooit een relatie kunnen hebben met iemand zoals zij. Te pittig. Ze is klein, van porselein bijna, maar een echte Amsterdamse. Ik hou van zweverige meisjes, die in een hangmat willen liggen met een kokosnoot met een rietje erin. Mijn moeder kan dat niet, die is altijd bezig. Ik heb een vriendin nodig die me afremt, die zegt: 'Kom Douwe, lekker liggen.''

Is je moeder gestopt met zeggen dat je dingen moet?

'Ze doet het nog steeds, maar tegenwoordig luister ik. Het scheelt dat ik nu niet meer van mijn ouders afhankelijk ben. Ik heb mezelf in de puberteit gehaat, echt gehaat, omdat ik financieel van ze afhankelijk was. Dat vond ik onnodig, want ik had in theorie ook een krantenwijk kunnen nemen, maar ik wilde liever gitaarspelen. Mijn moeder betaalde mijn eten en mijn kleding. Daar kon ik, toen ik 16 was, mezelf om slaan. Ik vond het klote haar om geld te vragen.'

Waarom vond je dat zo erg?

'Ik vond dat ze dat niet verdiend had. Dat zij me ook nog eens geld moest geven na alles wat ze voor me had gedaan. Ik heb zo veel liefde van haar gehad dat ik me er schuldig over voelde. De rollen draaien in de loop van je leven om, en dat is mooi. Ik voel me nu steeds meer verantwoordelijk voor haar. Bij mijn vader is dat al veel eerder gebeurd. Hij zorgde voor mij, toen ik voor hem, en nu woont hij in een verzorgingshuis. Die last, voor zover je het last kan noemen, is van mijn schouders.'

Jullie woonden samen. Was dat een last?
'Ik moest ervoor zorgen dat hij zou eten, want hij at niks. Hij zat alleen maar te zuipen. Het was levensgevaarlijk - hij is keihard van de trap getieft en bijna overleden. Vanaf dat moment kon hij niet meer naar huis. Die beslissing heb ik voor hem genomen.'

Een moeilijk besluit, lijkt me.

'Dat is het nog steeds. Elke dag. Hij is natuurlijk het liefst hier, maar dat gaat gewoon niet meer. Na die val van de trap is hij in een delier geraakt, omdat hij geen alcohol kreeg. Hij had al korsakov, maar hij is toen enorm achteruitgegaan. Het is nu enigszins stabiel. In het verzorgingshuis krijgt hij gewoon zijn biertje. Hij tekent weer. Ik kan met hem praten, maar ik moet veel herhalen. Hij is erg emotioneel, alles komt keihard bij hem binnen, hij kan ontzettend ontroerd raken en snel huilen, door muziek bijvoorbeeld, dat schijnt bij het ziektebeeld te horen. Hij is een andere man geworden, zachter, minder boos.'

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Beeld Anne Claire de Breij

Ga je er vaak heen?

'Te weinig. Ik vind het moeilijk hem zo te zien. Maar daar voel ik me ook weer schuldig over.'

Hij is even stil. 'Je gaat echt diep, nu, weet je. Mijn excuses voor wat er daarstraks gebeurde. Ik wist gewoon dat je ver zou gaan, ik wist dat we hier zouden uitkomen, en ik heb me daar emotioneel tegen verzet. Maar ik ben er nu overheen. Oké? Sorry. High five. Sorry. Ik hoop dat je het niet erg vond dat ik me verzette. Ik ben er weer. Het is gewoon moeilijk, dat hij daar zit. Zusters, en dat zijn fucking helden trouwens, smeren zijn boterhammetjes, terwijl ik vind dat ik dat zou moeten doen omdat hij het vroeger voor mij heeft gedaan. Weet je, die man had gewoon van z'n barkruk moeten flikkeren. Dát had ik voor hem gewenst.'

Is hij gelukkig?

'Dat is een moeilijke vraag. Dat gaat in vlagen, denk ik. Ik hoop het.'

Heeft hij je iets kwalijk genomen?

'Soms denk ik van wel. Hij was krachtig, snap je, de leider van de wolfpack, en dat is hij nu niet meer. Hij is nu afhankelijk van anderen. Dat is niks voor hem. Die eigenschap heb ik ook; ik haatte de afhankelijkheid van mijn moeder, net zoals ik afhankelijkheid in de liefde ook moeilijk vind.'

Wanneer ben jij voor je vader gaan zorgen in plaats van hij voor jou?

'Dat ging geleidelijk.'

Hij is nooit een doorsneevader geweest.

'Maar wel altijd heel liefdevol. En humoristisch - ik kan láchen met die gozer, dat is belachelijk. Het huishouden boeide hem niet, hij is nooit een goeie kok geweest, maar hij was als kunstschilder meestal thuis. Hij heeft alle scherpe hoekjes in dit huis met theedoeken afgeplakt, zodat ik me als klein kind niet zou stoten. Alcoholist ben je ongeveer de helft van de tijd. En mijn moeder heeft mijn vader altijd het voordeel van de twijfel gegeven.'

Ze heeft je de helft van de tijd bij hem laten wonen.

'Ze heeft hem nooit in de ban gedaan, terwijl ze er naar mijn mening alle reden toe had om wat hij haar heeft aangedaan. Maar dat kan ik je niet zeggen, dat gaat te ver. Wat er tussen hen is gebeurd, kon zij los zien van zijn vaderschap. Dat is ontzettend sterk.'

Kun je je herinneren dat je ouders samen waren?

'Ik herinner me de dag dat ze uit elkaar gingen. Flitsen - dat mijn moeder en ik de straat uit lopen, en dat mijn vader hier op het balkon naar ons staat te roepen. Ik vind het goed dat ze uit elkaar zijn gegaan, hoor. Anders was het uit de hand gelopen. Tegenwoordig hebben ze goed contact. Nu ga ik je weer vertellen wat voor engel mijn moeder is: zij bezoekt hem regelmatig in het verzorgingshuis om het hem een beetje naar zijn zin te maken.'

Aan de overkant zijn bouwvakkers met een slijptol bezig. Er wordt iets onverstaanbaars gezegd. 'Polen', concludeert Douwe Bob. Daarna roept iemand heel hard 'hiero'. Hij moet lachen: 'Toch Amsterdammers.'

Beeld Anne Claire de Breij

Heb je je ooit tegen je vader afgezet?

'O ja, zeker.'

Hoe zet je je af tegen zo'n vader?

'Dat was inderdaad moeilijk, maar ik was een puber en ik vond manieren. Ik wilde op een gegeven moment geen muzikant meer worden, bijvoorbeeld. De meeste ouders vinden het niks als hun kind muzikant of kunstenaar wil worden, want dat is geen baan. Niet mijn vader. Toen ik zei dat ik kok wilde worden, vond hij dat onzin. 'Jij wordt gewoon artiest', zei hij.'

Een dwingende opdracht.

'Daarom ben ik me gaan afzetten. Ik ging niet meer naar pianoles. Later wilde ik het leger in - over autoriteit gesproken. Dat had ik natuurlijk nooit volgehouden. En toen vond ik de gitaar, toen ontdekte ik dat ik dingen van me af kon schrijven. De gitaar was iets van mij, dat had niemand me opgelegd.'

Tekst gaat verder onder de video.

Heb je het idee dat je alles met je vader hebt besproken wat je met hem wilde bespreken?

'Nee. Dat is ontzettend jammer. Ik had nog zo veel dingen van hem willen weten. Hoe hij was toen hij mijn leeftijd had, wat hij deed. Daar heeft hij geen antwoorden meer op. Laatst was ik in een kroeg waar iemand tegen me zei dat pa daar vroeger altijd gin-tonics dronk. Ik heb meteen ook een gin-tonic besteld. Het zijn die kleine dingen; ik had hem willen leren kennen als vriend, niet alleen als vader. Die kans heb ik niet gehad, want eerst was ik te jong en nu is hij te oud. Hij was 54 toen ik werd geboren. Ik heb een zus van in de 50.'

Wat heb je van hem geleerd?

'De schoonheid der kunsten. Lezen, poëzie, schrijven, alles wat ik doe heb ik van mijn vader geleerd. Pa schreef mooie teksten. Hij heeft me leren observeren. Van mijn moeder heb ik geleerd te vergeven. Ik merk dat ik zelf nogal wat woede in m'n donder heb zitten. Ik weet niet waar het vandaan komt. Misschien omdat ik deep down niet blij ben met mezelf. Sporten helpt. Rennen en boksen, dat is nu mijn uitlaatklep.'

Je hebt het imago van wilde jongen, maar je drinkt spinaziesap, hoorde ik.

'Rock-'n-roll bestaat eigenlijk niet meer, omdat het niet werkt. De orgies en de cocaïne in kleedkamers zijn ingeruild voor spinaziesap, water en een masseuse. Een orgie is misschien net wat leuker dan een masseuse, dat geef ik toe, maar het is beter om het rustiger aan te doen. Ik ben ook sinds een maand gestopt met roken, voor m'n keeltje.'

In de documentaire die over je is gemaakt, romantiseer je je eigen destructieve kanten - je loopt in navolging van je vader graag langs het randje van de afgrond.

'Daar ben ik wel een beetje van teruggekomen. Ik heb nu nog beter gezien wat het aanricht als je daar te ver in gaat. Als ik mezelf nu in die film hoor praten, denk ik: ach, jongen toch. Ik was cowboytje aan het spelen.'

En daar is spinaziesap voor in de plaats gekomen.

'Spinaziesap is een antwoord op iets, hè. Ik laat me graag meeslepen in dingen die niet goed voor me zijn, lichamelijk én emotioneel.'

Wil je kinderen?

'Ik wil heel, heel erg graag kinderen. En stiekem wil ik ze binnen nu en vijf jaar. Eigenlijk kan ik niet wachten.'

Wat zie je voor je als je daaraan denkt?

'Ik zie een boerderij met kippen en varkentjes en geiten en honden waar ik met mijn lieve meisje een kindje op laat groeien. Ik kom uit Amsterdam, dus ik heb nooit 50 meter kunnen hollen zonder dat ik vier keer heen en weer moest kijken. Paardrijden, dat doe ik het liefst. Ik hou erg van dieren. Misschien wel meer dan van mensen.'

Want dieren zeggen nooit dat je iets moet.

'Dat klopt. Dat doen dieren niet.'

Heb je wel eens last gehad van zelfmedelijden, gedacht: waarom heb ik geen harmonieuze jeugd gehad op een boerderij met kippen en varkentjes?

'Zelfmedelijden is een lekker gevoel, hè? Dat kan een zoet gevoel zijn. Maar nee, ik heb dat niet. Ik ben, en dat meen ik serieus, alleen maar dankbaar.'

Een lieveheersbeestje landt op de balustrade.

'Hé kijk, wat leuk', zegt Douwe Bob. 'De eerste van deze lente.'

Beeld Anne Claire de Breij
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden