Review

De oppervlakkigheid slaat toe in de tentoonstelling van Hellen Meene

Hellen Meene is een van Nederlands succesvolste fotografen, maar dit overzicht legt bloot dat gaandeweg de oppervlakkigheid toeslaat. De beste foto's danken hun inten- siteit aan het model, minder aan de inventiviteit van de fotograaf.

Zonder titel, 1998. Beeld Hellen van Meene

Zeg Hellen van Meene en je ziet bakvissen. Zittend op hun bed, poserend tussen het groen, ongemakkelijk met hun lijven in anachronistische jurken en oma-ondergoed - jonge meisjes op de rand van volwassenheid. Van Meene fotografeert ze al jaren. Ze laat het Hollandse licht op hun bleke huidjes vallen en regisseert ze tot ze precies de positie aannemen die zij in haar hoofd heeft.

Rijen van dit soort dromerige, esthetische foto's zijn nu te zien op het Hellen van Meene-retrospectief The Years Shall Run like Rabbits in Fotomuseum Den Haag. Dat werd tijd; Van Meene is een van Nederlands succesvolste fotografen en een geliefd exportproduct. Haar werk doet het goed in het buitenland, vooral in de Verenigde Staten, waar de schilderachtigheid en de 17de-eeuwse lichtval worden geroemd. En ja, die elementen heeft Van Meene onder de knie, evenals het talent bijzondere kinderen te scouten. Maar het Haagse overzicht toont ook genadeloos het pijnpunt in haar oeuvre.

Herhaling

In het vroege werk, van halverwege de jaren negentig tot tien jaar daarna, lijkt nog niet veel aan de hand. In deze periode maakte Van Meene mooie portretten zonder poespas, waarop de breekbaarheid maar ook de kracht van haar jonge modellen, veelal in eigen kleding, goed is te zien. Daarna slaat de oppervlakkigheid toe. Meisjes met karakter worden vervangen door vlakke, larmoyante poppetjes. Er treedt herhaling op: zes foto's van meisjes met het haar voor hun gezicht is echt te veel.

Pijnlijk is het besef dat de beste foto's hun intensiteit vooral danken aan de persoonlijkheden van de geportretteerden en veel minder aan de inventiviteit van de fotograaf. Dat wordt ook wel ideeënarmoede genoemd.

The Years Shall Run Like Rabbits Fotografie Hellen van Meene, t/m 29/11 in Fotomuseum Den Haag. Publicatie 49,50 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.