NieuwsConcert Karmit Fadael

De opdracht voor het Radio Filharmonisch die niet doorging

De inauguratie van de eerste vrouwelijke chef-dirigent in Nederland moest iets bijzonders worden. Daarom vroeg de NTR ZaterdagMatinee een feestelijke compositie aan. Het stuk was al af, maar het orkest weigerde het te spelen.

Karmit Fadael

Het was zo’n mooi aanbod. In één klap zou Karmit Fadael (23) kunnen zeggen dat haar werk was uitgevoerd in het Concertgebouw in Amsterdam, en wel door het Radio Filharmonisch Orkest, in een gerenommeerde concertserie, de ZaterdagMatinee. Nóg beter: haar muziek zou worden gespeeld bij een historisch evenement – de inauguratie van de eerste vrouwelijke chef-dirigent in Nederland, Karina Canellakis.

Zaterdag zou het bij wijze van verrassing voor Canellakis én het publiek op de lessenaars worden gezet. Maar van het stuk klonk geen noot.

‘Op 25 september, vijf dagen voor de deadline, kreeg ik te horen dat het niet doorging’, zegt Fadael. ‘Het stuk was toen al af. Mij werd verteld dat het orkest het niet wilde doen omdat er te veel van het concert afhing: het zou bepalend zijn voor hoe er tegen Canellakis en het orkest zou worden aangekeken. Ze durfden het niet aan. Ik was enorm teleurgesteld.’

De Fries-Israëlische componist, die begin dit jaar afstudeerde aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag, kreeg de opdracht op ongebruikelijk korte termijn. In september stapte ze op Kees Vlaardingerbroek af, die namens de NTR als artistiek leider van de ZaterdagMatinee verantwoordelijk is voor de compositieopdrachten. ‘Op de 14de zei hij me dat ik aan de slag kon. Vanaf dat moment heb ik mijn hele leven gecanceld om het af te krijgen. Het is bizar dat ze het hebben afgezegd, want het stuk duurt maar anderhalve minuut. Het zijn 22 maten, niets moeilijks. Een kwartier repetitietijd was voldoende geweest, de musici hadden het zo van blad kunnen spelen.’

Aan de afzegging ging een strijd vooraf tussen de NTR en het orkest. Orkestdirecteur Roland Kieft zegt dat hij aanvankelijk ‘gecharmeerd was van het idee’, maar nooit een toezegging heeft gedaan. Toen Kieft tegen Vlaardingerbroek zei dat hij het stuk niet wilde, probeerde de NTR het orkest nog te overreden, zonder dat Fadael ervan op de hoogte was dat de uitvoering mogelijk niet doorging. Toen duidelijk werd dat het Radio Filharmonisch het stuk echt niet zou spelen, opperde Vlaardingerbroek het idee om het dan maar door een jeugdorkest te laten uitvoeren. Dat viel op die korte termijn niet te regelen.

Orkestdirecteur Kieft zag de partituur niet in. ‘Ik vond dat de focus helemaal moest liggen op een maximaal resultaat bij het concert. Dit zou afleiden van de hoofdtaak. Ik wilde gewoon dat risico niet nemen.’

Het Radio Filharmonisch profileert zich als het avontuurlijkste orkest van Nederland, omdat het veel eigentijdse muziek speelt. Fadaels stuk zou Sababa heten, een Arabisch leenwoord in het Hebreeuws dat ‘oké’ of ‘goed’ betekent. Kees Vlaardingerbroek laat weten dat de componist wel betaald krijgt en kijkt of haar stuk bij een andere gelegenheid kan worden uitgevoerd. Fadael benadrukt dat ze niemand iets kwalijk neemt.

Wat vonden we ervan?

Lees hier de recensie van het inauguratieconcert van Karina Canellakis, de eerste vrouwelijke chef-dirigent in Nederland.

Ze is altijd op pad, altijd in een andere stad. Eindelijk heeft Canellakis nu haar eigen orkest. Een interview.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden