Beeldvormers Creatief protest

De onweerstaanbare terugkeer van protestbord en spandoek

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: protest.

Een billboard laat een tweet van Theresa May uit april 2016 zien. Beeld Imageplotter/REX/Shutterstock

Het ziet er uit als een tweet, maar dat is het niet; het is een billboard op een drukke Londense straat; een tweet opgeblazen tot Calvin Klein-formaat. Ze duiken overal op in de stad. Bijvoorbeeld deze van @theresa_may: ‘I believe it is clearly in our national interest to remain a member of the European Union. 25 april 2016.’ Daaronder staat een disclaimer: ‘Dit is geen tweet , maar een uitspraak’. De tweet/billboard wordt gesigneerd door ‘Led by Donkeys’, twitternaam: @ByDonkeys. Over die ondertekening: die verwijst naar de Eerste Wereldoorlog, waarbij de strategie in het anti-oorlogskamp werd samengevat als ‘Leeuwen (soldaten) geleid door Ezels (generaals)’, een uitdrukking die nooit helemaal uit het Britse discours verdween, maar met Brexit aan de horizon weer de ronde doet.

Led by Donkeys zijn, zo onthulde The Guardian deze week, vier mannen, die de ezels van de Britse politiek deze weken nog even aan hun eigen uitspraken helpen herinneren. De reuzetweet is een sterke vondst; het combineert de attentiewaarde van het billboard met dat van de sociale media. Het dwingt de passant even op te kijken van zijn schermpje. ‘Make it the tweet you can’t delete’, aldus de plakkers.

Misschien past het in een trend waarbij de schreeuw om aandacht weer terugkeert naar oude vormen, omdat de boodschap (elke boodschap) online lijkt te verdrinken in een zee van signalen. In 2017 veroorzaakte de populaire Amerikaanse film Three Billboards Outside Ebbing, Missouri een kleine trend, waarbij het billboard (en dan natuurlijk net als in de film drie op een rij) weer werd ingezet als protestmiddel. Het is natuurlijk niet helemaal old-school. De culturele verwijzing was ook nadrukkelijk bedoeld om vervolgens weer gefotografeerd te worden en viral te gaan. Dat weten de mannen van Led by Donkeys heel goed. Hun Twitteraccount, waar ze onder meer foto’s van hun eigen billboards plaatsen, is hard op weg naar de 50.000 volgers – niet iedereen rijdt tenslotte door de Talgarth Road in West-Londen.

De klimaatdemonstratie in Den Haag. Beeld Guus Dubbelman

Old-school protesteren was deze week in Nederland weer helemaal terug. Op donderdag trokken duizenden scholieren naar Den Haag om te protesteren voor een actiever klimaatbeleid. Wat meteen in het oog sprong waren de vele spandoeken en protestborden, een creatieve uitbarsting van formaat: recycling, typografische workshop en tekstanalyse gecombineerd. Fotograaf Guus Dubbelman was voor deze krant in Den Haag en verslaggevers tekenden de verhalen van de kinderen op. ‘Titanic wouldn’t happen in 2040’ had Marisol Verrips (uit Amersfoort) op haar bord geschreven, waarbij ze de verborgen ijsbergreferentie een ‘doordenkertje’ noemde.

Er was wat te doen (op Twitter, dat oude, boze mensen-medium) over de scabreuze teksten die werden meegedragen. Bijvoorbeeld: ‘IK VAL OP MANNEN MET EEN KLEINE ecologische voetafdruk’. Maar goed, dat bord, waar een puberbrein, een A’3tje en twee gekleurde stiften voor nodig waren, haalde vrijdagochtend wel de voorpagina van de Volkskrant. Een voorpagina, die vol stond met huisvlijt en vergelijk dat eens met vakbondsprotesten, waar iedereen achter de prefabborden aanloopt.

Er waren genoeg pogingen om het creatieve protest te ontregelen. Ook weer op Twitter: op donderdagmiddag ging een foto rond van een straat vol McDonalds-verpakkingen. Suggestie: kijk die scholieren nu eens hypocriet zijn over de planeet waar ze voor aan het spijbelen zijn. De tweet met de foto werd druk verspreid, totdat iemand erop wees dat het een oud beeld van Omroep Brabant was bij een verhaal over de rotzooi die uitgaanspubliek achterlaat.

Het is te hopen dat de Duitse kunstenaar Holger Nickisch in de buurt was: hij verzamelt demonstraties. De essentie van elke demonstratie in een koffertje. Het koffertje waarin hij de lawaaidemonstratie (van 2 november 2004) na de moord op Theo van Gogh heeft opgeborgen bevat twee lege wijnflessen, twee halfopgebrande fakkels en een wit vel waarop iemand met groen waskrijt KUT heeft geschreven.

Er zou een schitterend koffertje in Malieveld Den Haag, 7 februari 2019 zitten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.