De onvervangbare

De oorlog komt dichtbij, in de fictie van Simone Lenaerts

De Vlaamse schrijfster Simone Lenaerts blijft dicht bij het echte leven. In De onvervangbare wendt ze fictie aan om de getuigenissen vast te leggen van een verzetstrijdster uit WO II die de Duitse strafkampen ternauwernood heeft overleefd. De jonge Germaine trouwt met Isidoor, die net als zij uit een beurtschippersfamilie stamt, en ze krijgen een zoon. Ze belanden in het verzet, maar worden verraden, opgepakt en afgevoerd.

Het verhaal wordt verteld door kleinzoon Robbie, die als acteur een monoloog opvoert over de Duitse ingenieur Gerstein, die het gas zyklon B heeft geleverd aan de vernietigingskampen. In dezelfde periode vertelt zijn oma haar levensverhaal, waarvan hij totaal niets wist, terwijl zijn moeder juist werd gekweld door de gruwelen die ze als kind te horen had gekregen.

Overtuigend is het gruwelijke verslag van Germaine, vol uitputtende details, waarmee Lenaerts je langzaam de ellende in trekt. De rode jurk met noppen waarin Germaine wordt opgepakt, wordt een symbool van haar oude leven. Solidariteit tussen haar en een paar vrouwen is de enige manier om te overleven. Lenaerts brengt deze vrouwen zo dichtbij dat je ze een korst brood gunt, desnoods ten koste van andere slachtoffers. Zoals Germaine zegt bij de dood van een jonge vriendin: 'Smart kun je niet eindeloos versnipperen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden