ProfielMae Martin

De obsessies van komiek Mae Martin: komedie, drugs, relaties

De ouders van Mae Martin gaven haar ‘een harnas van zelfverzekerdheid.’Beeld Matt Squire

Op haar 13de begonnen als stand-upcomedian, op haar 16de afgekickt van een drugsverslaving: de Canadese komiek Mae Martin (32) heeft genoeg stof voor haar eigen Netflixserie Feel Good.

Toen Mae Martin 11 jaar was, namen haar ouders haar voor het eerst mee naar een stand-upcomedytheater. Ze had haar lievelingsoutfit aan, vertelt ze in haar komedieshow Dope: een geruite broek met vouw, een fluwelen gilet van haar broer, overhemdje, strikje.

Daar zat ze: op de eerste rij, in die kleren, met een slecht, door haar moeder geknipt bloempotkapsel. Uiteraard werkte dat als een rode lap op een stier voor elke komiek die het podium opkwam. De hoofdact besloot haar zelfs als zijn ‘buikspreekpop’ te gebruiken. Als de komiek in haar nek kneep, moest ze haar lippen bewegen terwijl hij ‘Ik houd van Pamela Andersons tieten’ zei, of andere dingen die hílarisch moesten zijn uit de mond van een klein jongetje.

Beeld uit Feel Good (Netflix). Beeld Courtesy of Netflix

Op het einde kreeg ze eindelijk de kans om zelf wat zeggen.

‘Ik ben een meisje’, zei ze.

De donderende lach uit de zaal, de dopamine die werd losgemaakt in haar 11-jarige hoofd, was het begin van haar carrière als stand-upcomedian.

Meer dan tienduizend uur bracht de inmiddels 32-jarige Martin sindsdien door op het podium, maar internationaal breekt ze nu pas echt door met haar lovend ontvangen Netflixserie Feel Good, die ze bedacht en schreef. Daarin speelt ze min of meer zichzelf: een worstelende Canadese komiek die in Londen probeert een carrière op te bouwen vanuit een kleine comedyclub. Ze valt als een blok voor een keurig Engels meisje, dat aan de buitenwereld niet wil toegeven dat ze met een vrouw samenwoont. Het lijkt eerst een knappe niet-zo-romantische komedie die steevast buiten de lijntjes kleurt, maar binnen de tijdspanne van zes korte afleveringen ontpopt Feel Good zich ook steeds meer als een verhaal over verslaving. Mae, met haar springerige energie, blijkt een ex-cocaïneverslaafde te zijn, die dealde, in de gevangenis belandde, afkickte en er in Engeland achterkomt dat ze de ene afhankelijkheid misschien wel inwisselt voor de andere. ‘Ik hád een probleem’, zegt ze tegen haar vriendin George, voor ze tot dat inzicht komt. ‘Maar nu heb ik jou.’

Beeld Matt Squire

Hoe zwaar de thema’s ook klinken: Feel Good blijft luchtig en grappig. De serie ontkracht voordelen, knalt er af en toe een overdonderend inzicht in en doet dit alles schijnbaar moeiteloos. Het is precies wat Martin als komiek zo goed maakt. Ze begon na die ene avond op haar 11de ‘als een stalker’ rond te hangen bij de comedyclub Second City. Vanaf haar 13de trad ze zelf op, een sigaret bungelend in haar mondhoek. Haar carrière nam meteen zo’n vlucht dat ze het op haar 15de van school ging. Omdat haar leeftijd een gimmick was, zegt ze zelf. Maar kijk naar een fragment uit de Canadese televisieshow op YouTube, waarin een piepjonge Martin een nerdy, verlegen typetje neerzet dat obsessief bezig is met Buffy the Vampire Slayer: het is een slim opgebouwde set rond een goed personage.

Toch is ze op haar best als ze zich niet achter een typetje verschuilt. ‘Je moet over wezenlijke, echte dingen praten’, laat zij een oudere komiek haar alter ego ‘Mae’ in Feel Good adviseren. ‘Eerlijkheid geeft een gevoel van vrijheid.’

Eerst de jeugd dus maar eens op de pijnbank. Of, nou ja: die van Martin was een ‘liberaal paradijs’, zoals ze het omschrijft in haar voorstelling Us, later bewerkt tot een radioshow op BBC 4. Alles kon en was bespreekbaar in het ouderlijk huis in Toronto. Haar moeder, bijvoorbeeld, gaf seksuele voorlichting met zelfgemaakte tekeningetjes. Zo hebben een man en een vrouw seks, zo mannen, zo vrouwen. ‘Om alle terreinen meteen maar even te coveren.’ Een orgasme omschreef ze als ‘een ontploffing van regenbogen’. Martin, voor de duidelijkheid, was op dat moment 5 jaar.

Mae Martin in Feel Good. Beeld Matt Squire

Maar het belangrijkst was, zei ze, was dat haar ouders haar ‘een harnas van zelfverzekerdheid’ gaven. Seksualiteit is een spectrum, leerde ze. Etiketjes als ‘lesbisch’ of ‘biseksueel’ kreeg ze nooit opgeplakt; een coming-out als wat dan ook was niet nodig. Pas later ontdekte ze tot haar stomme verbazing dat de buitenwereld wel in dat soort kaders denkt.

Dus besloot ze het seksuele spectrum nog maar eens uit te leggen, onder meer op het Schotse kunstfestival Fringe, aan de hand van de personages uit Belle en het Beest. ‘Je hebt Belle, je hebt Gaston en in het midden zit de kandelaar. Daar identificeer ik me mee.’ Ook schreef ze het boek Can Everyone Please Calm Down? A Guide to 21st Century Sexuality. Onder het motto: tiener zijn is te lastig en verliefd zijn is te leuk om je te laten afleiden door labeltjes.

Beeld Courtesy of Netflix

Met de luchtigheid, intelligentie en kwinkslagen waarmee de jonge, elfachtige Martin met haar sprekende ogen ten strijde trekt tegen al die hokjes wist ze publiek en recensenten om haar vinger te winden. De zelfverklaarde lookalike van Bart Simpson is onweerstaanbaar charmant en nooit prekerig. Toch, zo benadrukt ze zelf, is haar seksualiteit ‘misschien wel een van de minst interessante dingen aan me’. En door steeds zo vrolijk op het podium te staan, vertelde ze de Engelse krant The Guardian, ‘begon het te voelen alsof ik een deel van mijn persoonlijkheid niet liet zien. Mensen omschreven me steeds als ‘onschuldig’ en daardoor voelde ik me onoprecht.’

Want als je haar zelf zou vragen wat haar verhaal is, zo vertelt ze in haar show Dope – ook te vinden op Netflix – zou ze zeggen: ik ben op mijn 16de afgekickt van een drugsverslaving. Als 13-jarige rondhangen in komedieclubs met dertigers had namelijk als bijeffect dat ze vrij snel cocaïne kreeg toegeschoven. En Martin is een obsessief type, weet ze nu: of het nu om Bette Midler gaat, of komedie, of drugs, of relaties, ze verliest zichzelf er volledig in. ‘Zo kwam ik als tiener in tamelijk grimmige omstandigheden terecht.’

Beeld Courtesy of Netflix

Verslaving, zo wil ze laten zien, is iets universeels. Iedereen heeft een soort slapende garnaal met duizenden kriebelende pootjes in zijn hoofd die je per ongeluk kunt wakker maken, legt ze uit in Dope. ‘Mijn garnaal is alleen een héél lichte slaper.’

Ja, dat is allemaal een stuk minder om te lachen, zegt ze tijdens de show, als ze merkt dat haar publiek stilvalt. In Feel Good is ze nóg eerlijker: met de serie laat ze zien hoe destructief die garnaal kan zijn. De grappen schrijnen meer; ze wroet in oud zeer. Haar verslaving, de relatie met de vriendin die haar bestaan ontkende: het moet haar meer hebben gedaan dan ze eerder op het podium toegaf. ‘Iedereen draagt shit en pijn met zich mee’, zei ze in een interview. ‘Als je dat niet terugziet in de publieke discussies of op het scherm, kun je je heel eenzaam voelen.’

Beeld Matt Squire

Toch: verwar de echte Martin niet met de Mae die je in Feel Good ziet. Het personage is wat ‘manische en romantische ideeën’ betreft zo’n beetje de Mae van tien jaar geleden. Die van nu is veel zelfverzekerder, stabieler en heeft een fascinerend inzicht in gecompliceerde, psychologische beweegredenen. ‘Toen had ik nooit het zelfbewustzijn gehad om dit personage te kunnen creëren.’ 

Afstand is nodig. In The Guardian vertelde ze ooit dat haar psycholoog haar waarschuwde: als de therapie afgelopen was, zou ze geen komedie meer kunnen maken. Quatsch, zei Martin. ‘Ze romantiseerde dat hele ‘getormenteerde kunstenaars’-gedoe. Eerlijk: als je echt ongelukkig bent, kom je tot niets.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden