Reportage Nasynchronisatie

De Nederlandse serie Ares wordt in het Engels nagesynchroniseerd – door de acteurs zelf

Rifka Lodeizen spreekt haar eigen tekst opnieuw in, in het Engels. En dat luistert nauw, wil het resultaat ergens naar klinken. ‘Inspreken is ook acteren.’ 

Rifka Lodeizen spreekt haar eigen rol in Netflix-serie Ares opnieuw in in het Engels. Beeld Ivo van der Bent

Een rommelig industriegebied in Diemen; dat is de plek waar eerste Nederlandse Netflix-original, Ares, wordt nagesynchroniseerd in het Engels. Groot is het contrast met de locaties waar de psychologische horrorserie is gemaakt, zoals het Rijksmuseum.

Het is een druilerige dag in september. In een studio van Wim Pel Productions tuurt Rifka Lodeizen naar een tablet. De 47-jarige actrice is haar rol in Ares, opgenomen in het Nederlands, opnieuw aan het inspreken. Ze bestudeert de scène die aan de beurt is.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

De regisseur en een technicus kijken mee op een beeldscherm; ze zien Lodeizen in de rol van Hester de Hoog, een neurowetenschapper. De Hoog heeft zich even teruggetrokken van een feestje, ze staat buiten te praten met Rosa (Jade Olieberg), een geneeskundestudent die lid is van dezelfde elitaire vereniging. ‘Ik ben heel slecht’, zegt De Hoog, die zich met die woorden verontschuldigt dat ze een sigaret heeft opgestoken.

Lodeizen twijfelt aan de vertaling: ‘They translate this as: shit, you caught me.’

Nasynchronisatie-regisseur Torsten Voges (57), een Duitser: ‘What does Hester say in Dutch?

Lodeizen: ‘I’m very bad.

Voges denkt hardop na over iets beters. ‘I know I’m bad? No, wait. She isn’t bad, her habit is bad. Let’s try: I know it’s bad.

De serie is vertaald door professionals, maar ter plekke wordt nog best veel veranderd. Voges krijgt die vrijheid, omdat hij dit als geen ander kan: een serie zo laten inspreken dat het haast lijkt of die in het Engels is gefilmd.

De scène begint; take 1. Lodeizen – koptelefoon op, handen in de zakken – wacht op het juiste moment, doet alsof ze een trekje neemt van een sigaret en zegt ‘I know it’s bad.’

Dat is verkeerdom: ze moet niet inhaleren maar de zin uitspreken en daarna ‘rook’ uitblazen.

Take 2 slaagt wel. Het heeft iets magisch: hier wordt een ‘nieuwe’ serie gemaakt zonder dat er ook maar een camera aan te pas komt.

8 andere talen

Nasynchroniseren is monnikenwerk. Ares telt acht afleveringen van een halfuur; het kost Netflix drie weken om de serie te laten inspreken in het Engels. De titel wordt ook nagesynchroniseerd in zeven andere talen: Frans, Italiaans, Duits, Pools, Portugees en twee soorten Spaans (Castilliaans en Latijns-Amerikaans). Ondertiteling is in 28 talen beschikbaar.

Het potentiële publiek is enorm: de streamingdienst heeft 158 miljoen abonnees in 190 landen. Om die te bedienen, probeert Netflix zo veel mogelijk service op maat te bieden.

‘A good story travels’, is het motto van dit platform: als een verhaal goed is, doen landsgrenzen er niet toe. Maar in sommige, vooral Engelstalige landen hebben kijkers een hekel aan ondertiteling en zijn ze niet happig op nasynchronisatie. Amerikanen associëren het met matige vechtfilms uit Azië en spaghettiwesterns. Om dat gevoel bij Netflix-series weg te nemen, steekt de streamingdienst de laatste jaren steeds meer geld in Engelse nasynchronisatie.

Dat werkt, zo lijkt het. De Spaanse serie La Casa de Papel – in Amerika bekend als Money Heist – is wereldwijd een hit. Ook de Duitse horrorserie Dark doet het goed over de grens. In beide gevallen zag meer dan driekwart van de kijkers de afleveringen in een andere taal dan waarin werd gefilmd.

Beeld Ivo van der Bent

Slimme vondst is dat Engelse teksten vaak worden ingesproken door de originele cast, voor zover die de taal voldoende beheerst. Bij Ares geldt dat voor vrijwel alle acteurs.

Lodeizen vindt het leuk om te doen, vertelt ze tijdens een koffiepauze. ‘Het moet precies passen bij de bewegingen van mijn mond. Dat is puzzelen, maar daar houd ik van. Inspreken is ook acteren. Als anderen het doen, vind ik het resultaat vaak lelijk en vlak. In het Duits, bijvoorbeeld. Wat we doen met deze serie is gelukkig veel subtieler.’

Regisseur Voges is enthousiast over Lodeizen, die driemaal een Gouden Kalf won, voor de series Overspel en Judas en de film Kan door huid heen. ‘De oorspronkelijke acteurs weten het best wat de bedoeling is van een scène. Alles draait om gevoel overbrengen. Als je de dialogen weghaalt uit een serie, wat houd je dan nog over? Beelden en acteurs in een studio. We better do this right.’

In Diemen start de technicus de scène waaraan wordt gewerkt. Op het scherm zien we dat Rosa een plaagstootje uitdeelt aan Hester de Hoog: ‘Heb je dat (roken, red.) nodig?’ De Hoog reageert geamuseerd: ‘Jij bent niet op je mondje gevallen, hè?’

De vertaling: You’re not very shy, are you?

Lodeizen doet een poging die goed klinkt, maar Voges is niet tevreden: het moet plageriger.

De volgende take bevalt beter: ‘Nice!’

Pieter Kuijpers (51) van producent Pupkin is blij dat Netflix veel aandacht besteedt aan nasynchronisatie. ‘Het luistert nauw, weet ik uit ervaring. Ik heb de film TBS geregisseerd, waarin Theo Maassen een 13-jarig meisje gijzelt. In het Duits was haar stem veel jonger dan in het Nederlands, en die van Theo nog zwaarder. Die film is al een beetje op het randje, door de Duitse nasynchronisatie ging hij echt over de rand heen.’

Zodra Ares vrijdag 17 januari te zien is, gaat Kuijpers de serie in zo veel mogelijk talen bekijken. ‘Ik heb dat ook gedaan met de film Riphagen, die door Pupkin is verkocht aan Netflix. Dat vond ik heel grappig. In het Italiaans klonk het heel tof.’

Lodeizen: ‘Het is een gek idee dat Ares straks overal te zien is. De wereld wordt steeds groter dankzij dit soort platforms. Ik zie meer en meer Nederlandse acteurs voet aan de grond krijgen in Amerika. Ik zit nu in een andere fase van mijn carrière maar als ik jong zou zijn, zou ik het zeker proberen daar. Tegen jonge acteurs zeg ik: go for it!

Undercover in Brazilië

De Vlaamse serie Undercover, met Nederlandse acteurs als Frank Lammers, was vorig jaar de populairste Netflix-serie in Nederland. ‘De serie deed het internationaal ook goed’, laat het platform weten. ‘De cast heeft veel positieve reacties ontvangen van fans uit het buitenland: van Brazilië tot Italië en van India tot Spanje.’ 

De kansen van Ares

Regisseur Giancarlo Sanchez denkt dat Ares zal scoren bij een internationaal publiek. ‘Mijn neefjes in Colombia waren enthousiast over de nagesynchroniseerde trailer. Ze vinden het tof dat het gaat over een geheim genootschap. Misschien spreekt dat kijkers aan in landen met een wat corruptere regering.’ Zijn collega Michiel ten Horn voegt daar aan toe dat de setting aantrekkelijk is. ‘Amsterdam is een stad is waarbij het internationale publiek meteen een beeld heeft. Het Rijksmuseum en de grachtengordel zijn bijzondere plekken.’

Verslaggever Menno van Dongen was vorig jaar bij Netflix in Los Angeles. Daar bleek dat de hele organisatie van de streamingdienst erop is ingericht dat vaak ‘ja’ wordt gezegd als iemand zich meldt met een idee voor een nieuwe serie. 

De Nederlandse Netflix-serie Ares is geschreven door een groep scenaristen - Hoe werkt dat? 
Horror, studenten en de Gouden Eeuw, daarmee moest collectief Winchester McFly aan de slag. ‘Je hebt heel veel domme ideeën nodig om samen tot een goed idee te komen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden