InterviewHany Abu-Assad

‘De naaktheid in Huda’s Salon heeft me in Palestina veel hoofdpijn bezorgd’

Wat zijn dit voor vragen? Naar aanleiding van zijn nieuwe speelfilm en in Palestina controversiële thriller Huda’s Salon: acht dilemma’s voor de Nederlands-Palestijnse filmmaker Hany Abu-Assad (60).

Bor Beekman
Hany Abu-Assad
 Beeld Frank Ruiter
Hany Abu-AssadBeeld Frank Ruiter

Film van 1 miljoen, of film van 42 miljoen?

‘Die is makkelijk. 42 miljoen dollar. Dat was het budget van The Mountain Between Us (Abu-Assads romantische vliegtuigramp-survivaldrama uit 2017, red.). En dan dus nu naar 1 miljoen, ja. Bij Huda’s Salon moest ik zelf ineens vijf of zes dingen tegelijk doen op de set. Mijn eigen eten maken, locaties regelen, zorgen dat iedereen betaald werd, spullen dragen. Dat is ook goed voor me, om niet te gewend te raken aan luxe. Al is luxe echt leuk, hoor. Bij film zit het geld ook in de mensen die je kunt inhuren. Echt ervaren technici bijvoorbeeld, die kunnen jouw leven als regisseur makkelijker maken. Maar ze zijn schaars en worden heel goed betaald. Huda’s Salon draaide ik tijdens de coronatijd. Alles stopte in Hollywood, ik wilde toch iets kleins doen.’

Wel of niet waarschuwen voor spoilers?

‘Nee, waarschuwen voor spoilers hoeft voor mij niet. Ik lees het liefst gewoon helemaal niks over een film voor ik ernaartoe ga. Daarna lees ik wel recensies en zo. Wat kan ik de mensen vooraf zeggen over Huda’s Salon? Het is spannend, je krijgt geen spijt. O, ze mogen best weten dat de film begint met een Palestijnse vrouw die wordt verdoofd als ze naar de kapper gaat en buiten bewustzijn naakt wordt gefotografeerd, om daarna te worden gechanteerd door de Israëlische geheime dienst: werk voor ons, of we sturen de foto’s naar je familie.

‘Dat is écht gebeurd, bij meerdere vrouwen. De eerste keer dat ik erover hoorde is zo’n twintig jaar geleden, toen een van de slachtoffers zelfmoord pleegde en een brief achterliet. Dat verhaal werd opgepikt en leidde ertoe dat een aantal kapsalons toen sloten. Maar het gebeurt nog steeds, hoorde ik twee jaar geleden. Dus besloot ik deze film te maken. Ze kiezen de vrouwen bewust uit: die komen uit een laag van de bevolking waar men schande spreekt van een naaktfoto. Ze weten vooraf al dat ze niet terecht kunnen bij hun familie. Het is heel doortrapt. Ik vond dat we die vrouwen sterker moeten maken, door het erover te hebben in de Palestijnse samenleving.’

Delft of Nazareth?

‘Nazareth. Ja, ik moest even denken. Kijk, élke stad is een ervaring. En Delft was óók belangrijk voor me. Ik heb daar zo veel geleerd, veel meer dan enkel de technische kennis voor de studie vliegtuigbouwkunde die ik deed. Ik heb nog steeds contact met vrienden van toen. Ongelofelijk toch? En de vrouwen... Ik ben ontmaagd in Delft. Naar een bar, voor het eerst dronken, versiertrucjes uitproberen: allemaal daar. Ik kwam er in de jaren tachtig als 19-jarige uit Nazareth zo’n beetje tussen de elite van Nederland terecht. Intellectueel heeft die tijd me echt gevormd. De hele nacht uitgaan en maar discussiëren over politiek of het milieu. Dat was leuk. Maar Nazareth... Nazareth was als leven en dood, een reeks heftige ervaringen. Het verlies van mijn vader, het verlies van meerdere mensen van wie ik hield. Door ziekte, door oorlog. Je kon er elk moment doodgaan, zo voelde het. En als je dat meemaakt in je jeugd, ga je anders naar het leven kijken. Mijn moeder woont er nog in ons oude huis, 84 is ze nu. Het is fijn om er terug te komen.’

Wim T. Schippers of Albert Camus?

‘Wim T. Schippers, natuurlijk. Ik geef veel om Albert Camus, hoor. Hij zette me aan het denken: echt een filosoof, een grote man. Hoe hij de taal gebruikte is ook heel mooi. Maar Schippers... Hij is, hoe zeg je dat, een stoute jongen. Mensen die nooit volwassen willen worden en zichzelf blijven uitdagen, daar hou ik van. Schippers zette alles op z’n kop. Tegenwoordig kun je alles vinden op YouTube. Dus een jaar geleden dacht ik: weet je wat, ik ga opnieuw naar Ronflonflon luisteren. Hoe is het toch mogelijk, dacht ik weer. Hoe heeft iemand dít heeft kunnen maken? Totale anarchie. Gewoon op Hilversum 3!’

Nederlands functioneel naakt, of Palestijns functioneel naakt?

Huda’s Salon gaat over contradicties, in deze film is de naaktheid juist iets walgelijks. Die naaktscène heeft me in Palestina veel hoofdpijn bezorgd, maar toch heb ik liever deze naaktheid dan de Nederlandse. Naakt heeft in Nederland bijna geen effect meer. Toen met Phil Bloom, de eerste naakte vrouw op de Nederlandse televisie in 1967, nog wel. De Tweede Kamer debatteerde erover, toch? Het was schokkend. Zoiets heb ik nu ook gedaan in Palestina, zonder het echt te willen. De bedoeling was dat daar een gecensureerde versie zou worden vertoond, maar de film is nog voor de bioscooprelease van een computerserver gestolen en met de naaktbeelden erin op wat internetsites gezet, waardoor de hele Arabische wereld kon meekijken. Het werd een enorm schandaal in Palestina.

‘Ik kan niet bewijzen wie de dief was, maar het moet een professionele organisatie zijn geweest. Het schudde de samenleving wel op, dus het heeft misschien zin gehad: dat mensen óók praten over het onderwerp van de film. Maar de prijs voor de actrices uit Huda’s Salon is hoog: zij zijn nu ondergedoken. Ook het Palestijnse ministerie van Cultuur heeft zich officieel tegen de film uitgesproken. Al spreek ik ook autoriteiten die de film eigenlijk goed vinden, maar dat niet publiekelijk kunnen zeggen vanwege de woede erover op straat. Ik voel me verantwoordelijk voor de actrices. Voor mij zelf is het anders, ik ben heel onafhankelijk. Al voel ik me ook wel in de rug gestoken.’

Hany Abu-Assad
 Beeld Frank Ruiter
Hany Abu-AssadBeeld Frank Ruiter

Manal Awad of Kate Winslet?

‘Moeilijk. Ja, toch Manal Awad. Geweldige actrice. Zij speelt de kapper Huda. Ze is emotioneel naakt in de film, niet fysiek naakt. Maar ook zij zit nu dus ondergedoken, net als Maisa Abd Elhadi. Winslet is ook geweldig. Maar: een ster. En sterren worden toch ook een soort product. Een ster heeft een team van zes of zeven mensen die adviseren, meelezen en meepraten. Je hebt dat niet meteen door, maar eigenlijk regisseer je niet één acteur, maar een heel team. Dat voelde ik toch wel een beetje, toen we samenwerkten voor The Mountain Between Us. Al is Kate dapper genoeg om ook fuck it te zeggen: ik doe wat ík wil.’

De Oscarnominatie voor Paradise Now (2005), of de Oscarnominatie voor Omar (2013)?

Paradise Now. Heel makkelijk. De eerste keer is altijd het leukst. Bij de tweede keer voelt het alsof je een rol speelt: dan weet je al wat er gaat gebeuren. En je weet ook hoe klein de kans op de Oscar is. Het is net als bij verkiezingen: je voert campagne. En voor de uitreiking weet je al lang welke campagne het beste is: die gaat winnen, de film met de beste campagne. Bij Omar was dat Paolo Sorrentino met La grande bellezza. Heel goede film, maar ook een heel goede campagne, met veel geld. In Hollywood weten ze precies hoe ze de stemmers van de Academy moeten manipuleren. Dat wordt ook gezien als iets legitiems: het hoort erbij. Soms geven ze 10 miljoen dollar uit, dat geld hadden wij niet bij Omar. In het jaar van Paradise Now won Tsotsi van Gavin Hood. Schat van een man, maar ik denk dat onze film toen wel had mogen winnen. Tsotsi was gekocht door Harvey Weinstein. Geloof me, die campagne was zó sterk.’

Film van 1 miljoen, of film van 42 miljoen? (2)

‘Het klopt dat ik nu word genoemd als regisseur van The Good Spy. Dat staat op IMDB (de internationale filmwebsite, red.), al begrijp ik niet helemaal waarom het er nú al op staat. Ik kan er nog niks over zeggen. Het is onzeker, zoals altijd. Qua budget zou het wel weer opschuiven naar dat van The Mountain Between Us. Zo’n film heeft een acteur met een naam nodig, voor de financiering rondkomt. Dat is niet makkelijk. Hiervoor heb ik in Hollywood drie jaar gewerkt aan een film die Infidel heette. Grote film, voor grote partijen: Sony Pictures, Tristar. Er zijn twee keer twee schrijvers op gezet, maar het script kwam maar niet op een niveau dat ik kon zeggen: ja, dit wil ik verfilmen. De studio dacht er ook zo over. Dat is pijnlijk, na drie jaar werk. Maar ja, moet je dan voor de derde keer nóg twee of drie ton betalen aan weer twee andere schrijvers?’

90 minuten of 120 minuten?

‘90. Ik houd van dat ritme: drie akten van dertig minuten. Morele kwesties moet je met vaart presenteren, denk ik. Ik kijk ook liever naar films van die lengte. Vergelijk het met eten: veel friet, groot stuk vlees erbij, dat is lekker, maar tijdens het eten raak je al verzadigd. Als je gastronomisch eet in een restaurant zit je ook wel vol, maar wil je tóch meer. Zo moet een film ook voelen: dat je na het einde meer wilt.’

CV Hany Abu-Assad, regisseur

1961 Geboren in Nazareth

1980 Komt naar Nederland voor studie vliegtuigbouwkunde

1991 Regiedebuut, documentaire To Whom It May Concern

1998 Documentaire Nazareth 2000

1998 Eerste speelfilm, Het 14e kippetje (scenario Arnon Grunberg)

2002 Documentaire Ford Transit (veroorzaakt relletje, toen bleek dat Abu-Assad sommige scènes liet spelen)

2002 Rana’s Wedding

2006 Gouden Kalf, Golden Globe en Oscarnominatie voor Paradise Now

2012 The Courier, met Mickey Rourke

2013 Oscarnominatie en juryprijs in Cannes voor Omar

2015 The Idol

2017 The Mountain Between Us, met Kate Winslet en Idris Elba

2021 Huda’s Salon

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden