De Musical Awards: potsierlijke commercie of welverdiende lauwering?

De jaarlijkse Musical Awards: een overdreven aflebbergala of een mooie terugblik op het voorbije musicaljaar? De argumenten tegen en voor op een rijtje.

Renée van Wegberg in Liesbeth List - The Musical.

Tegen

Telt u even mee? Voor de Musical Awards 2018 zijn in vijftien categorieën maar liefst 54 artiesten, schrijvers, ontwerpers, arrangeurs en producties genomineerd. Alsof we in Nederland, met zijn bescheiden musicalcultuur, ineens Broadway en West-End ineen zijn. Alsof onze Musical Awards de optelsom zijn van de Amerikaanse Tony Awards en de Britse Olivier Awards.

Terwijl het aanbod aan musicals uit hooguit vijftien producties bestaat, is de hoeveelheid nominaties, categorieën en prijzen vrij potsierlijk. Om er een paar te noemen: Mannelijke hoofdrol in een kleine musical, Vrouwelijke bijrol in een grote musical, Aanstormend talent, Beste vormgeving/toneelbeeld, Beste script/liedteksten/vertaling. Zo kan het dus gebeuren dat iemand als Thomas Acda drie nominaties krijgt in drie verschillende categorieën.

Nog zoiets: in de categorie muziek/arrangementen moet Jeroen Sleyfer (Fiddler on the roof) het opnemen tegen onder meer Jeroen Sleyfer (Into the woods). Als je musicalartiest bent, moet je wel van heel slechten huize komen wil je nog nooit genomineerd zijn.

Vergelijk dat eens met het prijzencircuit in bijvoorbeeld het theater, waarin het aanbod toch echt vele malen groter is. In het toneel worden jaarlijks vier acteursprijzen uitgereikt (waaronder de prestigieuze Louis en Theo d'Or) en dat is het dan. Daarbij wordt verder geen onderscheid gemaakt tussen grote of kleine producties: de beste acteur en actrice van dat seizoen worden simpelweg bekroond.

18 jaar Musical Awards

In 2000 werden de Musical Awards voor het eerst uitgereikt op initiatief van producent Joop van den Ende. Na een veel bekritiseerde uitreiking in het kook- en praatprogramma Life 4 You van Carlo Boszhard en Irene Moors in 2011, werden de prijzen in 2012 en 2014 niet uitgereikt (in 2013 vond een alternatieve, niet op tv uitgezonden uitreiking plaats). In 2015 maakten de Musical Awards een comeback bij de Avrotros. De editie 2018 is vandaag te zien op NPO 1 om 21.30.

Bescheidenheid siert de mens, dus ook de kunstenaar. Bovendien maakt het schaars uitdelen van prijzen die behoorlijk exclusiever. De musicalwereld is bovenal een commerciële markt, waar zo'n prijzenregen maar één doel dient: er moeten kaartjes worden verkocht. Sinds een aantal jaren wordt het Musical Award Gala ook op televisie uitgezonden. Dat is intussen uitgemond in een ellenlange televisieavond met gehuurde smokings en elkaar aflebberende prijswinnaars op het podium. Wat dat programma zo oeverloos maakt, zijn vooral de reclameblokken tussendoor. Bij de Publieke Omroep? Jazeker, want tussen de prijzen door worden van al die musicals uitgebreide showblokjes vertoond. Ook dit tv-gala is vooral bedoeld om de kassa te doen rinkelen.

In het verleden zijn er diverse plannen geweest voor een nieuw soort Theatergala, waarbij zowel de toneel-, als musical- als cabaretprijzen worden uitgedeeld, live op televisie. Het is een opwindende gedachte. Mijn opwinding afgelopen jaar, wat musicals betreft, gold twee glorieuze momenten: Simone Kleinsma als stuwend middelpunt in De laatste dans (in: Was getekend - Annie M.G. Schmidt) en Renée van Wegberg die in Liesbeth List - de musical met haar weergaloze vertolking van De Verzoening theater Carré op zijn grondvesten deed schudden. Bij deze dus de Hein-Award voor beide dames. En klaar zijn we.

Hein Janssen

Voor

Dat er zoveel verschillende categorieën zijn is niet zo heel gek, want de Musical Awards zijn overduidelijk geïnspireerd op de Amerikaanse Tony Awards, en daar hanteert men maar liefst 26 categorieën om jaarlijks in juni het beste theater van Broadway te bekronen. Die Tony Awards vind ik altijd een geweldig spektakel, met felbevochten prijzen die van groot belang zijn voor het wel of niet slagen van een musical in New York. Uiteraard hebben de Nederlandse Musical Awards deze status niet, maar laat ik het zo zeggen: ik waardeer het streven.

Ik vind het juist mooi dat er prijzen zijn voor beste vertaling, choreografie en muziek. Hierdoor worden de Jeroen Sleyfers van deze wereld (uitstekende orkestleider is dat trouwens), ook eens in het zonnetje gezet. En zo ellenlang is dat gala nu ook weer niet: de tv-uitzending duurt anderhalf uur, en daarin moet een compleet overzicht van het voorbije musicaljaar worden geperst.

Wie betaalt de Musical Awards?

De organisatie van de Musical Awards en het Gala werd aanvankelijk betaald door initiatiefnemer Joop van den Ende; later moesten ook andere producenten bijdragen. Op dit moment wordt het gefinancierd uit het lidmaatschap van de deelnemende producenten, die ook betalen voor de live-optredens in de uitzending. Avrotros betaalt de televisierechten. Daarnaast zijn er bijdragen van sponsoren (o.a. het AD) en uit de kaartverkoop voor de gala-avond.

Wel is het jammer dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen grote en kleine musicals. Zonder die verdeling hadden we een spannende divastrijd gehad bij 'beste actrice', want naast Simone Kleinsma en Renée van Wegberg leverde ook Lone van Roosendaal een topprestatie in het intieme en muzikaal hoogstaande The Bridges of Madison County. Maar helaas: Kleinsma is ingedeeld bij de grote musicals (waar zij zeker gaat winnen), en Van Wegberg en Van Roosendaal vechten het uit bij de kleine musicals. The Bridges of Madison County was sowieso erg geslaagd en mag van mij al zijn zes nominaties verzilveren.

Bij de grote musicals mogen de prijzen wat mij betreft naar het indrukwekkende Fiddler on the Roof. Verhaal en liedjes van deze Amerikaanse klassieker uit 1964, klonken wat stoffig, maar door enkele subtiele ingrepen wisten regisseur Ruut Weissman en zijn creatieve team de musical effectief op te frissen.

En wat die reclamespotjes op het gala betreft: ach, we moeten deze producties hun plekje in de goed bekeken etalage van NPO 1 maar gunnen, want lang niet alle musicals in Nederland trekken volle zalen.

Joris Henquet

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden