BeeldvormersBeste bad van het land

De mooiste modderpoel blijkt een fantastische afleiding van dit eentonige jaar

Varkens in de modderpoel van Koen en Melissa. De bioboeren wonnen de verkiezing van de Mooiste Modderpoel, een initiatief van stichting Wakker Dier.Beeld Vincent Jannink / ANP

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid bepaalt. Deze week: niets blijkt zo verkoelend als een blik op spelende varkens in de modder

Het jaar 2020 in beeld – ik heb nu al medelijden met degene die dat jaarboek straks moet samenstellen. Het wordt een hutspot van bosbranden, volksopstanden, politiegeweld, vulkaanuitbarstingen, overstromingen, ontploffingen en redeloze wereldleiders, overgoten met een coronasaus en nergens een garnerinkje.

Goed, de hitte speelt me parten (normaal ben ik het zonnetje in huis), maar dat is niet het enige. Tijdens de dagelijkse sessie nieuwsfoto’s kijken, draaide ik de afgelopen week in cirkels rond. Dacht ik dat ik naar een foto van de demonstraties in Beiroet keek, bleken het die in het Amerikaanse Portland te zijn, of die in Minsk. Beelden van branden kwamen ook van verschillende kanten: uit Zuid-Frankrijk, Californië, nog altijd uit Brazilië, en ineens ook uit Overschild, Midden-Groningen, waar een graanveld in de fik vloog.

Foto’s van met schilden en stokken en pepperspray uitgeruste politiemannen die de confrontatie aangaan met onbeschermde burgers – ze konden over de hele wereld genomen zijn, evenals die van achteloos op straat gegooide mondkapjes en covid-19-drive-throughs, waar maanmannetjes klaarstonden met een wattenstaafje. Is heel 2020 soms één ellendige Groundhog Day geworden?

Krakend ijs

De verkoeling kwam in de vorm van een modderpoel. De Mooiste Modderpoel van het jaar om precies te zijn. Die bevindt zich in Hellendoorn, Overijssel, op de bioboerderij van Melissa en Koen. De poel, een grote vijver met een brede rand van aarde en stenen en hier en daar een ruwe paal om je kont tegen te schuren als dat je ding is, is de favoriete hangplek van hun varkens. Niet alleen tijdens een hittegolf, zo las ik op de website van Wakker Dier, de stichting die de jaarlijkse prijs voor het mooiste varkensbad organiseert en uitreikt. In de winter ‘spelen de dieren er met het krakende ijs.’ Het klonk als muziek in mijn oren. 

Hoeveel foto’s kun je maken van varkens in en rond het bad? Veel, zo bleek. Alleen al op de website van Wakker Dier kon ik erin zwemmen, en ook persbureau ANP produceerde een golf aan fijne modderpoelplaatjes. Er waren heel veel foto’s van varkens die als mininijlpaarden in het water dreven en van varkens die zich, ongetwijfeld knorrend van geluk, door de modder wentelden. Er waren ook foto’s van Koen en Melissa, trots poserend met de glanzende Modderpoeltrofee. Maar het leukst waren de foto’s waarop de varkens met die enorme beker aan de rand van het water te zien zijn, want hallo: het is hún poel. Hun modder.

Daar deed zich trouwens ineens een tweedeling voor in het beeldaanbod. Op de foto’s van het ANP is de trofee blinkend schoon, op die van Wakker Dier zit-ie veelal onder de modder. Daaruit concludeer ik dat de fotograaf van Wakker Dier langer is gebleven dan die van het ANP. Hij heeft gewacht tot de modderige varkens met hun modderige snuiten de trofee onder de modder snuffelden – begrijpelijk wanneer modder het belangrijkste onderdeel van de prijs vormt. Daar gáát het om, laat het dan ook maar zien.

Verkoelende derrie

Er zijn ook dingen niet te zien. Want hoe natuurlijk dit ook overkomt, varkens rollebollend in de blubber, zo weinig komt het blijkbaar voor. ‘Zoveel modderpoelen telt Nederland helemaal niet,’ vertelde Martijn Lodewijkx van Wakker Dier aan Trouw. ‘De meeste varkens verblijven altijd tussen staal en beton.’ Vandaar die prijs, als vriendelijke reminder dat varkens modder niet alleen leuk vinden, maar ook nodig hebben. De beesten kunnen niet zweten en beschermen hun huid het liefst met een laag derrie, voor verkoeling, en tegen de zon en de vliegen.

Is er een mogelijkheid dat ik ook een vertekend beeld heb van 2020? Dat er iemand in december tegen me zegt: ‘Een slecht jaar voor de mensheid? Voor de dieren, voor de bomen, voor het klimaat? Welnee joh, je hebt niet goed gekeken.’ En dat er dan een overweldigende hoeveelheid foto’s verschijnen die een totaal ander, veel positiever beeld van 2020 laten zien. De Dag der Beeldvorming – misschien moet ik daar maar op gaan zitten wachten. Tot die tijd steek ik, met uw permissie, af en toe mijn hoofd in de modder.

De modderpoel van boeren Koen en Melissa is in Hellendoorn te vinden.Beeld Vincent Jannink / ANP
Varkens in de modderpoel van Koen en Melissa. De bioboeren wonnen de verkiezing van de Mooiste Modderpoel, een initiatief van stichting Wakker Dier.Beeld Vincent Jannink / ANP
Een verkoelende modderpoel is niet elk varken gegund. Daarom reikt Stichting Wakker Dier de prijs voor het mooiste modderbad uit.Beeld Vincent Jannink / ANP
Varkens zweten niet en hebben de modder nodig om te verkoelen.Beeld Vincent Jannink / ANP
Een varken met de inmiddels smerige prijsbeker.Beeld Joost van Manen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden