'De Mol kan niet delegeren, dat zal niet veranderen'

Hij trapte er voor de tweede keer in, John de Mol. Begint een leuk bedrijfje om met een mannetje of tien in een leuk pandje leuke dingen te doen voor op tv. Zo had hij het zich voorgesteld toen hij zes jaar geleden met Talpa begon. 'Maar dan ontstaat er toch groei, en voor je het weet bleek ik toch weer 40 procent van mijn beschikbare uren te zitten vergaderen.'

John de Mol heeft Talpa verkocht aan het Britse ITV.Beeld epa

Hij brengt het haast alsof het hem is overkomen, dat succes van zijn productiehuis Talpa Media. Tegen heug en meug, want nu het bedrijf zo'n 600 man personeel telt, vergt het bestuur ervan te veel van zijn aandacht. Dat hij er een bestuursvoorzitter had aangesteld die de lopende zaken kon doen, dat veranderde daar niet zo veel aan. Hij wilde gewoon tv-formats maken, maar zat toch weer een bedrijf te runnen.

Daarom, zegt hij, trok hij een jaar geleden de conclusie dat hij Talpa Media van de hand moest doen. Gisteren presenteerde hij in het Singer Museum in Laren, waar zelden zo veel brede mannen met oortjes rondliepen, de uitkomst: het Britse tv-concern ITV is de koper. ITV betaalt om te beginnen 500 miljoen euro in contanten, maar de prijs kan nog oplopen tot 1,1 miljard euro.

Daarmee zijn in nauwelijks meer dan een jaar de twee grootste Nederlandse productiehuizen in buitenlandse handen gevallen. Begin vorig jaar verkocht Reinoud Oerlemans zijn Eyeworks voor rond 200 miljoen euro aan Time Warner. Nu gaat Talpa naar het Britse ITV.

Beursgang

Heeft hij niet overwogen Talpa zelfstandig te laten voortbestaan, eventueel via een beursgang? De Mol, bijna meewarig: 'Een beursgang, daar heb ik nog geen miljoenste seconde over gedacht. Ik heb dat een keer gedaan, een bedrijf naar de beurs brengen, met Endemol. En dat luidde de vijf ellendigste jaren van mijn leven in.' Want meer dan ooit werd hij omgeven door 'grijze pakken met rekenmachines'.

De verkoop van Endemol (in 2000) leverde hem veel meer geld op (3,4 miljard), maar die van Talpa bezorgt hem meer plezier. 'De verkoop van Endemol voelde als een afscheid. Maar vanmorgen voelde ik me opgetogen; dit is een nieuw begin. We gaan een tandje bij zetten, want we willen verder groeien.'

De aversie van De Mol tegen beslommeringen is bekend, maar zo erg als hij het in het Singer-museum voorspiegelde, kan het niet zijn. Nog maar vijftien maanden geleden deed De Mol een poging om SBS, waarvan hij nu 33 procent bezit, in zijn geheel in handen te krijgen. Dat oogde niet als een poging om aan managementinspanningen te ontkomen.

Gedrevenheid

Bert van der Veer, tv-regisseur en kenner van de tv-wereld, denkt dat De Mol vooral een goede financiële deal heeft gesloten. 'Hij krijgt er hartstikke veel geld voor, maar ik denk niet dat het zijn leven erg verandert. Hij is een man die zelfs nog de kleur van de achterdeur van Utopia (een van Talpa's programma's, red.) wil bepalen. Hij kan niet delegeren. Dat zal niet veranderen.'

Van der Veer vindt dat niet creativiteit de sterkste kant is van De Mol, maar gedrevenheid. Tot diep in de nacht kan hij praten over tv-formats. 'Als hij twintig ideeën heeft, mislukken er vijftien. Maar de successen zijn zo groot dat ze al die mislukkingen overschaduwen.' De grootste klapper uit het verleden was Big Brother, in het heden is het The Voice, dat in 180 landen op tv is.

Volgens De Mol was ITV vanaf het begin zijn favoriet. Al na een paar uur bomen met ITV-managers in een Amsterdamse bar had hij dat gevoeld: 'We zitten op één lijn.' Dat kan, maar hij heeft ook uitvoerig onderhandeld met ondermeer Chinese bedrijven. Want De Mol is en blijft een zakenman. Met een neus voor timing, want tophit The Voice zit nu ongeveer op zijn hoogtepunt.

Producent John de Mol en Unico Glorie voor het speciaal gebouwde huis in Almere waar voor het Veronica-prgramma Big Brother, 1999.Beeld anp

Combineren

Fons van Westerloo, die jarenlang veel te maken had met De Mol omdat hij tv-bedrijven SBS en later RTL leidde, herkent het wel: 'John is het gelukkigst als hij over programma's kan kletsen. Gelukkiger dan wanneer hij een bedrijf moet runnen.' Maar natuurlijk was dat niet zijn enige reden om Talpa nu van de hand te doen. 'Hij heeft geregeld dat hij nauw bij het bedrijf betrokken blijft. En hij krijgt nu dus directer toegang tot de tv-zender van ITV. Dat heeft hij altijd graag.'

Een productiebedrijf is machteloos als tv-zenders de programma's niet afnemen. Zo bezien lijkt het logisch om een productiehuis en een zender te combineren. Maar echt nodig had De Mol die connectie niet. Hij loste het anders op. Als hij een programma had dat moeilijk aan een zender te slijten was, nam hij gewoon het risico van die zender over. Geen ander productiehuis kan zich deze methode permitteren. De Mol gebruikte de SBS-zenders ook niet erg intensief; The Voice wordt niet uitgezonden op SBS maar bij concurrent RTL.

ITV heeft wel een glashelder motief om Talpa te kopen, zegt Van Westerloo. 'Commerciële zenders zien hun inkomsten uit reclame dalen, en dat zal zo blijven. Daarom heeft ITV besloten flink in te zetten op het produceren van programma's, als alternatieve inkomstenbron. Tot nu toe waren ze daarin niet heel succesvol. Met Talpa slaan ze een goede slag.'

The Voice

Talpa's grootste hit, The Voice, wordt in Engeland uitgezonden door ITV's grote concurrent, de BBC. Maar naar verluidt loopt dat contract over ongeveer een jaar af. Dat zou betekenen dat ITV dan kan besluiten het programma op eigen zender te zetten.

Talpa Holding is voor 100 procent eigendom van John de Mol. Die holding bezit een groep radiozenders waaronder Radio 538, en 33 procent van de aandelen van SBS. Die blijven gewoon in Talpa Holding zitten.

Voor de verkoop van Talpa Media krijgt de holding om te beginnen 500 miljoen euro in contanten. Als de bruto winst zich de komende zeven jaar zich goed ontwikkelt, kan er nog in drie tranches 600 miljoen in contanten bij komen. De eerste van die uitbetalingen (van 100 miljoen) lijkt geen probleem. Als de winst niet daalt, is die buit binnen. Voor de volledige prijs van 1,1 miljard moet de winst (ebitda) in 2022 bijna verdubbeld zijn tot boven de 115 miljoen.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden