Beschouwing

De modellen die samen met Marilyn Monroe hun carrière begonnen zijn niet jaloers op haar roem

Twee vintageverzamelaars uit Den Haag vonden een heuse schatkist: een doos vol foto’s van het modellenbureau waar de piepjonge Norma Jeane Dougherty haar eerste stappen zette richting wereldfaam als Marilyn Monroe. Maar wat was er met de ándere modellen gebeurd? Filmmaker Frank van Osch zocht het uit. 

Alyce Morris Winston. Beeld Van Osch Films

Het begon met een doos, die fiftiesverzamelaars Ben en Astrid Franse uit Den Haag vonden op speurtocht in Los Angeles. Of nee: het begon met een krantenberichtje over die doos, vol foto’s, catalogi en negatieven van en met beeldschone Amerikaanse pin-upmodellen uit de jaren veertig en vijftig. Het bleek het complete archief van The Blue Book Modelling Agency, gedreven door Miss Emmeline Snively. Haar naam en die van haar modellenbureau doen geen bel meer rinkelen. Maar de naam van een van haar modellen zeker wel. Dat model betaalde 25 dollar inschrijfgeld en werd op 2 augustus 1945 geregistreerd als Norma Jeane Dougherty, getrouwd, 1.71 meter, 54 kilo en met maten 91-61-86. ‘Haar haar is onhandelbaar,’ schreef Miss Snively erbij, ‘ en haar gezicht een beetje te rond. Ik adviseer blondering en permanent.’ Mevrouw Dougherty werd wereldberoemd als Marilyn Monroe. Van juffrouw Snively’s modellenimperium rest niet veel meer dan het opgedoken archief.

Sue Casey. Beeld Van Osch Films

Totdat een collega van documentairemaker Frank van Osch op een ochtend met dat krantenknipsel wapperde. Of Van Osch hier niks in zag? En óf! Ze besloten op zoek te gaan naar overlevende modellen uit Miss Snively’s Blue Book. Ze kregen hulp van de Marilyn Monroe-fanclub, doorploegden de Yellow Pages en belden net zo lang rond tot ze beet hadden. Ze traceerden vijf oud-modellen, een zesde was kort daarvoor overleden, geen tijd te verliezen dus – vandaar dat ze halsoverkop naar LA vlogen en aan het filmen sloegen. En daarna nog twee keer.

Lydia Bodrero. Beeld Van Osch Films

De documentaire die dat opleverde, The Mother of Beauty, is nu af, een kleine zes jaar na de verschijning van het krantenberichtje. Wie verwacht een stelletje fletse of zure oude vellen in beeld te krijgen, die vergist zich lelijk. Het zijn stuk voor stuk heerlijke types, die de Golden Girls overtreffen in levensvreugde en zelfspot. De vijf vrouwen en twee mannen uit de Blue-Bookcatalogus lachen weliswaar schamper als ze zichzelf vergelijken met foto’s van hun jonge zelf, maar ze zijn nog steeds beeldschoon. Lydia Bodrero Reed heeft op haar 90ste de oogopslag (en de paardenstaart) van een tiener, en de even oude Sue Casey heeft zelfs met een looprek nog sexappeal en présence. De 86-jarige Steve Hayes gaat zes avonden (!) per week naar de sportschool en crosst door de Hollywood Hills in een spierwitte Porsche.

Steve Hayes. Beeld Van Osch Films

‘Het gaat over vergankelijkheid en ouder worden’, zegt documentairemaker Frank van Osch aan de telefoon, ‘en hoe je daarmee omgaat. Maar dan wel op een hele mooie locatie, waar alles draait om schoonheid.’

Marilyns echo klinkt, zij het onnadrukkelijk, door in de hele documentaire. De rossige, rondborstige Elaine DuPont (85) vertelt dat ze een ‘uncredited role’ had als achtergronddansers van Marilyn, Lauren Bacall en Betty Grable in How To Marry a Millionaire (1953), maar niet mocht lachen, laat staan praten. Sue Casey zag Monroe rondhangen op de set van There’s No Business Like Showbusiness (1954). Ze herinnert zich vooral hoe Marilyn aandacht probeerde te trekken door te heupwiegen in een witte broek zonder ondergoed eronder, vertelt ze in een verrukkelijke scène. Daarin wordt ze, omringd door portretten van Monroe, bibberig gekapt door Marilyns laatste kapper, de stokoude James Morissey, getooid met een gouden bril, een grijze mannenknot en een Toon Hermans-snorretje. ‘Toen mijn kinderen later foto’s van Monroe op hun kamers wilden hangen heb ik ze dat verboden’, sist Sue quasi-boos: ‘Ze was een slet.’

Elaine DuPont. Beeld Van Osch Films

Al kwamen de geïnterviewde werknemers van Blue Book niet gek veel verder dan modellenklussen (en escortwerk, werd er gefluisterd – Van Osch heeft die hardnekkige geruchten niet kunnen noch willen bewijzen), naamloze bijrolletjes als ‘zonnebaadster’ in Rear Window en een enkele hoofdrol in B-films als The Cape Canaveral Monsters, jaloers op de roem van Monroe zijn ze geen van allen. ‘Die modellentijd ligt ook al zeventig jaar achter ze, ze hebben hele levens geleefd, zijn moeder geworden, advocaat en makelaar’, zegt Van Osch. ‘Mijn documentaire gaat over meer dan uiterlijke en innerlijke schoonheid. Het gaat over trots zijn, en jezelf blijven. En ik heb sterk het gevoel dat deze mensen dik tevreden zijn met wie ze zijn.’

The Mother of Beauty, Van Osch Films in coproductie met Submarine, vanavond op tv bij MAX 2DOC, 22.55 uur op NPO 2, daarna te zien op filmfestival DocFeed, van 21 t/m  24/2 in Eindhoven, en in enkele bioscopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden