Recensie De Mister

De Mister van E.L. James is saai, ronduit seksistisch en bevat geen vleugje ironie ★☆☆☆☆

De auteur van de mega­seller Fifty Shades of Grey heeft een nieuw boek geschreven: De Mister. Zonder literaire pretenties. Hoe zit het dit keer met de opwinding?

Beeld Typex

Laten we toch de cijfers er maar even bij pakken, want die zijn nou eenmaal sensationeel: van de erotische trilogie Fifty Shades werden wereldwijd 150 miljoen exemplaren verkocht in 52 landen. Het eerste boek, Fifty Shades of Grey (2011), stond 133 weken aaneen in de New York Times-bestsellerlijst. Het verhaal over de bevallige studente Anastasia Steele die zich vrijwillig laat domineren, vastbinden en slaan door de steenrijke zakenman Christian Grey werd door veel vrouwen aangegrepen om het eindelijk eens te hebben over zaken als bondage, zweepjes en anal plugs. De mythe wil dat in de Fifty Shades-hoogtijdagen in ijzerhandels het ducttape alsmaar was uitverkocht. De schrijfster van het boek, de Britse E. L. James (1963), wordt gezien als pionier die taboes rond seksuele fantasieën van vrouwen doorbreekt en BDSM bespreekbaar maakt. Door Time Magazine werd ze uitgeroepen tot een van de invloedrijkste mensen ter wereld. En nu heeft ze een nieuw boek geschreven: De Mister.

De mister is Maxim Trevelyan, even knap en rijk als mister Grey, alleen is hij geen zakenman maar een aristocraat die niet hoeft te werken. Hij klust voor de sier bij als model/dj/fotograaf – ideale baantjes om mooie vrouwen mee te veroveren en dat is dan ook wat hij voornamelijk doet. Tot hij een nieuwe werkster krijgt: de ingetogen Alessia Demachi die uit Albanië gevlucht is en hem verlegen fluisterend ‘mister’ noemt.

Afwisselend zitten we in zijn hoofd en het hare, en zo weten we meteen dat die twee smoor zijn, terwijl ze daar zelf nog achter moeten komen. En dat duurt lang. Heel lang. Eerst moeten ze elkaar ontzettend vaak en diep in de ogen kijken. Die van hem zijn: woest, doorborend, opvallend, smaragdgroen als een Albanees dennenbos, met de kleur van de lente. Die van haar: groot, donker, als van een geschrokken hinde, peilloos diep, vochtig, met de kleur van een goede espresso, waarin je zou kunnen verdrinken, omlijst door lange wimpers.

E. L. James: De Mister.

Was Fifty Shades op een bepaalde manier nog emanciperend (Vrouw, kom uit voor je seksuele wensen!), De Mister is ronduit seksistisch. Alessia is een naïef kindvrouwtje dat giechelt, haar gezicht in haar handen verstopt en dolblij in de branding springt (‘De zee!’). Maxim is een rijke graaf die haar weleens even zal redden van mensensmokkelaars/een Albanese gangster/haar agressieve vader. Het feit dat Alessia virtuoos piano kan spelen en Maxim verslaat met schaken moet haar enigszins empoweren maar er valt niet op te boksen tegen de male gaze van deze mister. Wellustig kijkt hij toe hoe zijn blozende schoonmaakstertje met ‘sensuele gratie’ zijn overhemden strijkt en als zij ‘trefzeker en elegant’ boter op de gepofte aardappelen smeert krijgt hij een erectie. Het zou komisch zijn als het niet zo treurig was. Dat James in interviews vertelt dat ze de positie van kwetsbare vrouwen zoals Alessia (op de vlucht, zonder geld of papieren) juist aan de kaak heeft willen stellen, maakt het allemaal nog pijnlijker.

Er valt, naast de bedroevend reactionaire rolverdeling, nog van alles aan te merken op deze roman. De plot is saai, de mensensmokkelaars ten spijt. In geval van nood smijt Maxim er wat geld of personeel tegenaan en dan is alles in een oogwenk opgelost – zo is er natuurlijk geen lol aan. Ook de stijl van James is dubieus, met zinnen als: ‘Deze glimlach zou de koudste harten kunnen doen smelten en vult het mijne van verrukking.’ Geen greintje ironie. Maar niemand, ook de schrijfster zelf niet, claimt dat dit werk van hoog literair niveau is. Dit boek is geschreven ter vermaak. Om je op te winden. Er is maar één vraag die er echt toe doet: is het geil?

Na een eindeloos om-elkaar-heen-gedraai belanden Maxim en Alessia uiteindelijk in een villa aan de kust van Cornwall, waar ze strandwandelingen maken, kleiduiven schieten, badderen, dineren, pianospelen, schaken en, hè hè, neuken. Dat laatste moet wel voorzichtig want Alessia is uiteraard nog maagd – net zoals Anastasia dat was. Geen handboeien en spanking dit keer, maar romantisch verstrengelde vingers, tedere kussen op het voorhoofd en bijzonder veel gelijktijdige, naam-uitroepende-orgasmes. ‘‘O, schatje, ik wil je zo graag.’ Mijn lippen rusten tussen haar borsten. ‘Ik brand al van verlangen naar je sinds ik je voor het eerst zag.’’

We hebben het weleens beter gehad.

E.L. James: De Mister. Prometheus; 480 pagina’s; € 16,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden