De miskenning van een verslaafde countryrocker

Countryrocker Gram Parsons, die in 1973 op 26-jarige leeftijd aan een overdosis morfine overleed, heeft nooit de grote waardering mogen smaken die hij voor zijn werk kreeg....

Tot de hartverscheurendste duetten uit de popgeschiedenis behoren de liedjes die Gram Parsons begin jaren zeventig opnam met de toen nog volkomen onbekende Emmylou Harris. De schaarse beelden die er van hen samen bestaan, suggereren dat de twee smoorverliefd op elkaar waren, en beluistering van bijvoorbeeld Love Hurts bevestigt dat vermoeden alleen maar. Parsons, die in 1973 in een motel in Joshua Tree aan een overdosis morfine overleed, had de grootste moeite om zijn vrouw Gretchen ervan te overtuigen dat ze van Emmylou Harris niets te vrezen had, en ook Harris zelf heeft altijd gezegd dat hun liefde platonisch was.

Dat ze elkaar bij het zingen zo diep in de ogen keken, leek slechts zo, in werkelijkheid waren ze gewoon overgeconcentreerd, en ze zaten altijd zo dicht naast elkaar, omdat ze elkaar anders niet konden horen, legt Harris nog een keer uit aan de nieuwste biograaf van Gram Parsons, David N. Meyer.

In Twenty Thousand Roads – The Ballad of Gram Parsons and his Cosmic American Music wordt met de mythe over het vermeende liefdespaar afdoende afgerekend, zoals wel meer kwesties uit het roemruchte, slechts 26 jaar tellende leven van de countryrocker naar het rijk der fabelen worden verwezen. Dat Parsons een ongelukkige jeugd had bijvoorbeeld en dat hij niet met zijn stiefvader overweg kon. Zijn echte vader had zelfmoord gepleegd toen Gram elf was, en hoewel stiefvader Robert door de familie van zijn moeder gehaat werd, omdat hij ervan verdacht werd op het familiekapitaal uit te zijn, kon Gram het zeer goed met hem vinden. Beter dan met zijn moeder, een alcoholiste die overleed op de laatste dag van Parsons middelbareschooljaren.

De beschrijving van Parsons jeugd neemt een flink deel van Meyers boek in beslag. Zijn research en interviews maken het leven in het zuiden van de VS in de jaren vijftig inzichtelijk. De familie van moeders kant was schatrijk door haar sinaasappelboomgaardes, en Parsons groeide op in een kast van een huis, met bedienden. .

Pas halverwege het boek komt Meyer toe aan Parsons muziek. En hoewel hij hier even grondig te werk gaat, en geen genoegen neemt met het doorvlooien van bestaande interviews, maar voorzover mogelijk zelf iedereen nog eens ondervraagt, komt hij met weinig nieuws. Maar het is de grondigheid (ook een interview van Parsons met Jan Donkers ontgaat hem niet) die zijn boek definitief maakt.

Meyer maakt aannemelijk dat Parsons liefde voor country in de jaren zestig heel ongewoon was onder progressief denkende jongeren, en hij benadrukt dat Parsons deelname aan The Byrds slechts een half jaar duurde, en dat historici daar veel te veel belang aan hechten. Kan zijn, maar hun Sweetheart Of The Rodeo was als eerste countryrock-album vooral zo baanbrekend dankzij de inbreng van Parsons.

Zijn muzikale wensdroom om country, soul en rock te verenigen tot wat hij ‘Cosmic American Music’ noemde, zou Parsons in 1969 pas echt verwezenlijkt zien met zijn band de Flying Burrito Brothers op de elpee The Gilded Palace Of Sin, nu algemeen beschouwd als een standaardplaat. Meyers boek doet je niettemin weer eens beseffen hoe weinig waardering Parsons’ muziek eigenlijk oogstte bij de platenconsument. Succes heeft Parsons gedurende zijn leven nauwelijks gekend, in 1970 zijn de enige inkomsten van zijn muziek afkomstig van de royalty’s van een van zijn liedjes,door Joan Baez gezongen op Woodstock.

Geliefd was hij wel bij onder anderen Keith Richards, die met The Rolling Stones dankzij hun omgang met Parsons volgens de auteur het ultieme voorbeeld van ‘Cosmic American Music’ afleverden met de dubbel-elpee Exile On Main Street. Het succes hiervan en de doorbraak van The Eagles, die volgens Parsons met zijn ideeën aan de haal waren gegaan, zouden Parsons in 1972 inspireren tot zijn soloplaat GP. Parsons is dan al behoorlijk aan de drugs, en gedesillusioneerd geraakt in de popwereld. Maar GP is net als het postuum uitgebrachte Grievous Angel een meesterwerk. Jammer dat Parsons dit soort kwalificaties over zijn platen nooit heeft meegekregen. Emmylou Harris wel, en hoewel nooit verliefd, zegt ze nog altijd geen moment te kunnen zingen zonder aan hem te denken.Gijsbert Kamer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.