De mens evolueert niet, maar wordt lichaamloos

Charles Darwin schopte met zijn evolutieleer tegen schenen. De Amerikaanse entomoloog Edward Wilson deed het met zijn sociobiologische verhandeling over erfelijkheid (1975)....

Wie volgt?

Hugo Brandt Corstius (1935), die in 1979 als Piet Grijs met een hetze in Vrij Nederland het wetenschappelijke leven van Wouter Buikhuisen verwoestte omdat de Leidse criminoloog onderzoek wilde doen naar biosociale factoren van criminaliteit, wil kennelijk de volgende zijn. In zijn boekje Mensenarm dierenrijk legt hij uit waarom.

Dat duurt even, want Brandt Corstius is een briljante chaoot die graag uitweidt,versimpelt, fouten maakt (George in plaats van Alfred Russel Wallace), overdrijft, verwarring sticht en zich volop kan verlustigen aan zijn eigen slim- en vindingrijkheid.

Waar gaat het boekje over? Het gaat over de evolutie van mens en dier, maar ook over veel dat tot de auteur behoort. Bijvoorbeeld: zijn middelbareschooltijd, zijn eindexamen (eerste kennismaking met Slijper, toen gecommitteerde), en mieren – een passie waaraan hij minstens veertig bladzijden besteedt, inclusief eigen alfabetische soortenlijst en plaatjes.

De mier, zegt Brandt Corstius, is eigenlijk aan de aandacht van Darwin ontsnapt. Had hij diens aandacht wel gekregen, dan was de evolutieleer er misschien nooit komen, omdat de mier volgens de auteur in zijn 100-miljoenjarig bestaan als soort geen steek is veranderd.

Dat verandert overigens niets aan het oordeel van Brandt Corstius over Darwin: hij blijft een genie en heeft nog steeds groot gelijk. Hij zou het alleen mooier vinden als de mens zich van de evolutie kon losweken om ‘de wereld en zijn bewoners beter te maken’, in plaats van al evoluerend aan zijn eigen lichamelijkheid ten onder te gaan.

In het laatste hoofdstuk schetst hij hoe hij dat ziet en hoe het zal gaan: binnen een halve eeuw is dat onhandige lichaam niet meer nodig, dan communiceren wij rechtstreeks van brein tot brein, in golven die niet uit atomen maar uit energie bestaan: lichaamloos leven op een alles omspannend superinternet waarmee je kunt spreken, neuken en spelen. Zou Hugo Brandt Corstius met dit darwineske, soms geestige, soms melige futurisme ooit tegen schenen schoppen? Mwah.

Wim Wirtz

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden