Taalgebruik Lexicon der onterecht vergeten woorden

De magie van die Oom Dagobert-achtige geldstroom

Afwisselend betuigen Stella Bergsma en Sylvia Witteman hun liefde voor Nederlandse woorden die je niet vaak genoeg meer hoort. Deze week: giromaat.

Of hij soms een giromaat in de buurt wist, vroeg ik aan een jochie van een jaar of 12 in een voor mij onbekende stadswijk. Verbaasde blik. ‘Een geldautomaat’, verbeterde ik mezelf. ‘O’ sprak het ventje. ‘Een ATM!’ Nou ja, hij had misschien te veel Amerikaanse series gekeken, maar het woord ‘giromaat’ zal inderdaad wel niet meer door jonge mensen gebruikt worden. Toen ik laatst die limerick over die man in CaÏro (‘die stuurde zijn sperma per giro’) voordroeg aan de eettafel keken mijn kinderen óók al zo glazig. Zij kennen een heel ándere giro, iets met fietsen, al betekent het in beide gevallen geloof ik gewoon ‘omloop’.‘Giroblauw’ was een begrip in mijn jeugd. Girobetaalkaarten waren blauw. Je kon er geld mee opnemen of mee betalen in winkels. Dan moest je het verschuldigde bedrag invullen, niet alleen in cijfers maar ook in letters; ‘honderdvierenzeventig gulden en zesentachtig cent’, iets dat telkens weer kortsluiting in mijn brein veroorzaakte. In de bioscoop waren heel grappige reclames te zien met John Cleese, die aan Amsterdamse voorbijgangers vroeg of ze ‘giroblauw’ gebruikten, waarbij iedereen ‘nee’ zei. Een gedurfde campagne, voor die tijd. Hij werd gevolgd door ‘giroblauw past bij jou’, een van de sufste slogans aller tijden, maar met ongekend succes. Nog steeds als ik iets blauws aantrek waart dat zinnetje door mijn hoofd.

Ik kan me de eerste giromaten nog goed herinneren. Het was een verademing, na dat geklooi met die betaalkaarten. Opeens kwam het geld als een kroket uit de muur. Lange rijen stonden er voor die giromaten, want in eerste instantie waren het er nog maar weinig, en iedereen wou het wonder zien. Ze waren toen ook geregeld leeg, wat wel iets afdeed aan de magie van die Oom Dagobert-achtige geldstroom.

Een lege giromaat zie je nu nooit meer. We leven in heerlijke tijden. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.