terugblik

De lockdown was een drama voor de culturele sector, maar leverde ook ideeën op die het behouden waard zijn

De verslagenheid was groot, maar de vindingrijkheid en de veerkracht ook. De Volkskrant blikt terug.

null Beeld Inez van Vuren
Beeld Inez van Vuren

Een jaar geleden was verslaggever Gidi Heesakkers onderweg met Tom van Kalmthout en Yannick van de Velde (beter bekend als Rundfunk) naar een optreden van het duo in de uitverkochte grote zaal in Theaters Tilburg. 850 man publiek zouden komen voor hun nieuwe voorstelling Todesangstschrei. Ze reden nog ergens op de A2 tussen Amsterdam en Brabant toen de persconferentie van Mark Rutte (12 maart 2020, 15.00 uur) begon.

Een van de regels uit zijn toespraak: ‘Dames en heren, naar het geheel kijkend zijn dat natuurlijk zonder twijfel ingrijpende maatregelen, dat realiseren wij ons zeer goed.’ Een van die maatregelen was het verbieden van bijeenkomsten van meer dan honderd mensen. Yannick van de Velde: ‘De theaters gaan dicht. Wow.’ Dezelfde Yannick van de Velde: ‘Als het bij een paar weken blijft, valt voor ons de schade mee. Maar het wordt een rare maand.’ Zeg dat wel, vooral omdat de maand een jaar bleek te duren. Of langer, want we zitten in de zoveelste golf en de zoveelste lockdown, inmiddels inclusief avondklok, met een perspectief – weten we nu – dat steeds bedrieglijk een maand voor ons uit lijkt te schuiven.

Verslaggevers Merlijn Kerkhof en Herien Wensink peilden het weekend na de toespraak de stemming bij makers die hun premières en hun plannen in het water zagen vallen. Sopraan Elise van Es overzag het slagveld van haar agenda. Het regende afzeggingen en ze had binnen een paar dagen een kwart van haar jaarinkomen zien verdampen. ‘Ik word nu om 10 uur pas wakker en zit maar voor me uit te staren op de bank.’

null Beeld Inez van Vuren
Beeld Inez van Vuren

De kop boven het stuk: ‘We hebben met z’n allen heel hard gehuild’. De verslagenheid die opgetekend werd was groot, maar ‘de veerkracht en de vindingrijkheid zijn dat ook’.

Die veerkracht en vindingrijkheid, daar zouden we het hier over willen hebben: wat er in de beeldende kunstwereld en elders inmiddels aan noodgedwongen revoluties plaatsvindt, hoe een complex als TivoliVredenburg zich van zijn creatiefste kans liet zien, wat er aan fantastische initiatieven is ontwikkeld in de theaterwereld. Hoe het jaar van verslagenheid ook het jaar van de veerkracht werd. Waarin onlinevoorstellingen van ITA juichend worden besproken in The Guardian en The New York Times. Geef ons meer van dat nieuwe normaal.

Merlijn Kerkhof belde sopraan Elise van Es een jaar na de eerste lockdown weer op. Ze was snel van die bank gekomen. Ze is zangles blijven geven, nu veel via Zoom. In augustus heeft ze in Salzburg bij de Festspiele gezongen, en ze kon invallen bij het Groot Omroepkoor voor concerten op Radio 4. En ze volgt een opleiding tot zorgzangeres: zingen voor mensen met dementie. ‘Het is fijn om iets nieuws te leren in een tijd dat er niet veel impulsen zijn.’ Over veerkracht gesproken.

null Beeld Inez van Vuren
Beeld Inez van Vuren
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden