Review

De Liefde Voorbij is een realistisch, verbaal avontuur

De Franse regisseur koos voor een radicale vorm: twee monologen van een uur.

Johanna ter Steege en Reinout Bussemaker in De Liefde Voorbij.Beeld Fotografie/©Leo van Velzen 2014

Het is een heftig moment dat mensen graag voor zich uitschuiven. Maar soms moet het gebeuren: tegen je partner zeggen dat de liefde over is, de relatie voorbij. Zo'n mededeling is intiem en pijnlijk en slaat wonden, hoe zorgvuldig verwoord ook, zeker als er kinderen in het spel zijn. Zelden ben je als buitenstaander getuige van zo'n kwetsbaar privémoment tussen twee geliefden, waarin een breuk wordt aangekondigd en door het benoemen al onomkeerbaar in gang wordt gezet. In de voorstelling De Liefde Voorbij zit je er als toeschouwer bovenop. Sterker: de twee uur durende voorstelling bestaat slechts uit het in taal vatten van dat ene verschrikkelijke moment: het opzeggen van de liefde.

De Franse regisseur Pascal Rambert koos voor zijn in 2011 bekroonde tekst - nu ritmisch sterk vertaald door Erik Bindervoet - een radicale en monomane vorm: twee monologen van elk een klein uur volgen elkaar op, zonder pauze en woordelijke dialoog. Eerst fileert de man de liefde tussen hem en haar, vanuit zijn perspectief. Met terugwerkende kracht haalt hij alles onderuit waarop ze jarenlang een gezin hebben gebouwd: 'We hielden van het houden van, meer niet, maar hielden we van elkáár? Jij hield van het idee van de liefde.' En: 'De liefde is een lijk waar jij de huid van draagt'. Hij vilt haar om te onderstrepen hoe gevangen hij zich voelt. Zij luistert, incasseert met verschrikte ogen, lippen op elkaar. Af en toe schudt ze het hoofd, springen tranen in haar ogen. Dan is het haar beurt. Ze heeft goed geluisterd, probeert zijn verraad van hun liefde te weerleggen, zonder oorzaken aan te wijzen. Dit is háár perspectief.

Verbaal avontuur

De liefde voorbij gaat in tegenstelling tot de meeste relatiedrama's niet over hoe het zo ver kwam en wie wat wanneer heeft (fout) gedaan. Dit stuk intensiveert alleen het eerlijke moment dat het zo ver is. Wanneer hij op zijn beurt incasseert, en smelt, is het te laat. Lijmen lukt niet meer, de breuk is onomkeerbaar. Het toneelbeeld aan het slot is een voorbode van de onvermijdelijke vechtscheiding: agressieve tekeningen besmeuren de klinisch witte wanden van plastic (wit duikt vaak op in de tekst).

De Liefde Voorbij is geen gemakkelijke voorstelling, niet voor toeschouwers, niet voor acteurs. Bussemaker en Ter Steege maken er in de regie van Marcelle Meuleman een realistisch, verbaal avontuur van, vol beteugelde emoties. Ze spreken elkaar aan bij hun voornaam, Reinout, Johanna. Dat laatste voelt vreemd omdat ze in werkelijkheid geen stel zijn. Maar oké, ze spelen mensen die in het theater werken. Met de steun van een souffleur steken ze van wal, met woorden als wapens. Bij het opeisen van de stoel met roze borduursels, golft een herkenningslach door de stille zaal. Als het woord 'kinderen' valt, volgt een siddering. Geen vuilere vechters dan ex-geliefden: zij weten waar te raken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden