De liefde van Joop van Tijn voor zijn 'krant' VN is niet te temmen

Een journalist is de tegenstander van machthebbers. Interviews zijn volgens Joop van Tijn wedstrijden. De hoofdredacteur van Vrij Nederland moet de strijd staken vanwege een kwaadaardige tumor in de slokdarm....

IN FEBRUARI dreigde een opstand op de redactie van Vrij Nederland (VN). Hoofdredacteur Joop van Tijn zou de touwtjes te strak in handen houden. Ingelaste redactievergaderingen volgden. Maar Van Tijn (58) boog niet. Tijdens enkele gesprekken wist hij de redetwist over zijn functioneren te kneden tot een algemene discussie over de kwaliteit van VN.

Welhaast superieur formulerend, als opdrachtgever grillig, een pleitbezorger van het gesloten karakter van de VN-redactie - dat zijn de kenmerken van hoofdredacteur Van Tijn. Woensdag maakte hij bekend dat hij vertrekt bij het blad waarbij hij in 1965 in dienst trad. Om gezondheidsredenen. Een onbehandelbare kwaadaardige tumor in de slokdarm maakt verder werken onmogelijk.

Van Tijn is hoofdredacteur sinds 1991. Hij deelde die baan tot 1996 met Rinus Ferdinandusse. Na diens afscheid was hij alleen de baas. Met als gevolg dat hij minder schreef en meer regelde.

Op de televisie was hij toen al niet meer te zien, het medium dat hem landelijke bekendheid verschafte. Van Tijn zat in de redactie van Zoishettoevalligooknog'seenkeer en was begin jaren zeventig als presentator van Open en bloot de eerste Nederlander die op televisie neuken zei. Tussen 1981 en 1985 werkte hij mee aan het discussieprogramma Het Capitool. Toch werd het nooit écht wat tussen Van Tijn en de televisie, of beter: tussen Van Tijn en Hilversum. 'Het stikt er van de halftalenten die elkaar voortdurend op de schouder slaan.'

De liefde tussen hem en VN is daarentegen een ontembare. VN, ontstaan als verzetskrant, is in de ogen van Van Tijn altijd een krant gebleven. Wie voor die 'auteurskrant' schrijft, is in zijn ogen uitverkoren. Daar staat tegenover dat de VN-journalist zeer trouw aan zijn werkgever moet zijn. Buiten de muren van de redactie spreken over wat er binnen die muren gebeurt, geldt als hoogverraad.

Een journalist heeft altijd een doel, vindt Van Tijn. Die heeft zich tot taak gesteld tegenstander te zijn. Van machthebbers. Interviews zijn naar de wet van Van Tijn wedstrijden waarbij alleen het privé-leven van de geïnterviewde als onbespreekbaar kan gelden.

'Mensen verwachten gewoon van ons dat wij laten zien wat er precies aan de hand is. En ook als ze dat niet verwachten, moeten we dat doen, want wij zijn een soort beoordelaar van de journalistieke zeden,' zei Van Tijn in De Tijd.

Sinds 1981 daalde de oplage van VN. Er kwam onrust op de redactie. Van Tijn werd adjunct-hoofdredacteur op verzoek van zijn collega's. Bezuinigingen bleken onontkoombaar. Critici van het beleid vertrokken, of moesten vertrekken.

Het blad veranderde. De kleurenbijlage verdween. De krant kreeg het gezicht van een weekblad, had ineens service-pagina's en publiceerde meer over sport, kunst en populaire cultuur. De val van de oplagecijfers kwam tot stilstand en werd omgebogen: van ruim 80 duizend exemplaren in 1989 naar 90 duizend in 1996.

Volgende maand zou Van Tijn een plan presenteren. Daarin reageert hij op discussies ter redactie over de wisselende kwaliteit van het weekblad. Of dat rapport nog ter tafel komt, is door Van Tijns vertrek een vraag.

Ronald Ockhuysen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden