De liefde van de kunstenaar is aanstekelijk: ga mee in de wereld van de 'hometapers'

Op de nieuwe locatie van het Amsterdamse kunstcentrum De Appel neemt kunstenaar Jeroen Vermandere bezoekers mee in de wereld van de 'hometapers'. Alleen op afspraak.

Tapes van Jeroen Vermandere in De Appel, Amsterdam.

Een bekende truc uit de geheugentraining heet het 'geheugenpaleis': stel wat je wilt onthouden voor als objecten in een gebouw. Dus als je een boodschappenlijstje wilt onthouden, visualiseer dan een tros bananen op de wc en een pak maandverband aan de kapstok. Hoe vreemder, hoe beter. Nooit geprobeerd, maar tentoonstellingen van hedendaagse kunst betreffen meestal ook vreemde objecten in een gebouw. En inderdaad, als ik langs de vorige locatie van het Amsterdamse kunstcentrum De Appel fiets, vlak bij het Centraal Station, vult mijn geheugen dat gebouw moeiteloos met kunst. Alles wat ik daar ooit zag, lijkt er nog te zijn.

Maar mijn geheugen houdt me voor de gek. Op de gevel hangt een bord 'trainingslocatie Gemeente Amsterdam'. De Appel heeft een zware tijd achter de rug. In 2015 moest directeur Lorenzo Benedetti plotseling vertrekken en in 2016 verloor het centrum zijn rijkssubsidie. De Appel nam begin dit jaar, onder directeur Niels Van Tomme, zijn intrek in een oud schoolgebouw bij metrostation Amsterdam Lelylaan. In kunsttijdschrift Metropolis M vergeleek Van Tomme de krimp van het centrum met de filmkomedie Honey, I Shrunk the Kids uit 1989, waarin een wetenschapper per ongeluk zijn kinderen verkleint. De directeur schreef: '(...) het is beangstigend en pijnlijk, maar tegelijkertijd hebben ze [de kinderen uit de film] de tijd van hun leven. Het is een groot avontuur!'

Op die nieuwe 'avontuurlijke' locatie blijkt genoeg te zien: indrukwekkende video's van Hiwa K. bijvoorbeeld, en een historische presentatie over geweld in de kunst. En nu Jeroen Vermandere (29). Op afspraak laat de kunstenaar deze weken zijn collectie Nederlandse cassettebandjes uit de jaren tachtig zien en horen.

Vermandere kan twee personen tegelijk ontvangen om te vertellen over de cassettecultuur en bijbehorende 'hometapers': mensen die met minimale apparatuur in hun woonkamer muziek maakten en opnamen. Een wereld waar hij als verzamelaar-detective indook. Hij vertelt er gretig over. Hadden wij nooit gehoord van de Turkse psychedelica uit de jaren zeventig? Nee, dat hadden wij niet.

De kunstenaar liet zich niet afleiden door blaffende honden, ruziënde buren en deurbellen op de achtergrond. Hij digitaliseerde alles wat hij vond, opdat wij niet vergeten dat bijvoorbeeld de Amsterdamse punkband Lulkick Larry en de Gestoorde Jongens bestond. De liefde van de kunstenaar is aanstekelijk. Hij begon zelfs een eigen platenlabel, Ongehoord, om zijn liefde te verspreiden. En ondertussen vul ik een nieuw geheugenpaleis met muziek.

Jeroen Vermandere, Tapes, De Appel, Amsterdam, op afspraak (zie website), t/m 9/12.

Meer over